12 nước thành viên CPTPP đối thoại , mở rộng cơ hội hợp tác và đầu tư

Đại diện các nước thành viên CPTPP phát biểu tại Diễn đàn. Ảnh: T.H

Khai thác hiệu quả hơn lợi thế từ CPTPP

Ngày 22/7, tại Diễn đàn Đối thoại giữa quan chức cấp cao CPTPP với lãnh đạo doanh nghiệp và Kết nối doanh nghiệp CPTPP 2026, đại diện 12 nước thành viên (gồm: Australia, Brunei, Canada, Chile, Malaysia, Nhật Bản, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore, Vương quốc Anh và Việt Nam) cho rằng, tiếp tục tăng cường đối thoại giữa chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời tiếp tục hoàn thiện các cơ chế tạo thuận lợi thương mại.

Với vai trò nước chủ nhà, phát biểu tại Diễn đàn, ông Lê Trung Khanh, Phó Vụ trưởng Vụ Thương mại đa biên (Bộ Công Thương) cho rằng, Hiệp định CPTPP cung cấp một nền tảng vững chắc cho quá trình đối thoại khi kết nối 12 nền kinh tế thuộc nhiều khu vực và trình độ phát triển khác nhau. Hiệp định không chỉ bao gồm thương mại hàng hóa mà còn mở rộng sang dịch vụ, đầu tư, thương mại số, mua sắm công và nhiều lĩnh vực ngày càng có vai trò quan trọng đối với hoạt động kinh doanh.

Tuy nhiên, theo đại diện Bộ Công Thương, giá trị đầy đủ của Hiệp định CPTPP vẫn chưa được phát huy hết. Hiệu quả của mạng lưới này sẽ phụ thuộc vào khả năng các doanh nghiệp kết nối các cơ hội giữa các thị trường thành viên.

Theo ông Khanh, một doanh nghiệp có thể nhập nguyên liệu từ một nước thành viên, sản xuất tại một quốc gia khác, sử dụng công nghệ hoặc dịch vụ chuyên nghiệp từ một nước thứ ba và cung cấp sản phẩm cho khách hàng trên toàn khu vực. Hiệp định CPTPP tạo ra khuôn khổ chung cùng tính dự báo cao hơn để hỗ trợ những mô hình kinh doanh như vậy.

Theo ông Lê Trung Khanh, cuộc thảo luận được xây dựng xoay quanh bốn chủ đề gồm tạo thuận lợi thương mại; đầu tư và chuỗi cung ứng; chuyển đổi số; chuyển đổi xanh. Đây không còn là những định hướng chính sách riêng lẻ mà ngày càng trở thành các thành tố trong cùng một chiến lược kinh doanh. Doanh nghiệp đa dạng hóa chuỗi cung ứng cần thủ tục hải quan và logistics hiệu quả; doanh nghiệp đầu tư vào số hóa cần môi trường vận hành ổn định giữa các thị trường; còn chuyển đổi xanh đòi hỏi khả năng tiếp cận công nghệ, tài chính, kỹ năng và các nhà cung cấp tin cậy.

Đại diện Bộ Công Thương cho biết, Việt Nam kỳ vọng thông qua diễn đàn này giúp các quan chức cấp cao hiểu rõ hơn các ưu tiên thương mại và kế hoạch phát triển của doanh nghiệp trong khu vực CPTPP; đồng thời tăng cường kết nối doanh nghiệp để chuyển hóa các cơ hội của CPTPP thành đầu tư, quan hệ đối tác chuỗi cung ứng và các hoạt động kinh doanh mới. Với vai trò Chủ tịch, Việt Nam mong muốn cùng các thành viên tiếp tục thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp nhằm hỗ trợ sự phát triển trong tương lai của Hiệp định.

Tiếp tục hoàn thiện Hiệp định để doanh nghiệp hưởng lợi

Đánh giá cao hiệu quả từ CPTPP, đại diện các nước thành viên đều cho rằng CPTPP đã mang lại nhiều hiệu quả trong việc kết nối giao thương giữa các nước.

