Các ngân hàng cam kết giảm lãi suất sau cuộc họp với Ngân hàng Nhà nước

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn chủ trì cuộc họp. Ảnh: Ngân hàng Nhà nước

Thông tin tại cuộc họp, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ cho biết, trong 3 tháng đầu năm, Ngân hàng Nhà nước đã điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt để góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Cụ thể: điều hành nghiệp vụ thị trường mở linh hoạt, chủ động, phù hợp với diễn biến thị trường và mục tiêu chính sách tiền tệ, chào mua có kỳ hạn giấy tờ có giá hàng ngày với khối lượng phù hợp, kỳ hạn đa dạng để hỗ trợ thanh khoản, ổn định thị trường tiền tệ; điều hành tỷ giá và thị trường ngoại tệ phù hợp với điều kiện thị trường, hấp thu các cú sốc; phối hợp đồng bộ các công cụ, chính sách tiền tệ, bán ngoại tệ can thiệp để ổn định thị trường ngoại tệ, ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.

Đồng thời điều hành tín dụng bám sát chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng với định hướng 15% để các tổ chức tín dụng thực hiện; yêu cầu tổ chức tín dụng kiểm soát chặt tăng trưởng tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, lĩnh vực bất động sản, hướng dòng vốn tín dụng vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, động lực tăng trưởng, phù hợp với năng lực quản trị rủi ro, hạn chế nợ xấu gia tăng, đảm bảo an toàn hoạt động; tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành nhằm tạo điều kiện cho tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp từ Ngân hàng Nhà nước để hỗ trợ nền kinh tế.

Tuy nhiên, theo ông Phạm Chí Quang, thời gian gần đây, tình hình quốc tế đã và đang diễn biến phức tạp, khó lường, diễn biến leo thang căng thẳng địa chính trị, quân sự tại khu vực Trung Đông khiến giá dầu tăng cao, tạo áp lực lên lạm phát của các quốc gia trong khi nhu cầu vốn trong nước lớn để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế đã đặt ra nhiều thách thức đối với công tác điều hành chính sách tiền tệ và hoạt động ngân hàng.

Đặc biệt, về huy động vốn và cho vay, có tình trạng một số ngân hàng thương mại cạnh tranh trong huy động vốn, qua đó đẩy mặt bằng lãi suất huy động và cho vay tăng.

Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý I/2026 của Cục Thống kê, tính đến thời điểm 24/3/2026, huy động vốn của các tổ chức tín dụng tăng 0,44% (cùng thời điểm năm 2025 tăng 1,23%); tăng trưởng tín dụng của nền kinh tế đạt 2,15% (cùng thời điểm năm 2025 tăng 2,28%). Lãi suất tiền gửi tiếp tục xu hướng tăng từ cuối năm 2025.

Khảo sát thị trường cho thấy, phần lớn ngân hàng đã tham gia cuộc đua tăng lãi suất huy động, thậm chí có ngân hàng điều chỉnh lãi suất 4-5 lần, đưa lãi suất huy động cao nhất đã lên tới 9-10%/năm, thậm chí có thể cao hơn theo số tiền và thỏa thuận với ngân hàng. Nhóm ngân hàng quốc doanh cũng phải tăng lãi suất huy động để cạnh tranh tiền gửi trong bối cảnh chênh lệch lãi suất huy động giữa nhóm quốc doanh và tư nhân ở mức khá cao.

Theo các chuyên gia, lãi suất cao sẽ ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế vĩ mô nói chung và hệ thống tài chính nói riêng. Trong đó, lãi suất cho vay hiện đã bị đẩy lên trên 2 con số, không chỉ tạo ra chi phí vốn cao cho người đi vay mà còn khiến hệ thống ngân hàng đứng trước rủi ro nợ xấu. Do vậy, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đã không ít lần lên tiếng về việc phải giữ ổn định lãi suất, phấn đầu tiết giảm chi phí, giảm lãi suất cho vay.

Vì thế, tại cuộc họp, các ngân hàng thương mại đã thống nhất, đồng thuận cao trong việc thực hiện chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước trong việc nỗ lực giảm mặt bằng lãi suất thị trường để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Theo đó, các ngân hàng thương mại cam kết đồng thuận giảm lãi suất tiền gửi và lãi suất cho vay sau cuộc họp này.

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến lãi suất tiền gửi và cho vay, việc công bố lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử của ngân hàng; có giải pháp điều hành chính sách tiền tệ phù hợp, sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản cho các ngân hàng thương mại; cũng như tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện của ngân hàng đối với chủ trương, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về lãi suất tiền gửi và cho vay; xử lý nghiêm hành vi vi phạm trong hoạt động huy động vốn và cấp tín dụng.

Bàn về các giải pháp hạ nhiệt lãi suất, chuyên gia kinh tế TS. Lê Xuân Nghĩa cho rằng, việc hạ nhiệt lãi suất không phải bất khả thi, song không thể thông qua giải pháp hành chính, mà phải bằng các công cụ thị trường, như tăng cung tiền, giúp các ngân hàng giảm bớt tình trạng thiếu hụt thanh khoản do chênh lệch tín dụng và huy động vốn.

Về dài hạn, các chuyên gia nhấn mạnh yêu cầu phát triển đa dạng thị trường vốn, để tránh phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, từ đó giảm áp lực lên chính sách tiền tệ.