 |
| Chính sách tài khóa được điều hành chủ động, mở rộng hợp lý, hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm. Ảnh: internet |
Quyết liệt các giải pháp thu ngân sách, nuôi dưỡng nguồn thu bền vững
Cùng với việc tổ chức triển khai đồng bộ các Luật thuế và nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2025, trên cơ sở đánh giá sát thực tiễn khó khăn của doanh nghiệp và nền kinh tế, Bộ Tài chính đã chủ động nghiên cứu, đề xuất và trình cấp có thẩm quyền ban hành nhiều chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất nhằm tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.
Tổng quy mô hỗ trợ theo các chính sách này ước khoảng 244,5 nghìn tỷ đồng. Kết quả thực hiện cho thấy, tổng số miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất trong năm 2025 ước đạt 250,9 nghìn tỷ đồng, trong đó gia hạn khoảng 122 nghìn tỷ đồng, miễn, giảm khoảng 128,9 nghìn tỷ đồng.
Các chính sách hỗ trợ được ban hành với quy mô lớn, phạm vi rộng đã phát huy hiệu quả rõ nét, góp phần hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh, giúp nền kinh tế kịp thời ứng phó với những tác động tiêu cực từ chính sách thuế quan của Hoa Kỳ, tạo thêm việc làm, kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội.
Song song với hỗ trợ, công tác quản lý thu NSNN được triển khai quyết liệt ngay từ đầu năm. Bộ Tài chính đã chỉ đạo cơ quan Thuế, Hải quan phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương tổ chức thu đúng, thu đủ, thu kịp thời các khoản thu theo quy định; mở rộng cơ sở thuế, tăng cường chống thất thu, đặc biệt tại các lĩnh vực còn nhiều rủi ro như đất đai, kinh doanh bất động sản, thương mại điện tử, giao dịch xuyên biên giới, hộ kinh doanh thuế khoán…
Cùng với đó, ngành Tài chính đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý thuế, hải quan, tích hợp hoạt động quản lý thuế lên môi trường số; mở rộng khai thuế, hoàn thuế, nộp thuế điện tử; triển khai eTax Mobile; phát triển hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền; xây dựng cơ sở dữ liệu lớn (Big Data), tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu với Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công an; từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hỗ trợ người nộp thuế...
Nhờ các giải pháp đồng bộ, lũy kế thu NSNN 12 tháng năm 2025 đạt khoảng 2.650,1 nghìn tỷ đồng, bằng 134,74% dự toán, tăng 30,3% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, thu nội địa đạt 2.279,9 nghìn tỷ đồng, bằng 136,66% dự toán; thu từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 136,1% dự toán. Tỷ lệ động viên vào NSNN đạt 20,7% GDP, tạo thêm nguồn lực quan trọng cho cải cách chính sách tiền lương, đầu tư phát triển và bảo đảm an sinh xã hội.
Siết chặt kỷ luật chi, ưu tiên đầu tư phát triển và các nhiệm vụ trọng yếu
Song hành cùng thu ngân sách, Bộ Tài chính đã hướng dẫn các bộ, cơ quan trung ương và địa phương triển khai dự toán chi NSNN năm 2025 đúng quy định của Luật NSNN và Luật Đầu tư công, bảo đảm chặt chẽ, tiết kiệm, hiệu quả. Trong đó, triệt để tiết kiệm chi thường xuyên, chủ động rà soát, sắp xếp lại các nhiệm vụ chi; thực hiện tiết kiệm 10% chi thường xuyên tăng thêm so với năm 2024 để tạo nguồn cải cách tiền lương.
Nguồn lực NSNN được ưu tiên cho đầu tư công, các nhiệm vụ quốc phòng an ninh, phòng chống và khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, cũng như các chính sách an sinh xã hội. Đồng thời, Bộ Tài chính chủ động rà soát, tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công.
Trong quá trình điều hành, Bộ Tài chính đã trình Quốc hội ban hành Nghị quyết số 196/2025/QH15 điều chỉnh, bổ sung dự toán NSNN năm 2025 để xử lý kịp thời các nhiệm vụ chi phát sinh; bảo đảm bố trí 3% tổng chi NSNN cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia theo yêu cầu của Bộ Chính trị. Đồng thời, trình cấp có thẩm quyền hoặc ban hành theo thẩm quyền các văn bản hướng dẫn cụ thể việc xử lý tài chính, NSNN, tài sản trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Bộ Tài chính cũng đã trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các giải pháp cắt giảm dự toán chi thường xuyên chưa phân bổ; yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục tiết kiệm thêm 10% chi thường xuyên trong 7 tháng cuối năm 2025, tạo nguồn đầu tư xây dựng 248 trường nội trú, bán trú cho học sinh vùng sâu, vùng xa, biên giới. Tổng số tiết kiệm từ các giải pháp này ước khoảng 5,4 nghìn tỷ đồng.
Nhờ chủ động và linh hoạt trong điều hành, lũy kế chi NSNN năm 2025 ước đạt 2.424,6 nghìn tỷ đồng, bằng 94,1% dự toán, tăng 31,5% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó chi đầu tư phát triển ước đạt 95,5% dự toán Quốc hội quyết định, tỷ lệ giải ngân đạt 82,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao; chi thường xuyên được kiểm soát chặt chẽ; các nhiệm vụ chi quan trọng, cấp bách đều được bảo đảm đầy đủ, kịp thời.
Với kết quả thu, chi nêu trên, cân đối ngân sách trung ương và ngân sách địa phương được bảo đảm. Ước tính năm 2025, bội chi NSNN khoảng 3,6% GDP, giảm 9,5 nghìn tỷ đồng so với dự toán. Bộ Tài chính đã điều hành linh hoạt việc phát hành trái phiếu Chính phủ, vừa sử dụng hiệu quả ngân quỹ nhà nước, vừa bảo đảm nguồn thanh toán các khoản chi và trả nợ gốc đến hạn.
Có thể nói, năm 2025, với sự chủ động, linh hoạt và quyết liệt trong điều hành chính sách tài khóa, Bộ Tài chính đã góp phần quan trọng vào việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, đồng thời tạo dư địa cho tăng trưởng bền vững. Công tác thu, chi ngân sách được quản lý chặt chẽ, tiết kiệm nhưng vẫn đảm bảo tập trung nguồn lực cho đầu tư phát triển, các nhiệm vụ quan trọng quốc gia và an sinh xã hội.
Thành công này không chỉ thể hiện năng lực điều hành của ngành Tài chính, mà còn tạo tiền đề vững chắc để tiếp tục thực hiện các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, người dân, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển kinh tế - xã hội trong những năm tiếp theo.
