 |
| Thi công tại công trình nhà ga hành khách sân bay Long Thành. |
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 3/4/2026 về việc tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu.
Để tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong việc thực hiện công tác đấu thầu, khắc phục những tồn tại, hạn chế; bảo đảm hoạt động đấu thầu được thực hiện công khai góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện các chương trình, dự án đầu tư, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, Ủy ban nhân dân các tỉnh, các Tập đoàn kinh tế, Tổng công ty nhà nước, doanh nghiệp nhà nước tổ chức rà soát toàn diện công tác quản lý đầu tư, xây dựng, mua sắm đến khâu đấu thầu, xây dựng công trình, nghiệm thu, thanh toán, quyết toán bảo đảm hiệu quả đầu tư, hiệu quả sử dụng vốn, tuân thủ quy định của pháp luật.
Đối với các dự án BT, Chính phủ yêu cầu chỉ triển khai khi thực sự cần thiết, có hiệu quả kinh tế - xã hội và phù hợp quy hoạch. Đồng thời, hạn chế tối đa việc đề xuất các dự án có thể thay thế bằng hình thức đầu tư khác như BOT hoặc huy động vốn tư nhân. Người đứng đầu các cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm toàn diện về hoạt động đấu thầu trong phạm vi quản lý. Đặc biệt chấm dứt tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm và không để phát sinh cơ chế “xin - cho”. Song song đó, các quy định về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và thực hành tiết kiệm, chống lãng phí phải được thực hiện nghiêm trong toàn bộ quá trình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.
Đồng thời, Chính phủ yêu cầu tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát nhằm kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm như dàn xếp, thông thầu, lợi dụng chức vụ quyền hạn để trục lợi. Quan điểm xuyên suốt là xử lý nghiêm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Các cơ quan chức năng phải thường xuyên tiếp nhận, xử lý kịp thời các phản ánh, kiến nghị liên quan đến hoạt động đấu thầu, tránh để phát sinh sai phạm kéo dài.
Đặc biệt, Chỉ thị yêu cầu việc xác định giá gói thầu phải bảo đảm tính đúng, tính đủ chi phí, đồng thời nghiêm cấm hành vi nâng khống giá. Các cơ quan có thể tham chiếu dữ liệu từ thị trường và hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để đánh giá mức giá phù hợp. Đối với hình thức chỉ định thầu hoặc lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt, việc áp dụng phải đúng quy định, đúng thẩm quyền; nghiêm cấm lợi dụng cơ chế này để ưu ái các nhà thầu “thân hữu”, không đủ năng lực.
Trong giai đoạn triển khai dự án, các chủ đầu tư phải kiểm soát chặt chẽ việc thực hiện hợp đồng, từ huy động nguồn lực đến tiến độ, chất lượng công trình. Việc tạm ứng, thanh toán và sử dụng vốn phải được quản lý nghiêm ngặt, tránh thất thoát ngân sách. Bên cạnh đó, việc sử dụng nhà thầu phụ cũng phải được kiểm soát chặt, không để xảy ra tình trạng chuyển nhượng thầu trái quy định.
Chỉ thị cũng yêu cầu đẩy mạnh đấu thầu qua mạng, mở rộng mua sắm tập trung để tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách. Đồng thời, cần tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác đấu thầu.
Tại Chỉ thị, Thủ tướng giao nhiệm vụ cho Bộ Tài chính theo dõi, hướng dẫn và tổng hợp tình hình triển khai, đồng thời nghiên cứu ứng dụng công nghệ thông tin nhằm nâng cao hiệu quả quản lý đấu thầu trong thời gian tới.
