An ninh tài chính quốc gia: Phải đi trước một bước so với tội phạm công nghệ cao

Các đại biểu bấm nút khởi động Đề án "Bảo vệ an ninh tài chính quốc gia trong kỷ nguyên số"

Nhận định này được nhấn mạnh tại Hội thảo chuyên đề “Bảo vệ an ninh tài chính quốc gia trong kỷ nguyên số” do Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) tổ chức vào ngày 23/12/2025.

Ông Phan Thái Dũng - Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin (NHNN) cho biết, trong thời gian qua, ngành Ngân hàng là một trong những ngành tiên phong trong công cuộc chuyển đổi số, đổi mới về công nghệ, dịch vụ và đã đạt được những kết quả quan trọng.

Trong đó, chất lượng và tiện ích dịch vụ ngân hàng điện tử ngày càng được nâng cao, giá trị giao dịch qua thanh toán điện tử tăng trưởng vượt bậc. Nhiều ngân hàng đạt tỷ lệ trên 95% giao dịch thực hiện trên kênh số. Hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử xử lý bình quân hơn 41 triệu giao dịch/ngày. Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng xử lý giá trị giao dịch thanh toán bình quân hơn 1,55 triệu tỷ đồng/ngày.

Theo ông Phan Thái Dũng, song song với các hoạt động trên, ngành Ngân hàng đã chú trọng đến công tác an ninh, an toàn hệ thống thông tin để bảo đảm phát triển bền vững.

Theo đó, NHNN đã ban hành hệ thống các văn bản chính sách về công tác bảo đảm an ninh, an toàn thông tin tiệm cận với các tiêu chuẩn, thông lệ quốc tế, đồng thời tổ chức đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện của các đơn vị trong ngành.

Đến nay, 100% các tổ chức tín dụng đã xây dựng chiến lược/kế hoạch và quy định nội bộ về an ninh, an toàn thông tin, cũng như đầu tư, trang bị các giải pháp kỹ thuật bảo đảm an ninh, an toàn hoạt động của các hệ thống công nghệ thông tin.

Tuy nhiên, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, môi trường an ninh mạng toàn cầu đang có nhiều diễn biến phức tạp, đặt ra những rủi ro và thách thức mới đối với việc bảo đảm an ninh, an toàn thông tin. Tội phạm sử dụng công nghệ cao ngày càng tinh vi, phức tạp, trên quy mô toàn cầu.

Đặc biệt, theo các cảnh báo của cơ quan chức năng, hoạt động lừa đảo trên không gian mạng nhằm chiếm đoạt tài sản của khách hàng có nhiều diễn biến phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, các tổ chức tín dụng, trung gian thanh toán và người sử dụng trong công tác phòng ngừa, tuyên truyền và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng.

Theo Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin, công tác bảo đảm an ninh mạng, phòng chống tội phạm công nghệ cao trong lĩnh vực hoạt động ngân hàng là một nhiệm vụ trọng tâm, hết sức quan trọng đối với ngành. Do đó, để phòng chống hiệu quả các mối đe dọa từ tội phạm công nghệ cao rất cần sự phối hợp, hỗ trợ tích cực của Bộ Công an, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia và các tổ chức, chuyên gia an ninh mạng trong và ngoài nước.

Trung tướng Nguyễn Minh Chính - Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia cũng nhận định, nguy cơ mất ổn định kinh tế hoàn toàn có thể trở thành rủi ro an ninh nếu công tác bảo vệ an ninh tài chính không được kiểm soát chặt chẽ. Do vậy, yêu cầu đặt ra là phải nhận diện đúng thách thức, hành động sớm và chủ động từ xa, tuyệt đối không để bị động, bất ngờ trước các kịch bản tấn công mạng.

Trên bình diện chính sách, Việt Nam đã hình thành một khung định hướng và hành lang pháp lý khá đầy đủ cho nhiệm vụ này. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực phát triển trọng yếu, đồng thời nhấn mạnh an ninh mạng, an ninh dữ liệu và chủ quyền số là điều kiện tiên quyết.

Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân cũng đặt ra yêu cầu xây dựng môi trường số an toàn, minh bạch, bảo vệ vững chắc hệ thống tài chính – ngân hàng trong tiến trình phát triển kinh tế số.

Cùng với đó, Luật Công nghiệp công nghệ số 2025, Luật An ninh mạng 2025 và các văn bản liên quan sẽ chính thức tạo nền tảng pháp lý quan trọng từ năm 2026.

Tuy nhiên, theo Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia, vấn đề hiện nay không nằm ở chỗ thiếu chủ trương hay pháp luật, mà là tổ chức thực hiện sao cho đồng bộ, hiệu quả và luôn đi trước tội phạm công nghệ cao một bước.

Một điểm nhấn mang ý nghĩa chiến lược được các đại biểu đặc biệt quan tâm là Công ước Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) như một cơ hội để Việt Nam tăng cường hợp tác quốc tế trong điều tra tội phạm tài chính xuyên biên giới, đồng thời hoàn thiện khung pháp lý trong nước.

Trong thời gian tới, lực lượng Công an, đặc biệt là Cục A05 (Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao), sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với NHNN và Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia trong tham mưu chính sách, hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực phòng ngừa, phát hiện và xử lý tội phạm công nghệ cao trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng.

Song song với đó là nhiệm vụ tuyên truyền, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của doanh nghiệp, tổ chức và người dân, bởi trong kỷ nguyên số, an ninh tài chính không chỉ là câu chuyện của cơ quan quản lý, mà là “tuyến phòng thủ” chung của toàn xã hội.