 |
| Đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương quán triệt Chuyên đề “Những nội dung trọng tâm, cốt lõi Chỉ thị của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới”. Ảnh: Phương Hoa/TTXVN |
Tạo nền tảng tinh thần cho các quyết sách chiến lược
Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị ngày 3/9, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết đã trình bày những nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới.
Theo đồng chí Trịnh Văn Quyết, đây là lần đầu tiên công tác tư tưởng của Đảng được xác lập ở tầm một chiến lược tổng thể, dài hạn bằng nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị, với hệ mục tiêu, chỉ tiêu, nguồn lực và trách nhiệm cụ thể.
Công tác tư tưởng là bộ phận quan trọng trong toàn bộ hoạt động lãnh đạo của Đảng, giữ vai trò đi trước mở đường để thống nhất nhận thức, đi cùng trong tổ chức thực hiện và đi sau tổng kết thực tiễn, củng cố niềm tin.
Qua 40 năm đổi mới, công tác tư tưởng đã góp phần xây dựng, hoàn thiện lý luận về đường lối đổi mới, giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng, củng cố niềm tin của Nhân dân, tạo động lực tinh thần cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Nghị quyết cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, yếu kém. Một số cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu nhận thức chưa đầy đủ, chưa đề cao trách nhiệm, còn biểu hiện “khoán trắng” cho cơ quan chuyên trách. Phương thức triển khai chậm đổi mới, tư duy quản lý thông tin còn phổ biến, trong khi năng lực dẫn dắt nhận thức xã hội chưa đáp ứng yêu cầu.
Công tác tư tưởng ở cơ sở chưa theo kịp việc sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành chính quyền địa phương hai cấp. Việc học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh tại một số nơi còn hình thức. Hoạt động bảo vệ nền tảng tư tưởng có lúc chưa sắc bén; lực lượng và công cụ kỹ thuật thiếu đồng bộ. Công tác đánh giá cũng chưa có bộ tiêu chí thống nhất.
Trong bối cảnh mới, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng lan sang lĩnh vực tư tưởng, văn hóa và truyền thông. Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, các nền tảng xuyên biên giới đang làm thay đổi cách con người tiếp nhận thông tin và hình thành niềm tin. Tin giả, tin xấu độc và các chiến dịch thao túng thông tin xuất hiện với tốc độ, quy mô lớn; nội dung do máy tạo sinh làm mờ ranh giới giữa thật và giả.
Trong nước, nhiều quyết sách chiến lược đang được triển khai đồng thời, từ đổi mới mô hình phát triển, phấn đấu tăng trưởng hai con số đến sắp xếp tổ chức bộ máy, vận hành chính quyền địa phương hai cấp, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Mỗi thay đổi đều tác động trực tiếp đến lợi ích, tâm lý, thói quen của người dân, đặt ra yêu cầu cung cấp thông tin sớm, chính xác và có sức thuyết phục.
Nghị quyết số 25-NQ/TW được xác định là sự cụ thể hóa Cương lĩnh và Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng trên lĩnh vực tư tưởng, đồng thời tạo nền tảng tinh thần cho hệ thống các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị.
“Nếu các nghị quyết chiến lược trả lời câu hỏi phát triển bằng cách nào, thì Nghị quyết này trả lời câu hỏi phát triển bằng sức mạnh tinh thần nào và ai đồng lòng cùng ta”, đồng chí Trịnh Văn Quyết nêu rõ.
Nghị quyết có phạm vi tác động tới toàn Đảng, toàn hệ thống chính trị và toàn xã hội; được triển khai trong nước, ngoài nước, trên không gian thực và không gian số; gắn công tác tư tưởng với kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại.
Chuyển từ quản lý thông tin sang dẫn dắt nhận thức
Nghị quyết xác định phương châm xuyên suốt: “Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả”. Chủ động là cung cấp thông tin trước khi sự việc phát sinh; sắc bén là bảo đảm đúng, trúng, kịp thời và có luận cứ; thuyết phục dựa trên lý lẽ, sự thật; hiệu quả được đo bằng chuyển biến trong nhận thức và hành động.
 |
| Toàn cảnh Hội nghị. Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc |
Một trong những đổi mới quan trọng là chuyển trọng tâm từ quản lý thông tin sang dẫn dắt nhận thức xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân và tạo đồng thuận. Trong môi trường số, công tác tư tưởng được triển khai theo hướng chủ động cung cấp thông tin chính thống, công khai, minh bạch, tăng cường đối thoại và tiếp thu phản biện xã hội.
Nghị quyết xác định công tác tư tưởng là nhiệm vụ của toàn Đảng và hệ thống chính trị. Cấp ủy, người đứng đầu trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm, thay vì giao toàn bộ cho cơ quan chuyên trách. Trách nhiệm này được gắn với cơ chế kiểm tra, đánh giá, xếp loại và xem xét trách nhiệm.
