 |
| Ông Hoàng Mạnh Phương, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Tài chính) |
Phóng viên: Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP về cắt giảm, sửa đổi ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Đây là nội dung đang nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng doanh nghiệp. Xin ông chia sẻ rõ hơn như điểm mới đáng chú ý trong đợt cắt giảm lần này?
Ông Hoàng Mạnh Phương: Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP là bước cụ thể hóa chủ trương tiếp tục cải cách mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, giảm rào cản gia nhập thị trường và đổi mới phương thức quản lý nhà nước theo hướng hiện đại, minh bạch hơn.
Trước thời điểm ban hành Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP, Quốc hội đã thông qua Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 ngày 11/12/2025, trong đó đã cắt giảm 39 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, giảm số lượng từ 237 ngành, nghề còn 198 ngành, nghề.
Điểm đáng chú ý là Nghị quyết đã cắt giảm 56 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, giảm từ 198 hiện nay xuống còn 142 ngành, nghề. Đây là mức cắt giảm tương đối lớn, Việc cắt giảm này thể hiện quyết tâm rất lớn của Chính phủ trong việc tiếp tục tháo gỡ khó khăn, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và tạo thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư, kinh doanh.
Việc rà soát, cắt giảm được thực hiện trên nguyên tắc chỉ duy trì điều kiện đầu tư kinh doanh đối với những ngành, nghề thực sự cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, đạo đức xã hội và sức khỏe cộng đồng. Đối với những lĩnh vực có thể quản lý hiệu quả bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hoặc thông qua cơ chế hậu kiểm thì mạnh dạn cắt giảm điều kiện kinh doanh để giảm sự can thiệp hành chính trực tiếp.
Nhiều ngành, nghề thuộc các lĩnh vực tư pháp, xây dựng, ngân hàng, giao thông, nông nghiệp, giáo dục, văn hóa, khoa học công nghệ, y tế… đã được đưa ra khỏi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Điều này cho thấy phạm vi cải cách được triển khai đồng bộ ở nhiều lĩnh vực, không chỉ tập trung ở một số ngành riêng lẻ.
Một điểm quan trọng khác là Nghị quyết không chỉ nhằm giảm số lượng ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện mà còn hướng tới thay đổi tư duy quản lý, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, lấy tiêu chuẩn, quy chuẩn và hiệu quả giám sát thực thi làm công cụ quản lý chủ yếu. Đây cũng là xu hướng quản lý hiện đại đang được nhiều quốc gia áp dụng nhằm vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, vừa bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.
Phóng viên: Nghị quyết nhấn mạnh việc chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”. Xin ông/bà cho biết tư duy quản lý mới này sẽ được triển khai ra sao để vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, vừa bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước?
Ông Hoàng Mạnh Phương: Một trong những nội dung cốt lõi của Nghị quyết lần này là đổi mới phương thức quản lý nhà nước theo hướng giảm tiền kiểm, tăng cường hậu kiểm. Đây là bước chuyển quan trọng nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp gia nhập và hoạt động trên thị trường, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý bằng các công cụ hiện đại.
Theo đó, Nghị quyết giao các bộ, ngành nghiên cứu và ban hành các giải pháp quản lý thay thế đối với những ngành, nghề được cắt giảm hoặc sửa đổi điều kiện kinh doanh, bảo đảm vẫn duy trì hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước khi Nghị quyết có hiệu lực thi hành.
Trọng tâm của cơ chế hậu kiểm là xây dựng và hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn nghề nghiệp cũng như tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát trong quá trình hoạt động thay vì kiểm soát quá nhiều ở khâu cấp phép ban đầu.
 |
| Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP là bước cụ thể hóa chủ trương tiếp tục cải cách mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh. |
Các bộ, ngành có trách nhiệm rà soát, ban hành đầy đủ quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật và quy trình quản lý phù hợp trước ngày 1/7/2026. Việc xây dựng văn bản quy phạm pháp luật trong trường hợp này sẽ được thực hiện theo trình tự, thủ tục rút gọn để bảo đảm tiến độ triển khai.
Việc chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm không chỉ giúp giảm áp lực thủ tục hành chính cho doanh nghiệp mà còn góp phần nâng cao tính chủ động, tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp trong hoạt động đầu tư kinh doanh. Đồng thời, cơ quan quản lý nhà nước cũng chuyển dần từ vai trò “tiền kiểm cấp phép” sang giám sát tuân thủ và xử lý vi phạm trên cơ sở quản trị rủi ro, ứng dụng công nghệ và dữ liệu quản lý.
Đây là xu hướng cải cách phổ biến của nhiều nền kinh tế phát triển, góp phần xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, minh bạch nhưng vẫn bảo đảm kỷ cương, hiệu quả quản lý nhà nước.
Phóng viên: Cơ quan soạn thảo kỳ vọng Nghị quyết sẽ tác động như thế nào tới môi trường đầu tư, chi phí tuân thủ và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam?
Ông Hoàng Mạnh Phương: Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 28/2/2027 nhằm bảo đảm đồng bộ với thời điểm có hiệu lực của Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo Luật Đầu tư 2025, đồng thời tạo khoảng thời gian cần thiết để các bộ, ngành hoàn thiện phương thức quản lý mới.
Chúng tôi kỳ vọng việc tiếp tục rà soát, cắt giảm và sửa đổi các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện sẽ góp phần tạo lập môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, minh bạch và ổn định hơn cho doanh nghiệp.
Việc giảm số lượng ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện sẽ giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí gia nhập thị trường, rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục hành chính, nâng cao khả năng thích ứng với biến động của thị trường và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
Quan trọng hơn, lần cải cách này cho thấy định hướng chuyển đổi phương thức quản lý nhà nước theo hướng giảm can thiệp hành chính trực tiếp, tăng cường công khai, minh bạch và cạnh tranh bình đẳng giữa các chủ thể kinh doanh.
Chúng tôi cũng kỳ vọng các cải cách này sẽ góp phần cải thiện chất lượng môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và tạo thêm động lực thu hút nguồn lực cho phát triển kinh tế trong giai đoạn tới.
Phóng viên: Trân trọng cảm ơn ông!
