Hoàn thiện hệ sinh thái dữ liệu tài chính phục vụ quản trị số

Bộ Tài chính đang tập trung xây dựng hệ sinh thái dữ liệu tài chính nhằm phục vụ quản trị số. Ảnh minh họa.

Hoàn thiện nền tảng dữ liệu

Trong bối cảnh Chính phủ thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số quốc gia theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Bộ Tài chính tiếp tục xem dữ liệu là hạ tầng cốt lõi của quản trị hiện đại. Hàng loạt nhiệm vụ về xây dựng cơ sở dữ liệu, chuẩn hóa thông tin, kết nối liên thông và chia sẻ dữ liệu được triển khai đồng bộ. Tiến độ thực hiện trong nửa đầu năm 2026 cho thấy ngành Tài chính đang từng bước hoàn thiện nền tảng phục vụ điều hành trên cơ sở dữ liệu thời gian thực.

Hiện nay, Bộ Tài chính đã hoàn thiện bộ máy chỉ đạo và khung quản trị dữ liệu. Ngày 24/2/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Quyết định số 336/QĐ-BTC thành lập Ban Chỉ đạo về dữ liệu của Bộ. Tiếp đó, ngày 26/3/2026, Quyết định số 23/QĐ-BCĐDLBTC ban hành Kế hoạch hoạt động năm 2026, tạo cơ sở tổ chức thống nhất để triển khai các nhiệm vụ dữ liệu trong toàn ngành.

Song hành với việc kiện toàn tổ chức, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Quyết định số 1323/QĐ-BTC ngày 29/5/2026 về Khung kiến trúc dữ liệu, Khung quản trị, quản lý dữ liệu cùng Hệ thống từ điển dữ liệu phiên bản 1.0. Bộ khung này giúp chuẩn hóa cấu trúc dữ liệu, thống nhất cách thức quản lý, chia sẻ và khai thác thông tin trong toàn ngành, tạo điều kiện để các hệ thống công nghệ thông tin vận hành đồng bộ, giảm trùng lặp và nâng cao chất lượng dữ liệu.

Cùng thời điểm, giai đoạn 2 của Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính tiếp tục được triển khai với trọng tâm mở rộng khả năng tiếp cận, khai thác và phân tích dữ liệu. Hệ thống được kỳ vọng hỗ trợ quá trình xây dựng chính sách tài khóa, điều hành ngân sách nhà nước và quản lý tài chính công theo hướng khoa học, chính xác. Việc hình thành nền tảng dữ liệu tập trung cũng tạo điều kiện để các cơ quan khai thác thông tin nhanh chóng, giảm thời gian xử lý nghiệp vụ.

Một bước tiến đáng chú ý khác là Bộ Tài chính hoàn thành kết nối nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu LGSP với AgentNode của Bộ Công an. Kết nối này bảo đảm trao đổi dữ liệu thông suốt giữa Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính, Cơ sở dữ liệu danh mục dùng chung và Cơ sở dữ liệu quốc gia về đầu tư công. Hệ thống liên thông góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan quản lý trong quá trình xử lý, kiểm tra và khai thác thông tin.

Để mở rộng phạm vi khai thác dữ liệu, Bộ Tài chính triển khai chia sẻ thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính đến Trung tâm điều hành thông minh (IOC) của các tỉnh, thành phố thông qua Nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia (NDXP). Trước mắt, nhiều chỉ tiêu đã sẵn sàng đưa vào sử dụng. Các chỉ tiêu còn lại tiếp tục được bổ sung theo từng giai đoạn, đáp ứng nhu cầu quản lý, giám sát và điều hành tại địa phương.

Phát huy hiệu quả dữ liệu tài chính

Song song với xây dựng cơ sở dữ liệu, Bộ Tài chính nâng cấp hệ thống tổng hợp dữ liệu tài chính nhằm đáp ứng yêu cầu sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Các luồng tổng hợp dữ liệu được mở rộng, tham số xử lý được điều chỉnh phù hợp với mô hình quản lý mới. Mẫu biểu báo cáo từ các hệ thống Thuế, Hải quan, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và cơ sở dữ liệu về giá cũng được cập nhật đồng bộ.

