Thu ngân sách vượt xa dự toán, chi chặt chẽ: Củng cố tiềm lực tài chính quốc gia

Thu ngân sách nhà nước năm 2025 vượt xa dự toán. Ảnh: Internet

Thu ngân sách ấn tượng, nhiều chính sách hỗ trợ sản xuất kinh doanh

Năm 2025, Bộ Tài chính đã thể hiện rõ vai trò “nhạc trưởng” trong điều hành chính sách tài khóa, với tinh thần chủ động, khẩn trương và linh hoạt. Các chính sách, pháp luật về thuế, phí và lệ phí được rà soát, hoàn thiện và ban hành theo hướng mở rộng cơ sở thu, bao quát các nguồn thu mới phát sinh, đồng thời bảo đảm tính ổn định và khả năng dự báo cho nền kinh tế.

Điểm nổi bật là việc triển khai đồng bộ các giải pháp miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và tiền thuê đất. Những chính sách này vừa giúp doanh nghiệp và người dân giảm bớt gánh nặng tài chính, duy trì sản xuất, kinh doanh, vừa góp phần nuôi dưỡng nguồn thu bền vững cho ngân sách nhà nước trong trung và dài hạn.

Kết quả thu ngân sách phản ánh rõ hiệu quả của cách tiếp cận này. Đến hết ngày 28/12/2025, tổng thu ngân sách nhà nước đạt 2.609,2 nghìn tỷ đồng, vượt 32,66% dự toán và tăng 30% so với cùng kỳ năm 2024. Thu nội địa tiếp tục là trụ cột của ngân sách khi đạt 2.242,8 nghìn tỷ đồng, vượt 34,4% dự toán và tăng 33,9% so với cùng kỳ. Thu từ hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục ghi nhận sự phục hồi tích cực khi vượt 35,1% dự toán và tăng 16,1% so với cùng kỳ.

Đáng chú ý, Bộ Tài chính đã chủ động, khẩn trương nghiên cứu, trình cấp có thẩm quyền ban hành và ban hành theo thẩm quyền các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và tiền thuê đất để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp phục hồi, phát triển. Tổng quy mô các chính sách này ước khoảng 241.740 tỷ đồng. Con số này cho thấy rõ quyết tâm đồng hành cùng người dân và doanh nghiệp, lấy phục hồi và phát triển làm nền tảng cho tăng trưởng ngân sách bền vững.

Chi ngân sách chặt chẽ, ưu tiên cho an sinh và phát triển

Song hành với kết quả thu tích cực, công tác điều hành chi ngân sách nhà nước năm 2025 tiếp tục được thực hiện nghiêm kỷ luật, chặt chẽ và tiết kiệm. Lũy kế chi đến ngày 15/12/2025 đạt 2.164 nghìn tỷ đồng, bằng 84% dự toán, bảo đảm chi đúng mục tiêu, đúng trọng tâm và trong khả năng cân đối của ngân sách.

Nguồn lực ngân sách được ưu tiên bố trí đầy đủ, kịp thời cho các nhiệm vụ quan trọng, cấp bách, trực tiếp gắn với đời sống người dân như bảo đảm an sinh xã hội, hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai, xóa nhà tạm, nhà dột nát. Đồng thời, ngân sách cũng được tập trung để triển khai các nghị quyết, kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và đáp ứng các nhiệm vụ phát sinh trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện chính quyền địa phương 02 cấp.

Đầu tư công tiếp tục được xác định là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng. Việc bố trí vốn và đẩy nhanh tiến độ giải ngân được tập trung chỉ đạo quyết liệt. Ước đến ngày 25/12/2025, giải ngân vốn đầu tư công đạt 635,6 nghìn tỷ đồng, tương đương 69,6% kế hoạch do Thủ tướng Chính phủ giao, qua đó góp phần lan tỏa nguồn lực, tạo việc làm và thúc đẩy phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội.

Củng cố tiềm lực tài chính, mở rộng dư địa cho điều hành năm 2026

Việc thu ngân sách vượt xa dự toán trong khi chi ngân sách được điều hành chặt chẽ đã giúp tiềm lực tài chính quốc gia tiếp tục được củng cố vững chắc. Ngân sách nhà nước không chỉ bảo đảm các nhiệm vụ chi thường xuyên mà còn chủ động đáp ứng những nhu cầu phát sinh lớn.

Bức tranh tài chính - ngân sách năm 2025 cũng cho thấy sự chuyển dịch tích cực trong cơ cấu thu với vai trò ngày càng rõ nét của thu nội địa và sự phục hồi ổn định của thu từ hoạt động xuất nhập khẩu, phản ánh sức chống chịu và khả năng thích ứng của nền kinh tế.

Bước sang năm 2026, ngành Tài chính đặt mục tiêu phấn đấu hoàn thành vượt mức dự toán thu ngân sách nhà nước do Quốc hội quyết nghị, đồng thời tăng ít nhất 10% so với ước thực hiện năm 2025. Trọng tâm là tiếp tục mở rộng cơ sở thu, khai thác hiệu quả các nguồn thu còn dư địa, tăng cường quản lý thu, chống thất thu, chuyển giá và trốn thuế.

Ở chiều chi, ngân sách sẽ tiếp tục được điều hành chặt chẽ, tiết kiệm, hiệu quả trong phạm vi dự toán được Quốc hội quyết nghị, bảo đảm đầy đủ nguồn lực cho các nhiệm vụ thường xuyên và các yêu cầu phát sinh. Giải ngân vốn đầu tư công tiếp tục được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, với quyết tâm phấn đấu giải ngân đạt 100% kế hoạch vốn năm 2026 do Thủ tướng Chính phủ giao. Cùng với đó, việc đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa quản lý tài chính - ngân sách và sử dụng hiệu quả nguồn tích lũy cải cách tiền lương từ năm 2026 sẽ góp phần ổn định đời sống cán bộ, công chức và nâng cao hiệu quả điều hành ngân sách.

Kết quả thu, chi ngân sách nói trên không chỉ phản ánh kết quả điều hành hiệu quả, mà còn cho thấy bản lĩnh, kỷ luật và sự chủ động của ngành Tài chính trước những biến động khó lường. Việc thu ngân sách vượt xa dự toán, chi ngân sách được kiểm soát chặt chẽ, trong khi vẫn dành nguồn lực lớn để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, đã khẳng định vai trò trụ cột của Bộ Tài chính trong ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội.