Ngành thủy sản Cà Mau: Tận dụng hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do

Lãnh đạo tỉnh Cà Mau giới thiệu sản phẩm thủy sản xuất khẩu với Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng (ngoài cùng bên phải). Ảnh: Hồng Phượng

Tận dụng hiệu quả Hiệp định thương mại tự do

Ông Dương Vũ Nam, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Cà Mau cho biết, trước bối cảnh đầy thách thức, các doanh nghiệp thủy sản Cà Mau đã và đang chủ động thích ứng bằng cách mở rộng thị trường xuất khẩu, đa dạng hóa sản phẩm và đầu tư sâu vào công nghệ chế biến.

Đặc biệt, việc tận dụng hiệu quả các Hiệp định FTA được đánh giá là yếu tố then chốt giúp ngành thủy sản nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị phần trong dài hạn.

Theo đó, những năm qua, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của tỉnh Cà Mau luôn duy trì mức hơn 2 tỷ USD/năm. Riêng 7 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 1,5 tỷ USD, tăng gần 13% so với cùng kỳ. Thị trường xuất khẩu được mở rộng, từ con số 50 - 60 lên khoảng 70 thị trường hiện nay.

Ông Dương Vũ Nam cho biết, với lợi thế từ việc ký kết 17 Hiệp định thương mại tự do với các đối tác lớn trên toàn cầu. Trong số đó, các Hiệp định FTA thế hệ mới như Hiệp định đối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA) và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (UKVFTA) đã và đang mở ra cơ hội tiếp cận thị trường với ưu đãi thuế quan vượt trội, đồng thời thúc đẩy chuyển giao công nghệ, nâng cao tiêu chuẩn sản xuất và truy xuất nguồn gốc cho ngành thủy sản của Việt Nam.

Theo ông Nam, những Hiệp định FTA này được ví như “tấm hộ chiếu vàng” giúp thủy sản Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào các thị trường khó tính. Chẳng hạn, với EVFTA, các sản phẩm thủy sản như tôm, cá tra được hưởng ưu đãi thuế suất khi xuất khẩu sang các quốc gia Liên minh châu Âu, góp phần gia tăng lợi nhuận và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nâng cao chất lượng sản phẩm.

Còn CPTPP tạo ra cơ hội lớn cho thủy sản Việt Nam tại các thị trường như Nhật Bản, Canada, Úc, Chile, những quốc gia có yêu cầu cao nhưng lại dành sự quan tâm lớn đến nguồn gốc và độ an toàn của thực phẩm.

Hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp

Theo ông Dương Vũ Nam, hội nhập quốc tế không chỉ tạo điều kiện mở rộng thị trường mà còn thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Ðối với tỉnh Cà Mau, đây là động lực quan trọng để phát huy thế mạnh sản xuất, chế biến và xuất khẩu thuỷ sản.

Doanh nghiệp xuất khẩu tôm ở Ca Mau luôn chủ động tìm kiếm đối tác tại các quốc gia thành viên của CPTPP và EVFTA. Ảnh: Sở Công Thương tỉnh Cà Mau

Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp thủy sản đã nhanh chóng nhận diện cơ hội từ các FTA và chủ động điều chỉnh chiến lược xuất khẩu.

Một số doanh nghiệp xuất khẩu tôm cũng đã chủ động tìm kiếm đối tác tại các quốc gia thành viên của CPTPP và EVFTA, từ đó duy trì sản xuất ổn định và tăng trưởng đơn hàng trong điều kiện thị trường thế giới biến động.

Đặc biệt, xu hướng đa dạng hóa sản phẩm đang trở thành chiến lược mới của nhiều doanh nghiệp để thích nghi với thị hiếu người tiêu dùng và các tiêu chuẩn mới. Thay vì chỉ tập trung vào sản phẩm cá tra phi lê đông lạnh truyền thống, nhiều đơn vị đã phát triển các sản phẩm giá trị gia tăng như viên cá, cá tra tẩm gia vị, cá hộp, xúc xích cá tra, sushi cá tra… phù hợp với nhu cầu tiện lợi, ăn nhanh tại các thị trường phát triển như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore và Malaysia.

Đại diện Công ty Cổ phần Tập đoàn thủy sản Minh Phú, cho biết, tận dụng những ưu đãi từ các FTA mang lại, công ty đang tích cực mở rộng thị trường tại châu Âu và châu Á để giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.

Bên cạnh những cam kết truyền thống về thương mại hàng hóa, thuế quan, xuất xứ, dịch vụ, đầu tư hay sở hữu trí tuệ, các FTA thế hệ mới còn mở rộng sang các vấn đề về môi trường, lao động, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, thương mại điện tử, mua sắm công, doanh nghiệp nhỏ và vừa, minh bạch và chống tham nhũng.

Đáng chú ý, CPTPP đặt ra nguyên tắc không hạ thấp tiêu chuẩn bảo vệ môi trường và tiêu chuẩn lao động vì mục tiêu thương mại; đồng thời thúc đẩy trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp; EVFTA và UKVFTA cũng dành riêng nội dung về thương mại và phát triển bền vững, khuyến khích nâng cao mức độ bảo vệ môi trường, lao động cũng như thúc đẩy thương mại các sản phẩm, công nghệ thân thiện với môi trường.

Tuy nhiên, theo ông Dương Vũ Nam, để hưởng được ưu đãi từ các FTA, doanh nghiệp phải đáp ứng các quy tắc xuất xứ và nhiều yêu cầu khác của thị trường nhập khẩu. Theo đó, thời gian qua, ngành công thương tập trung hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận và khai thác cơ hội từ các FTA.

Từ tháng 10/2025, Sở Công Thương tỉnh Cà Mau đã thực hiện cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoá (C/O) và chấp thuận bằng văn bản cho thương nhân tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa xuất khẩu.

Cùng với đó, ngành tăng cường tư vấn, hướng dẫn doanh nghiệp về quy tắc xuất xứ, hoàn thiện hồ sơ và thực hiện các thủ tục liên quan.

Trong 7 tháng đầu năm, Sở Công Thương đã tổ chức và tham gia 8 hoạt động xúc tiến thương mại, hỗ trợ gần 150 lượt doanh nghiệp tham gia. Thông qua các hội chợ, triển lãm, hội nghị kết nối cung cầu và giao thương, doanh nghiệp có thêm cơ hội giới thiệu sản phẩm, tiếp cận nhà nhập khẩu, tìm hiểu thị hiếu và yêu cầu của từng thị trường.

Theo ông Nam, việc hướng dẫn doanh nghiệp tận dụng các cam kết FTA không chỉ dừng ở phổ biến chính sách, mà còn giúp doanh nghiệp hiểu rõ từng quy định, chủ động chuẩn bị nguyên liệu, tổ chức sản xuất và hoàn thiện hồ sơ để đáp ứng điều kiện hưởng ưu đãi.

Có sản phẩm đạt chuẩn chỉ là điều kiện cần; để mở rộng xuất khẩu, doanh nghiệp còn phải tìm được đối tác, hiểu thị trường và duy trì được những mối liên kết lâu dài. Chính vì vậy, hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối giao thương được ngành công thương chú trọng.

“Sở Công Thương tỉnh Cà Mau sẽ tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp đa dạng hoá thị trường, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế; đồng thời tăng cường cảnh báo về các rào cản thương mại. Mục tiêu không chỉ là tăng kim ngạch mà còn nâng chất lượng tăng trưởng xuất khẩu, giúp doanh nghiệp Cà Mau tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu”, ông Nam cho biết.