EMAGAZINE: Ngành Tài chính quyết tâm bứt phá, đồng hành cùng đất nước trong kỷ nguyên mới

Năm 2025, trong bối cảnh nhiều khó khăn, thách thức, ngành Tài chính đã nỗ lực tinh gọn bộ máy, đổi mới tư duy và điều hành chính sách tài khóa chủ động, linh hoạt, đạt nhiều kết quả quan trọng. Bước sang năm 2026 - năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, ngành Tài chính xác định quyết tâm bứt phá mạnh mẽ, tiếp tục đổi mới toàn diện về thể chế, thu - chi ngân sách và chuyển đổi số, đồng hành cùng đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, hướng tới tăng trưởng hai con số, ổn định kinh tế vĩ mô và phát triển nhanh, bền vững.

Phát biểu tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của ngành Tài chính, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết đây là kỳ tổng kết công tác năm đầu tiên của bộ máy tổ chức mới sau khi hợp nhất, sáp nhập Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp và Bảo hiểm Xã hội Việt Nam. Toàn ngành Tài chính đang phát huy tinh thần đoàn kết, quyết tâm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, tạo tiền đề để cùng cả nước bước vào giai đoạn phát triển mới từ năm 2026.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, 2025 tiếp tục là năm nhiều khó khăn, thách thức lớn, vượt ngoài dự báo, nhất là những biến động phức tạp của thị trường tài chính, thương mại toàn cầu, thiên tai, lũ lụt và biến đổi khí hậu gây thiệt hại nặng nề. Trong bối cảnh đó, Bộ Tài chính đã thực hiện cuộc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy quy mô lớn chưa từng có, giảm 37% đơn vị đầu mối từ Trung ương đến địa phương.

Việc tinh gọn bộ máy đặt ra nhiều thách thức cho toàn ngành. Tuy nhiên, nhờ sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Tổng Bí thư, lãnh đạo Đảng, Nhà nước; sự điều hành quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính đã đoàn kết, thống nhất, chủ động khắc phục khó khăn và đạt được nhiều kết quả quan trọng, đáng khích lệ trên các lĩnh vực công tác trong năm 2025.

Về thể chế, Bộ Tài chính đã xây dựng khối lượng văn bản pháp luật, chính sách lớn nhất từ trước đến nay, gắn với đổi mới tư duy và phương thức làm việc nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Bộ đã tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các kịch bản, giải pháp điều hành kinh tế vĩ mô, phấn đấu đạt tăng trưởng từ 8% trở lên, đồng thời kiểm soát lạm phát ở mức thấp.

Chính sách tài khóa được điều hành chủ động, linh hoạt và hiệu quả, tập trung miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí để hỗ trợ sản xuất kinh doanh. Công tác quản lý thu gắn với chuyển đổi số được tăng cường nhằm thu đúng, thu đủ; chi thường xuyên được tiết kiệm tối đa để tăng chi cho đầu tư phát triển, an sinh xã hội, đồng thời củng cố quốc phòng, an ninh và các cân đối lớn của nền kinh tế...

Cùng với đó là yêu cầu tiếp tục đổi mới, hoàn thiện các giải pháp, chính sách tài chính và đầu tư để tạo đột phá phát triển các thành phần kinh tế, cũng như các thị trường tài chính theo tinh thần các nghị quyết, kết luận của Đảng, Quốc hội và sự chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Đây là nhiệm vụ khó, đòi hỏi tư duy mới, cách làm linh hoạt và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan.

Trong bối cảnh khối lượng công việc ngày càng lớn, yêu cầu ngày càng cao, Bộ trưởng thừa nhận vẫn còn một số nhiệm vụ chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển. Từ thực tiễn đó, Bộ trưởng nhấn mạnh toàn ngành Tài chính cần nghiêm túc rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu, phát huy những cách làm hay, đổi mới phương thức tổ chức thực hiện nhằm nâng cao hiệu quả công tác trong thời gian tới.

Theo Bộ trưởng, năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Trong bối cảnh tình hình quốc tế tiếp tục tiềm ẩn nhiều yếu tố bất lợi, khó lường, trong nước vẫn còn không ít hạn chế và thách thức, ngành Tài chính cần tập trung cao độ để xử lý hiệu quả các vấn đề tồn tại, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới.