Bộ Tài chính đồng thời xây dựng nhiều báo cáo mới về quyết toán vốn đầu tư công theo Thông tư số 91/2025/TT-BTC. Việc bổ sung các báo cáo chuyên sâu giúp nâng cao khả năng giám sát tiến độ giải ngân, theo dõi hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công và hỗ trợ các cơ quan quản lý đưa ra quyết định kịp thời. Hệ thống báo cáo hiện đại góp phần tăng tính chính xác của số liệu, giảm thời gian tổng hợp và nâng cao chất lượng điều hành ngân sách.

Bên cạnh các dự án xây dựng mới, ngành Tài chính tiếp tục duy trì vận hành ổn định các nền tảng dữ liệu trọng yếu. Hệ thống danh mục điện tử dùng chung được cập nhật thường xuyên với đầy đủ mã số đơn vị có quan hệ với ngân sách, mã địa bàn hành chính, mã tài khoản Kho bạc cùng nhiều danh mục khác phục vụ các hệ thống lớn như TABMIS, hệ thống Thuế và các nền tảng công nghệ thông tin trong toàn ngành.

Công tác cấp và quản lý mã số đơn vị có quan hệ với ngân sách tiếp tục được triển khai hiệu quả. Từ đầu năm đến ngày 15/6/2026, Cục Công nghệ thông tin và chuyển đổi số đã giải quyết 658 hồ sơ. Trên phạm vi toàn hệ thống gồm Cục Công nghệ thông tin và 34 Sở Tài chính, hơn 60.300 hồ sơ được xử lý, phần lớn thực hiện theo hình thức trực tuyến. Kết quả này góp phần bảo đảm hoạt động ngân sách diễn ra thông suốt trên toàn quốc.

Kho dữ liệu thu, chi ngân sách nhà nước tiếp tục vận hành ổn định, đáp ứng nhu cầu khai thác thông tin của các đơn vị thuộc Bộ Tài chính, Sở Tài chính, phòng tài chính cấp xã, cơ quan thuế cùng nhiều bộ, ngành trung ương. Dữ liệu được cập nhật hằng ngày, hỗ trợ tổng hợp phần lớn các báo cáo ngân sách theo yêu cầu quản lý. Thông tin trực quan, đa chiều tạo điều kiện nâng cao năng lực phân tích, dự báo và điều hành tài chính công.

Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính được cập nhật theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, bảo đảm dữ liệu luôn phản ánh kịp thời tình hình thực tế. Đến nay, hệ thống đã cấp hơn 3.500 tài khoản khai thác đến cấp xã, đồng thời tiếp tục hỗ trợ người sử dụng tiếp cận các báo cáo và bộ dữ liệu phục vụ công tác quản lý. Phạm vi khai thác ngày càng mở rộng giúp nâng cao hiệu quả sử dụng dữ liệu trong toàn ngành.

Ở lĩnh vực thống kê, Hệ thống thông tin thống kê tài chính được vận hành ổn định, hỗ trợ các đơn vị cập nhật báo cáo đầy đủ và đúng tiến độ. Cổng công khai ngân sách nhà nước tiếp tục duy trì hoạt động, tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp tiếp cận thông tin ngân sách minh bạch. Bộ Tài chính cũng đưa vào vận hành hệ thống bảng điện tử tại trụ sở với nhiều nhóm thông tin trực quan về ngân sách, chứng khoán, xuất nhập khẩu và các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô.

Những kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy ngành Tài chính đang từng bước hình thành hệ sinh thái dữ liệu thống nhất, đồng bộ và hiện đại. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, kết nối và khai thác hiệu quả, nền tảng quản trị số sẽ ngày càng vững chắc, tạo điều kiện triển khai các ứng dụng trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu lớn và mô hình điều hành thông minh.