Cùng với đó, công tác tư tưởng kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, lấy “xây” làm gốc, lấy “chống” làm nhiệm vụ thường xuyên, lấy thuyết phục làm phương thức chủ đạo. Con người được đặt ở vị trí trung tâm, đội ngũ cán bộ giữ vai trò then chốt, niềm tin của Nhân dân là thước đo cao nhất.
Mục tiêu đến năm 2030 được lượng hóa thành các chỉ tiêu cụ thể. Theo đó, 100% cấp ủy, tổ chức đảng đưa công tác tư tưởng vào chương trình công tác và nội dung kiểm điểm hằng năm; 100% kiến nghị, phản ánh của Nhân dân được tiếp nhận, trả lời trong thời hạn quy định; 100% cấp xã có lực lượng làm công tác tư tưởng hoạt động thường xuyên tại từng địa bàn dân cư.
Nghị quyết đặt mục tiêu hình thành mạng lưới từ 15.000 đến 20.000 người có uy tín, người có ảnh hưởng tích cực; đào tạo chuyên sâu từ 4.000 đến 6.000 cán bộ tuyên giáo nòng cốt. Tầm nhìn đến năm 2045, công tác tư tưởng trở thành năng lực nội sinh của Đảng và dân tộc, chủ động định hình nhận thức xã hội trước những biến động của môi trường thông tin.
Ba đột phá đưa Nghị quyết vào cuộc sống
Trong 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu, Nghị quyết xác định 3 nhóm đột phá.
Một là, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, đổi mới phương thức lãnh đạo công tác tư tưởng và chuyển trọng tâm sang dẫn dắt nhận thức xã hội. Nội dung lãnh đạo, chỉ đạo công tác tư tưởng và trách nhiệm nêu gương được đưa vào kiểm điểm, đánh giá, xếp loại hằng năm.
Mỗi chủ trương, chính sách lớn phải có đánh giá tác động về tư tưởng, kèm phương án tuyên truyền, giải thích và đối thoại. Công tác nắm bắt, phân tích, dự báo, cảnh báo sớm sẽ kết hợp điều tra xã hội học với phân tích dữ liệu số, trí tuệ nhân tạo. Kết quả dự báo phải được chuyển thành quyết định lãnh đạo cụ thể.
Hai là, chuyển trọng tâm công tác tư tưởng về cơ sở, tới từng địa bàn dân cư, kết hợp không gian thực với không gian số. Mỗi xã, phường, đặc khu phân công một ủy viên ban thường vụ cấp ủy trực tiếp phụ trách; duy trì sinh hoạt tư tưởng tại thôn, tổ dân phố và khu dân cư.
Các vấn đề được xử lý ngay tại nơi phát sinh, tránh hình thành điểm nóng. Công tác thông tin thực hiện theo nguyên tắc “một vụ việc - một đầu mối phát ngôn - một bộ thông điệp thống nhất”.
Ba là, tập trung bảo đảm đội ngũ cán bộ, thể chế, cơ chế, chính sách, dữ liệu, công nghệ và hạ tầng. Nghị quyết yêu cầu ban hành khung năng lực, tiêu chuẩn chức danh; bố trí đủ cán bộ chuyên trách ở cấp xã; có chính sách đãi ngộ phù hợp và bảo vệ cán bộ dám nói thẳng, dám đấu tranh, dám chịu trách nhiệm.
Nền tảng số dùng chung cho công tác tư tưởng sẽ được xây dựng, kết nối từ Trung ương tới cấp xã, gắn với bảo đảm chủ quyền dữ liệu quốc gia. Hệ tiêu chí, chỉ số đánh giá hiệu quả được áp dụng thống nhất, làm căn cứ bố trí nguồn lực và xem xét trách nhiệm người đứng đầu.
Việc triển khai Nghị quyết thực hiện theo nguyên tắc “6 rõ”: Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền. Mỗi nhiệm vụ chỉ giao một cơ quan chủ trì; chương trình, kế hoạch hành động phải lượng hóa chỉ tiêu, xác định người chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành.
“Kết quả thực hiện Nghị quyết này, xin nhấn mạnh, không đo bằng số hội nghị đã tổ chức hay số văn bản đã ban hành, mà đo bằng ba điều rất cụ thể: Người dân có được nghe thông tin đúng, sớm và đủ hay không; những bức xúc ở cơ sở có được phát hiện và giải quyết ngay từ nơi phát sinh hay không; và niềm tin của Nhân dân với Đảng, Nhà nước, chế độ có dày lên từng năm hay không”, đồng chí Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh.