Đảng, Quốc hội, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã đặt ra những mục tiêu rất cao cho năm 2026, với tăng trưởng kinh tế phấn đấu từ 10% trở lên, kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và an sinh xã hội. Trước yêu cầu đó, Bộ trưởng khẳng định toàn ngành Tài chính phải quyết liệt hơn nữa, đổi mới toàn diện tư duy, cách làm và tăng cường phối hợp để hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao.

Trong năm 2025, các đơn vị thuộc Bộ Tài chính và các địa phương đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp điều hành tài chính - ngân sách trong bối cảnh bộ máy được tinh gọn mạnh mẽ và môi trường kinh tế còn nhiều khó khăn, thách thức. Toàn Ngành chủ động đổi mới phương thức quản lý, lấy chuyển đổi số và dữ liệu làm nền tảng, qua đó bảo đảm hoàn thành và vượt nhiều chỉ tiêu quan trọng, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Mặc dù tinh gọn mạnh mẽ bộ máy, giảm hơn 8.200 công chức và người lao động, ngành Thuế vẫn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước. Tổng thu do cơ quan Thuế quản lý năm 2025 vượt 2,3 triệu tỷ đồng, tăng 32% so với cùng kỳ, tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột trong cân đối ngân sách và đóng góp quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh nhiều khó khăn, thách thức.

Kết quả trên đạt được nhờ đổi mới phương thức quản lý, lấy chuyển đổi số và dữ liệu làm nền tảng. Ngành Thuế đã điện tử hóa 100% thủ tục hành chính, cung cấp toàn trình 223 dịch vụ công trực tuyến; đề xuất cắt giảm 45,7% thủ tục, giúp rút ngắn thời gian giải quyết và giảm mạnh chi phí tuân thủ cho người nộp thuế. Việc sử dụng mã định danh cá nhân thay cho mã số thuế cũng được triển khai đồng bộ.

Quản lý thuế dựa trên dữ liệu giúp giảm 5% số cuộc thanh tra, kiểm tra nhưng hiệu quả không giảm. Công tác phân tích rủi ro đã phát hiện gần 49 nghìn hóa đơn vi phạm với giá trị hơn 58 nghìn tỷ đồng. Hóa đơn điện tử tiếp tục được mở rộng với hơn 20 tỷ hóa đơn được phát hành; 100% cửa hàng xăng dầu kết nối tự động xuất hóa đơn theo từng lần bán hàng.

Chuyển đổi số đã cải thiện rõ nét trải nghiệm người nộp thuế, với hơn 13 triệu lượt cài đặt eTax Mobile và chỉ số hài lòng đạt 92,2%. Hệ thống hoàn thuế thu nhập cá nhân tự động xử lý hơn 282 nghìn hồ sơ, hoàn 1.315 tỷ đồng. Trong thương mại điện tử, thu ngân sách tăng 66,5%, 202 nhà cung cấp nước ngoài nộp gần 13.900 tỷ đồng, khẳng định hiệu quả quản lý thuế hiện đại, minh bạch.

Tại các địa phương, kết quả điều hành tài chính - ngân sách tiếp tục là điểm sáng. Năm 2025, TP. Hà Nội triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phát triển với tinh thần “trách nhiệm - hành động - sáng tạo - phát triển” và đạt kết quả toàn diện. GRDP của Thủ đô ước tăng 8,76%, vượt mục tiêu đề ra và thể hiện xu hướng phục hồi, tăng trưởng bền vững trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước còn nhiều khó khăn, thách thức.

Thu hút đầu tư của TP. Hà Nội đạt nhiều điểm sáng với vốn FDI khoảng 4,4 tỷ USD, tăng 160% so với năm trước. Toàn Thành phố có khoảng 32.000 doanh nghiệp thành lập mới, tổng vốn đăng ký 420 nghìn tỷ đồng. Thu ngân sách đạt kỷ lục 711.000 tỷ đồng, lần đầu vượt mốc 700.000 tỷ đồng, trong đó thu nội địa chiếm gần 95%, khẳng định nền tảng tài chính vững chắc của Thủ đô.