Đại diện Nhật Bản cho biết, kể từ khi Hiệp định CPTPP có hiệu lực, tổng kim ngạch thương mại giữa Nhật Bản và các thành viên CPTPP đã tăng từ 27,4 nghìn tỷ Yên năm 2018 lên 38,7 nghìn tỷ Yên năm 2025, tương đương mức tăng 41%, cao hơn tốc độ tăng trưởng thương mại của Nhật Bản với toàn thế giới trong cùng kỳ là 36%.

Theo đại diện Nhật Bản, hiệu quả của CPTPP không chỉ thể hiện ở các tập đoàn lớn mà còn mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Minh chứng là một doanh nghiệp SME xuất khẩu trà xanh đã tận dụng cơ chế tự chứng nhận xuất xứ theo Hiệp định CPTPP để giảm chi phí thủ tục, mở rộng thị trường xuất khẩu sang các nước thành viên và nâng giá trị xuất khẩu lên khoảng 13 lần sau một thập kỷ. Đây được xem là một trong những tác động rõ nét của CPTPP, cùng với lợi ích từ việc cắt giảm thuế quan.

Các doanh nghiệp chia sẻ thông tin bên lề diễn đàn. Ảnh: T.H

Để tiếp tục phát huy kết quả đạt được, Nhật Bản cho biết các thành viên đang rà soát và nâng cấp Hiệp định theo hướng đẩy nhanh quy trình kiểm tra hải quan và thủ tục xuất nhập khẩu, giảm chi phí, tăng tính dự báo và xây dựng hệ thống thân thiện hơn với người sử dụng. Nhật Bản sẽ tiếp tục đóng góp tích cực vào quá trình tạo thuận lợi thương mại để doanh nghiệp tận dụng Hiệp định CPTPP hiệu quả hơn.

Đại diện Nhật Bản cũng nhấn mạnh, trong lĩnh vực thương mại điện tử, CPTPP đã thiết lập các quy tắc tiên tiến về tự do chuyển tải dữ liệu xuyên biên giới, không bắt buộc đặt cơ sở hạ tầng điện toán tại nước sở tại và không yêu cầu chuyển giao mã nguồn. Những quy định này góp phần tạo nền tảng để doanh nghiệp tự tin mở rộng hoạt động số trong bối cảnh thương mại điện tử toàn cầu phát triển nhanh. Trong thời gian tới, Hiệp định sẽ tiếp tục xử lý các vấn đề mới như trí tuệ nhân tạo (AI), định danh số, thanh toán điện tử và an ninh mạng thông qua quá trình nâng cấp Chương Thương mại điện tử.

Trong khi đó, ông Matthew Davies, đại diện Vương quốc Anh, đánh giá Việt Nam đã tạo điều kiện để các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp các nền kinh tế CPTPP gặp gỡ, qua đó phản ánh nhận thức ngày càng rõ về vai trò của sự phối hợp giữa khu vực công và khu vực tư nhằm bảo đảm các hiệp định thương mại mang lại kết quả kinh tế thực chất.

Theo ông Matthew Davies, Vương quốc Anh tiếp tục cam kết tận dụng tối đa CPTPP thông qua các hoạt động hợp tác với Bộ Công Thương, các diễn đàn doanh nghiệp, các đoàn xúc tiến thương mại và các chương trình kết nối doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực như hạ tầng, năng lượng, công nghệ và dịch vụ tài chính. Ông khẳng định doanh nghiệp không chỉ là đối tượng hưởng lợi mà còn là đối tác quan trọng trong việc xác định cơ hội, tháo gỡ khó khăn thực thi và tăng cường chuỗi cung ứng khu vực.

Đại diện Vương quốc Anh cho rằng, trong bối cảnh thương mại toàn cầu đối mặt nhiều thách thức, CPTPP vẫn là minh chứng cho khả năng hợp tác giữa các nền kinh tế nhằm thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao khả năng chống chịu và tạo dựng thịnh vượng. Theo đó, ba ưu tiên được đề xuất gồm mở rộng CPTPP tới các nền kinh tế có tiêu chuẩn cao, tiếp tục hiện đại hóa Hiệp định và tăng cường hợp tác thực tiễn giữa các thị trường thành viên. Để đạt được các mục tiêu này, bên cạnh hợp tác giữa các chính phủ, cần xây dựng quan hệ đối tác thực chất với cộng đồng doanh nghiệp nhằm tiếp tục phát huy hiệu quả của Hiệp định CPTPP.