Hà Nội khẩn trương hoàn tất quy hoạch cải tạo chung cư cũ, tập thể cũ

Khu tập thể cũ Vĩnh Hồ sau nhiều chục năm sử dụng đã xuống cấp nghiêm trọng, có nguy cơ mất an toàn cho người sử dụng.

Chung cư cũ, tập thể cũ xuống cấp nghiêm trọng

Gia đình bà N. T. H. P sống trong một căn hộ tại Khu tập thể Vĩnh Hồ từ năm 1976 đến nay. Sau khi 4 người con lần lượt trưởng thành, hai người con trai lần lượt lập gia đình, ông bà quyết định mua thêm một căn hộ có diện tích tương tự ngay sát vách để sinh sống.

Dù nhiều lần được sửa chữa, cải tạo và cơi nới thêm nhưng cả hai căn hộ đều đã xuống cấp nghiêm trọng, nước từ khu vệ sinh tầng trên ngấm và nhỏ giọt xuống gây ra tình trạng ẩm thấp, tường phải lắp tấm nhựa do không thể trát bằng vật liệu vữa thông thường.

Đặc biệt, tại các khu sinh hoạt chung như khu vệ sinh, lối đi chung, khu vực cầu thang bộ… lớp vữa ngoài tường bong từng mảng; tình trạng ẩm thấp và nấm mốc quanh năm, gạch trong tường có dấu hiệu bị mủn dần, nhiều nơi trần nhà đã nứt gãy.

Không chỉ khi nhà gia đình bà N. T. H. P. đang sống, toàn bộ Khu tập thể Vĩnh Hồ gồm 36 tòa nhà, gồm 1.938 căn hộ với hơn 14.000 dân sinh sống được xây dựng cách đây từ 40-50 năm trước, nay cũng đều đã xuống cấp do không được sửa chữa, bảo dưỡng và hiện tượng cơi nới, cải tạo của cư dân gây mất an toàn.

“Gia đình tôi và những người dân sống trong khu tập thể rất mong phường và Thành phố sớm xây dựng khu tập thể này để người dân có cuộc sống an toàn hơn”, bà N. T. H. P. bày tỏ nguyện vọng.

Trong năm 2026, phường Kim Liên sẽ tiến hành kiểm định tất cả chung cư cũ thuộc khu Kim Liên, Trung Tự và Khương Thượng. Khu tập thể Kim Liên, Khương Thượng và Trung Tự có 85 tòa nhà; trong đó có 38 nhà tại khu Kim Liên, 29 nhà tại khu Trung Tự và 18 nhà tại khu Khương Thượng. Các công trình này sẽ tiếp tục được đánh giá bổ sung về hệ thống hạ tầng kỹ thuật và mức độ an toàn vận hành theo quy định của Luật Nhà ở năm 2023. Kết quả kiểm định sẽ là căn cứ pháp lý để lập quy hoạch chi tiết và triển khai các dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ; đồng thời được công khai để người dân theo dõi, giám sát.

Các hộ dân sinh sống trong khu tập thể này đã kiến nghị UBND Thành phố xem xét đẩy nhanh tiến độ phê duyệt đồ án quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 cải tạo, xây dựng lại khu tập thể Vĩnh Hồ và phụ cận; đồng thời thông tin rộng rãi tiến độ cải tạo để người dân chủ động trong cư trú, sinh hoạt.

UBND TP. Hà Nội cho biết, theo quy định hiện hành, thẩm quyền thẩm định, phê duyệt Nhiệm vụ và Đồ án quy hoạch chi tiết cải tạo, xây dựng lại Khu tập thể Vĩnh Hồ và phụ cận, tỷ lệ 1/500 thuộc UBND phường Đống Đa (sau sắp xếp đơn vị hành chính).

Đến ngày 25/11/2025, UBND phường Đống Đa đã ban hành quyết định phê duyệt Nhiệm vụ Quy hoạch chi tiết Cải tạo, xây dựng lại Khu tập thể Vĩnh Hồ và phụ cận, tỷ lệ 1/500.