Đầu tư công được TP. Hà Nội chỉ đạo quyết liệt, giải ngân đạt 106,8% kế hoạch, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và phát triển hạ tầng. Nhiều công trình trọng điểm như đường vành đai, cầu vượt sông Hồng, đường sắt đô thị và các khu đô thị mới được triển khai. Thành phố đồng thời đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, phát triển khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Tại Quảng Ninh, năm 2025, Tỉnh đạt kết quả tích cực dù còn nhiều khó khăn. GRDP tăng khoảng 11,89%, thuộc nhóm cao của cả nước; thu ngân sách đạt 85.045 tỷ đồng, vượt xa dự toán Trung ương giao. Tỉnh giải ngân 100% vốn đầu tư công, tăng cường kỷ luật tài chính, ưu tiên nguồn lực cho an sinh xã hội và nâng cao đời sống Nhân dân, hướng tới mục tiêu thu ngân sách trên 100.000 tỷ đồng.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đánh giá, năm 2025 diễn ra trong bối cảnh khó khăn, thách thức nhiều hơn thuận lợi, song nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đất nước đã đạt được những kết quả rất đáng trân trọng. Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, tăng trưởng được thúc đẩy, các cân đối lớn và an sinh xã hội được bảo đảm; bội chi, nợ công, nợ Chính phủ và nợ nước ngoài được kiểm soát tốt.

Khẳng định đóng góp quan trọng của ngành Tài chính trong thành tựu chung, Thủ tướng khái quát kết quả của ngành bằng 8 cụm từ: Tham mưu chính xác - Bộ máy tinh gọn - Thể chế hoàn thiện - Thu chi có dư - Doanh nghiệp đổi mới - Vĩ mô ổn định - Nhân dân hạnh phúc - Đất nước phát triển. Ngành đã tham mưu kịp thời các kịch bản tăng trưởng, giúp GDP năm 2025 ước đạt 8,02%; đồng thời đóng vai trò then chốt trong xây dựng thể chế, tinh gọn bộ máy, chuyển đổi số và điều hành thu - chi ngân sách hiệu quả.

Thu ngân sách nhà nước năm 2025 đạt khoảng 2,65 triệu tỷ đồng, vượt xa dự toán, trong khi vẫn dành nguồn lực lớn để miễn, giảm, giãn thuế, phí cho người dân và doanh nghiệp. Chi ngân sách được điều hành chặt chẽ, tiết kiệm, ưu tiên đầu tư phát triển và an sinh xã hội. Doanh nghiệp tiếp tục phục hồi và phát triển mạnh, số doanh nghiệp gia nhập thị trường đạt mức kỷ lục; FDI giải ngân cao nhất trong 15 năm; kinh tế vĩ mô ổn định, xuất nhập khẩu tăng trưởng tích cực.

Đời sống Nhân dân được cải thiện rõ rệt, chỉ số hạnh phúc của Việt Nam tăng mạnh; an sinh xã hội được bảo đảm với tinh thần không để ai bị bỏ lại phía sau. Quy mô GDP đạt 514 tỷ USD, GDP bình quân đầu người vượt mốc 5.000 USD, đưa Việt Nam bước vào nhóm thu nhập trung bình cao. Thủ tướng nhấn mạnh, với truyền thống 80 năm, ngành Tài chính xứng đáng là “người gác kho” trung thành, “bộ não” tinh nhuệ và “nguồn lực phát triển” của đất nước.

Bước sang năm 2026, Thủ tướng yêu cầu ngành Tài chính phải tạo đột phá, bứt phá với phương châm: Khát vọng hùng cường - Thể chế tiên phong - Điều hành hiệu quả - Số hóa đi đầu - Thu chi đột phá - Tài chính bền vững, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số và phát triển đất nước nhanh, bền vững.

Thủ tướng chỉ rõ 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, cụ thể cần tập trung thực hiện.

Một là, tiên phong về đổi mới tư duy và thể chế, xứng đáng là cơ quan tham mưu tổng hợp điều phối kinh tế vĩ mô; đổi mới tư duy xây dựng pháp luật từ "quản lý" sang "kiến tạo hệ sinh thái phát triển", đưa thể chế từ điểm nghẽn của điểm nghẽn thành đột phá của đột phá.

