Chuẩn bị từ sớm, từ xa, nâng chất lượng lập pháp trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu khai mạc phiên họp. Ảnh: VPQH

Không vì tiến độ mà hạ chất lượng

Phát biểu khai mạc phiên họp thứ 6 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tháng 9/2026 chiều ngày 3/9, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận, đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm và nỗ lực rất lớn của các cơ quan trong thời gian qua.

Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất đã thông qua 15 luật, 6 nghị quyết quy phạm pháp luật và 7 nghị quyết quan trọng. Chủ tịch Quốc hội đánh giá kỳ họp đã thành công tốt đẹp; đồng thời cho biết Đảng ủy Quốc hội và Đảng ủy Chính phủ sẽ tổ chức trao đổi, rút kinh nghiệm để chuẩn bị tốt hơn cho Kỳ họp thứ hai.

Ngay sau Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI, các cơ quan vừa khẩn trương hoàn thiện các luật, nghị quyết để công bố đúng thời hạn, vừa chuẩn bị khối lượng lớn hồ sơ phục vụ phiên họp thứ 6 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Phiên họp thứ 6 được tổ chức thành nhiều đợt trong tháng 9, trong bối cảnh khối lượng công việc rất lớn với khoảng 40 nội dung. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh đây là phiên họp cao điểm về lập pháp, đồng thời là “bước chuẩn bị trực tiếp”, rất quan trọng cho Kỳ họp thứ hai của Quốc hội khóa XVI.

Theo Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, yêu cầu đầu tiên là công tác lập pháp phải đặt chất lượng, tính khả thi và yêu cầu phát triển lên hàng đầu.

Tại phiên họp này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ cho ý kiến đối 31/41 dự án luật, nghị quyết dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai. Trước đó, tại các phiên họp tháng 7 và tháng 8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đã cho ý kiến đối với một số dự án trong tổng số các nội dung dự kiến trình Quốc hội.

Nhiều dự án có phạm vi điều chỉnh rộng, tác động lớn đến hoạt động của bộ máy nhà nước, người dân, doanh nghiệp và nền kinh tế. Vì vậy, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh: “Khối lượng rất lớn, thời gian rất gấp nhưng không vì tiến độ mà hạ chất lượng”.

Các cơ quan trình phải chuẩn bị hồ sơ thật kỹ, bảo đảm vững chắc về chính trị, pháp lý, khoa học và thực tiễn. Chính sách phải rõ, khả thi và giải quyết được những vấn đề đặt ra từ thực tiễn. Chủ tịch Quốc hội yêu cầu kiên quyết khắc phục tư duy cục bộ, lợi ích ngành, lĩnh vực; không tạo thêm thủ tục, chi phí và không đẩy khó khăn về phía người dân, doanh nghiệp.

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: VPQH

Đối với các cơ quan thẩm tra, cần phát huy cao nhất tính độc lập, chủ động phản biện và trách nhiệm; không chỉ nêu vấn đề mà phải đề xuất phương án xử lý. Ủy ban Thường vụ Quốc hội tập trung thảo luận những vấn đề lớn, những nội dung còn ý kiến khác nhau và những điểm có thể tạo ra chuyển biến thực chất.

“Tinh thần là pháp luật phải rõ hơn, đồng bộ hơn, dễ thực hiện hơn, phải tháo gỡ được điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và mở đường cho phát triển”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Cùng với đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu siết chặt kỷ luật lập pháp và kỷ luật chuẩn bị kỳ họp. Khi xem xét chương trình lập pháp năm 2027, cần lựa chọn có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên những vấn đề thực sự cần thiết, những điểm nghẽn thể chế và những lĩnh vực mới cần hoàn thiện pháp lý để thúc đẩy phát triển.

Việc đăng ký dự án vào chương trình phải được xác định là một cam kết về trách nhiệm. Cơ quan đề xuất dự án, khi xác định thời điểm trình, phải chủ động chuẩn bị, bảo đảm tiến độ và chất lượng, khắc phục tình trạng đăng ký nhiều nhưng sau đó xin lùi, xin rút, ảnh hưởng đến chương trình chung.

Chuẩn bị từ sớm, rõ trách nhiệm, theo đến cùng

Nhấn mạnh yêu cầu chuẩn bị cho Kỳ họp thứ hai, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết kỳ họp dự kiến xem xét gần 60 nội dung với nhiều vấn đề rất quan trọng. Do đó, các cơ quan phải chuẩn bị từ sớm, từ xa, phối hợp ngay từ đầu và chỉ đưa vào chương trình những nội dung thực sự đủ điều kiện.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu không để xảy ra tình trạng hồ sơ gửi chậm, tài liệu muộn, bổ sung nội dung sát kỳ họp hoặc ngay trong kỳ họp. Những vấn đề đưa ra Quốc hội quyết định có tác động lâu dài, do đó đại biểu Quốc hội phải có đủ thời gian, thông tin và cơ sở để xem xét, quyết định với chất lượng cao.

Theo Chủ tịch Quốc hội, đây cũng là vấn đề cần nghiêm túc rút kinh nghiệm từ Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất. Công tác chuẩn bị phải được dự báo và triển khai từ sớm, tránh đưa nội dung vào quá gần kỳ họp khiến thời gian nghiên cứu, thảo luận bị hạn chế. Bên cạnh đó, khối lượng công việc càng lớn càng đòi hỏi phải đổi mới mạnh phương thức làm việc, đề cao trách nhiệm đến cùng.

Việc tổng kết Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất phải thực chất, nhằm rút ra những cách làm tốt để tiếp tục phát huy, chuẩn hóa; đồng thời chỉ rõ những hạn chế, nguyên nhân và giải pháp khắc phục. “Nói thẳng, nói thật” để rút kinh nghiệm cho những kỳ họp sau, bởi tổng kết không chỉ để khép lại một kỳ họp mà quan trọng hơn là để làm tốt hơn.

Trong tháng 9, cùng với phiên họp thứ 6 còn có nhiều hoạt động quan trọng của Quốc hội và các cơ quan. Chủ tịch Quốc hội đề nghị các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan chủ động hơn, phối hợp chặt chẽ hơn, xử lý công việc quyết liệt hơn.

Việc thuộc thẩm quyền nào thì cấp đó phải giải quyết và chịu trách nhiệm. Toàn bộ Phiên họp phải quán triệt tinh thần nhất quán: Khối lượng lớn nhưng chất lượng không được giảm; thời gian gấp nhưng kỷ luật không được buông lỏng; phân công rõ thì trách nhiệm phải đến cùng.

Mỗi nội dung trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội phải được chuẩn bị với yêu cầu “đúng từ đầu, kỹ từ sớm, rõ trách nhiệm, theo đến cùng”, bảo đảm kỷ cương, trách nhiệm, chất lượng và hiệu quả.