Để đẩy nhanh tiến độ, UBND Thành phố đã chỉ đạo Sở Quy hoạch – Kiến trúc gửi UBND phường Đống Đa hướng dẫn cập nhật các cơ chế, chính sách mới về cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ; đồng thời yêu cầu UBND phường Đống Đa đẩy nhanh tiến độ tổ chức lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch chi tiết Khu tập thể Vĩnh Hồ, đảm bảo tiến độ phê duyệt quy hoạch chi tiết theo Nhiệm vụ quy hoạch được duyệt trong tháng 5/2026.

Theo báo cáo của UBND phường Đống Đa cuối tháng 4/2026 vừa qua, UBND phường đã phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch và hiện đang triển khai lập đồ án quy hoạch làm cơ sở lựa chọn chủ đầu tư thực hiện dự án cải tạo, xây dựng Khu tập thể Vĩnh Hồ.

Khẩn trương hoàn tất công tác lập quy hoạch cải tạo chung cư cũ

Khu tập thể Vĩnh Hồ trên địa bàn phường Đống Đa chỉ là 1 trong tổng số hơn 2.160 chung cư, nhà tập thể cũ trên địa bàn TP. Hà Nội (chủ yếu được xây dựng trong giai đoạn 1960-1980); trong đó mật độ tập trung cao tại 48 xã, phường nội đô.

Qua nhiều thập kỷ sử dụng, đến nay, hầu hết các chung cư cũ, nhà tập thể cũ này đã xuống cấp nghiêm trọng, có nguy cơ gây mất an toàn cho người sử dụng. Trong khi đó, những năm qua, tiến độ cải tạo chung cư cũ chỉ đạt khoảng 1-2%, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra.

Do đó, TP. Hà Nội đã xây dựng lộ trình cải tạo chung cư cũ một cách đồng bộ thay vì triển khai manh mún như trước đây.

Theo kế hoạch, đến quý II/2027, TP. Hà Nội sẽ hoàn thành 100% công tác lập quy hoạch cải tạo chung cư cũ trên toàn địa bàn. Giai đoạn 2026-2030, Thành phố tập trung cải tạo các khu nhà nguy hiểm. Đến năm 2035, Thành phố cơ bản hoàn tất việc cải tạo toàn bộ quỹ chung cư cũ.

Theo ý kiến góp ý của các chuyên gia trong ngành, việc cải tạo các chung cư cũ, nhà tập thể cũ nói trên không thể tách rời khỏi quy hoạch đô thị tổng thể mà cần bảo đảm sự đồng bộ về không gian, hạ tầng và chức năng sử dụng để đảm bảo các dự án cải tạo phát huy hiệu quả lâu dài.

Trên thực tế, nhiều khu vực chung cư cũ, tập thể cũ như Kim Liên, Trung Tự, Giảng Võ… đang được địa phương nghiên cứu cải tạo theo hướng đồng bộ, kết hợp phát triển hạ tầng xã hội, giao thông và không gian công cộng.

Đáng chú ý, mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) cũng được lưu ý đưa vào định hướng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất và giảm áp lực hạ tầng.

Một điểm mới trong cách tiếp cận của TP. Hà Nội trong việc cải tạo các chung cư cũ, tập thể cũ là áp dụng phương án “quy gom” các chung cư đơn lẻ vào các khu vực quy hoạch lớn hơn.

Theo các chuyên gia, đây là giải pháp then chốt giúp tạo quỹ đất đủ lớn, từ đó tăng sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư, bảo đảm phát triển đồng bộ hạ tầng và quan trọng hơn là giúp hình thành các khu đô thị mới có quy mô hợp lý, đồng bộ về kiến trúc, hạ tầng và dịch vụ; qua đó nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Bên cạnh việc cải tạo, nhằm tận dụng quỹ nhà sẵn có, TP. Hà Nội đang nghiên cứu chuyển đổi công năng một số chung cư, tập thể cũ nếu đủ điều kiện. Nếu khả thi, việc chuyển đổi sang nhà ở xã hội hoặc nhà tái định cư sẽ góp phần tăng nguồn cung ở phân khúc nhà ở trung bình đang rất thiếu hụt hiện nay.

Các đánh giá của chuyên gia, cách làm này không chỉ giúp sử dụng hiệu quả tài sản công mà còn hỗ trợ giải quyết nhu cầu nhà ở cho các nhóm đối tượng chính sách, người thu nhập thấp – một trong những mục tiêu quan trọng của chính sách an sinh xã hội.