Hai là, tham mưu, đề xuất các giải pháp điều hành chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm, đồng thời bảo đảm an ninh tài chính quốc gia.

Ba là, đẩy mạnh phát triển hộ kinh doanh, xây dựng cơ chế, chính sách để hộ kinh doanh trở thành doanh nghiệp. Thủ tướng hoan nghênh việc triển khai chiến dịch "60 ngày cao điểm" đã hỗ trợ về thuế cho trên 2,3 triệu hộ kinh doanh và đề nghị khen thưởng ngay.

Bốn là, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công và hạ tầng chiến lược; "thay đổi trạng thái - xoay chuyển tình thế" về đầu tư công để trở thành một động lực tăng trưởng, giải ngân 100% vốn đầu tư công với tinh thần "vốn chờ dự án, không để dự án chờ vốn". Tập trung nguồn lực cho một số dự án lớn như đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, 3 tuyến đường sắt kết nối với Trung Quốc, dự án điện hạt nhân; các dự án hạ tầng để khai thác hiệu quả không gian ngầm, không gian biển, không gian vũ trụ… như các dự án lấn biển, tàu điện ngầm…

Năm là, góp phần quan trọng vào vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhất là đánh giá, sử dụng hiệu quả tài sản công; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền về quản lý tài chính, quản lý doanh nghiệp, quản lý tài sản theo tinh thần "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm", đặc biệt là triển khai các dự án hạ tầng chiến lược.

Sáu là, phát triển mạnh mẽ kinh tế tư nhân và nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước. Triển khai thực chất và mạnh mẽ hơn nữa Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết 198 của Quốc hội về phát triển kinh tế tư nhân. Tăng cường, củng cố niềm tin kinh doanh để người dân và doanh nghiệp mạnh dạn hơn nữa bỏ tiền ra đầu tư, kinh doanh. Xây dựng cơ chế chính sách để nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhỏ và vừa, phát triển doanh nghiệp nhỏ thành doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp lớn thành doanh nghiệp đa quốc gia; kết nối doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu; nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước.

Bảy là, tiếp tục tiên phong trong khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; dành nguồn lực đầu tư thỏa đáng cho các lĩnh vực như giáo dục – đào tạo, y tế… với tinh thần đầu tư cho con người. Thủ tướng cũng lưu ý, trước ngày 15/1, Bộ Tài chính cấp phép cho các doanh nghiệp tham gia thí điểm thị trường tài sản mã hóa (Sandbox) theo quy định. Đồng thời, khẩn trương triển khai cơ chế một cửa quốc gia về đầu tư.

Tám là, làm tốt công tác truyền thông chính sách và tạo đồng thuận xã hội. Truyền thông phải đi trước một bước để người dân, doanh nghiệp hiểu và đồng hành cùng các chủ trương, quyết sách của Đảng, Nhà nước.

Đánh giá mục tiêu tăng trưởng 2 con số năm 2026 và những năm tới như "ngọn núi cao phải chinh phục", Thủ tướng cho rằng phải có khát vọng và biến khát vọng thành hiện thực; muốn đạt được thì phải có quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm, làm việc nào dứt việc đó, làm việc nào ra việc đó, phân công rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ hiệu quả, "đã nói là làm, đã cam kết phải thực hiện, đã làm, đã thực hiện phải có sản phẩm, hiệu quả cụ thể". Đảng, Nhà nước luôn tin tưởng ngành Tài chính và ngành phải kế thừa, phát huy hơn nữa truyền thống vẻ vang 80 năm trong thời gian tới, Thủ tướng nhấn mạnh.

Tiếp thu ý kín chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng khẳng định, nhiệm vụ được giao của ngành Tài chính ngày càng lớn và nặng nề, nhiều nhiệm vụ quan trọng, phức tạp và cấp bách. Để đáp lại sự tin tưởng và kỳ vọng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân, Bộ Tài chính và toàn Ngành sẽ đoàn kết, nỗ lực, quyết tâm hơn nữa, không ngừng phát huy mạnh mẽ tinh thần cải cách, đổi mới tư duy để hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao; đóng góp quan trọng vào sự phát triển chung của đất nước trong năm 2026 và tăng tốc, bứt phá trong giai đoạn tới.