Hàng hóa bị kẹt cảng bởi quy định về phụ gia và chất hỗ trợ chế biến thực phẩm

Ông Nguyễn Ngọc Vàng, đại diện Công ty TNHH Thương mai dịch vụ Xuất nhập khẩu Tú Anh, bày tỏ bức xúc về việc hàng hóa nhập khẩu bị “giam” tại cảng gần hai tháng. Ảnh: L.V

Thông tin trên được nhiều doanh nghiệp chia sẻ tại Hội nghị “Đối thoại Doanh nghiệp - Chính quyền TP. Hồ Chí Minh” do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh phối hợp với Sở An toàn thực phẩm TP. Hồ Chí Minh tổ chức mới đây về lĩnh vực an toàn thực phẩm.

Theo các doanh nghiệp, Thông tư 15/2024/TT-BYT của Bộ Y tế về Danh mục thực phẩm, phụ gia thực phẩm và dụng cụ chứa đựng thực phẩm, vật liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm phải kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu đang có nhiều điểm gây khó cho doanh nghiệp.

Đơn cử, bà Phan Thanh Thiện, đại diện Công ty TNHH ITS Nutriscience, phản ánh vướng mắc tương tự liên quan đến quy định công bố 100% thành phần phụ gia thực phẩm theo quy định Thông tư 15/2024/TT-BYT.

Bà Thiện cho biết, doanh nghiệp của bà đang nhập khẩu một loại hương liệu thuộc nhóm phụ gia thực phẩm nhưng nhà sản xuất nước ngoài từ chối cung cấp đầy đủ thành phần (theo quy định Thông tư 15/2024/TT-BYT ) vì đây là bí mật sở hữu trí tuệ.

“Ngoài ra, một lô hàng chất béo thực vật của doanh nghiệp hiện cũng bị “treo” tại cảng 3 tuần. Đây là mặt hàng thuộc quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhưng khi doanh nghiệp nộp hồ sơ qua Cổng thông tin một cửa quốc gia, hồ sơ lại bị từ chối mà không được hướng dẫn phải liên hệ cơ quan nào khác, dù container đã được mở để lấy mẫu kiểm tra nhưng vẫn chưa được thông quan", bà Thiện cho biết.

Sau đó đại Công ty TNHH ITS Nutriscience đã làm việc với cơ quan hải quan và được hướng dẫn gửi công văn đến Bộ Nông nghiệp và Môi trường để hỏi lý do từ chối hồ sơ.

Trong khi đó ông Nguyễn Ngọc Vàng, đại diện Công ty TNHH Thương mai dịch vụ Xuất nhập khẩu Tú Anh, bày tỏ bức xúc về việc hàng hóa nhập khẩu bị “giam” tại cảng gần hai tháng nhưng chưa được giải quyết.

Ông Vàng cho biết doanh nghiệp nhập khẩu phụ gia, chất hỗ trợ chế biến và men thực phẩm. Tuy nhiên, chỉ phụ gia nằm trong danh mục kiểm tra an toàn thực phẩm, còn các chất hỗ trợ chế biến và men lại không có trong danh mục nên doanh nghiệp không biết có phải đăng ký kiểm tra chất lượng hay không.

Theo ông Vàng, doanh nghiệp đã nộp hồ sơ tại nhiều cơ quan nhưng đều bị từ chối với lý do sản phẩm không hoàn toàn là phụ gia thực phẩm. Khi đăng ký, cơ quan chức năng yêu cầu rút hồ sơ hoặc bổ sung nhưng không nêu rõ cần bổ sung nội dung gì, khiến hồ sơ bị kéo dài. "Container 40 feet lưu tại cảng mỗi ngày mất khoảng 40 USD tiền phí” ông Vàng cho biết.

Một vấn đề gây đau đầu khác cho nhà nhập khẩu là sự chồng chéo trong định nghĩa các hoạt chất. Điển hình là trường hợp các loại enzyme - hoạt chất có thể vừa là phụ gia, vừa là chất hỗ trợ chế biến.

Nhiếu doanh nghiệp mong muốn, trong trường hợp còn tranh cãi về bản chất sản phẩm, cơ quan quản lý nên cho phép thông quan để tháo gỡ khó khăn trước mắt, sau đó thực hiện hậu kiểm hoặc thanh tra sau thông quan.

Đại diện Chi cục Hải quan khu vực II cho biết khái niệm chất hỗ trợ chế biến thực phẩm hiện nay “khá mơ hồ”. Dù dự thảo sửa đổi luật đang nỗ lực định nghĩa rõ hơn, ở thời điểm hiện tại, sự thiếu hụt danh mục chi tiết từ Bộ Y tế đang gây khó cho cả cơ quan hành pháp lẫn doanh nghiệp.

Đại diện Chi cục Hải quan khu vực II cho biết khái niệm chất hỗ trợ chế biến thực phẩm hiện nay “khá mơ hồ”. Ảnh: L.V

Trước tình hình này, doanh nghiệp đề nghị trong các buổi đối thoại tới, Ban tổ chức cần mời trực tiếp đại diện từ Bộ Y tế để giải quyết dứt điểm vấn đề, thay vì loanh quanh ở cấp địa phương vốn không có thẩm quyền quyết định.

Theo đại diện doanh nghiệp, với phí lưu bãi container (DEM/DET) rơi vào khoảng 40 USD mỗi ngày, một hồ sơ chỉ cần bị “giam” trong khoảng 30-60 ngày thì kéo theo chi phí của doanh nghiệp từ 1.200-2.400 USD. Đó là chưa kể mất đi cơ hội kinh doanh vàng và sự bào mòn năng lực cạnh tranh trước các đối thủ nước ngoài.

Ông Lê Anh Hoàng, Phó giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh cho biết, sẽ ghi nhận toàn bộ các kiến nghị để tham mưu UBND TP. Hồ Chí Minh có văn bản chính thức gửi Bộ Y tế. Đối với các vấn đề vượt thẩm quyền địa phương, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh sẽ làm đầu mối để kiến nghị lên các Bộ, ngành Trung ương.