TP. Hồ Chí Minh thành lập khu thương mại tự do đầu tiên hơn 4.000 ha

TP. Hồ Chí Minh giới thiệu mô hình Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ. Ảnh: T.H

Ông Lê Văn Danh, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh cho biết, ngày 23/7, UBND TP. Hồ Chí Minh đã ban hành quyết định thành lập Khu thương mại tự do (FTZ) Cái Mép Hạ.

FTZ Cái Mép Hạ có diện tích hơn 4.170 ha gắn với cảng biển Cái Mép Hạ thuộc phường Tân Phước và phường Tân Hải, TP. Hố Chí Minh. Khu vực này được bao quanh bởi hệ thống sông, rạch, đường 991B và vịnh Gành Rái; cách trung tâm TP. Hồ Chí Minh khoảng 50 km và sân bay quốc tế Long Thành khoảng 25 km.

Đây là khu vực có nhiều lợi thế về kinh tế biển, dịch vụ logistics và cảng biển quốc tế. Khu thương mại tự do tại Cái Mép Hạ được xác định là khu lõi, gắn với cảng biển nước sâu nhằm phát huy tối đa lợi thế của cụm cảng Cái Mép - Thị Vải, nơi hiện là điểm đến quen thuộc của nhiều hãng tàu container lớn trong mạng lưới vận tải toàn cầu.

Từ khu lõi Cái Mép Hạ, trong trường hợp điều kiện trong nước và quốc tế thuận lợi, UBND TP. Hồ Chí Minh có thể mở rộng các phân khu bổ sung tại những vị trí đã được xác định trong quy hoạch, gồm khu vực Cần Giờ gắn với cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ và các khu vực Bàu Bàng, An Bình gắn với tuyến đường sắt xuyên Á.

Đây là FTZ đầu tiên của TP. Hồ Chí Minh, được kỳ vọng trở thành trung tâm giao thương, logistics và kinh tế biển của khu vực, tạo động lực tăng trưởng mới.

Khu thương mại tự do gồm 3 khu chức năng với 8 phân khu liền kề, bao gồm các bến cảng container (hiện hữu, Cái Mép Hạ và hạ lưu), ga Cái Mép Hạ trên tuyến đường sắt Biên Hòa - Vũng Tàu, cảng thủy nội địa, khu Nam KCN Cái Mép, Trung tâm logistics Cái Mép Hạ cùng các khu công nghiệp, đô thị và dịch vụ.

Khác với các mô hình truyền thống, FTZ Cái Mép Hạ được định hướng phát triển theo mô hình kinh tế tiên phong, áp dụng các thể chế vượt trội và tiêu chuẩn quốc tế, lấy kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn làm nền tảng. Khu thương mại tự do hướng tới thu hút các ngành công nghệ cao, có giá trị gia tăng lớn; hình thành khu phi thuế quan với cơ chế giám sát hải quan chuyên biệt, từng bước trở thành trung tâm kết nối giao thương quốc tế.

Theo ông Võ Thanh Phong, Phó Trưởng ban Ban quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP. Hồ Chí Minh, FTZ FTZ Cái Mép Hạ được thành lập nhằm thí điểm các cơ chế, chính sách vượt trội để thu hút đầu tư, tài chính, thương mại, dịch vụ và nhân lực chất lượng cao. FTZ không chỉ là khu vực kinh tế, mà còn là không gian thử nghiệm thế hệ mới, đưa TP. Hồ Chí Minh tiến gần hơn mục tiêu trở thành trung tâm tài chính, thương mại và logistics của khu vực.

Trước đó, để thúc đẩy quá trình hiện thực hóa các khu thương mại tự do, UBND TP. Hồ Chí Minh đã quyết định thành lập Ban Chỉ đạo triển khai thực hiện Khu thương mại tự do TP. Hồ Chí Minh do ông Nguyễn Công Vinh, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh làm Trưởng ban. Ông Bùi Minh Trí, Trưởng ban Hepza làm Phó Trưởng ban thường trực.

Ban Chỉ đạo còn có sự tham gia của lãnh đạo 22 đơn vị, trong đó có nhiều cơ quan thuộc lĩnh vực tài chính như Sở Tài chính, Thuế và Hải quan.

Theo ông Nguyễn Công Vinh, việc thành lập FTZ Cái Mép Hạ là bước đi chiến lược để hoàn thiện hạ tầng trung tâm logistics vùng Đông Nam Bộ; góp phần phát huy tiềm năng, lợi thế của Thành phố trong thúc đẩy xuất nhập khẩu, thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài, tạo thêm giá trị gia tăng cho nền kinh tế và đưa Việt Nam dịch chuyển lên trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Mô hình Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ. Ảnh: Hepza

Theo ông Lê Văn Danh, TP. Hồ Chí Minh phát triển khu thương mại tự do gắn với cảng biển được kỳ vọng sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh mới cho Thành phố, đồng thời hình thành hệ sinh thái logistics, thương mại và dịch vụ hiện đại.

Trước đó. ngày 1/7, TP. Hồ Chí Minh đã khởi công Dự án đầu tư xây dựng cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ (giai đoạn 1), với tổng mức đầu tư khoảng 50.820 tỷ đồng. Dự án do liên danh nhà đầu tư gồm Công ty cổ phần Tập đoàn Geleximco, Công ty cổ phần Vận tải và Thương mại quốc tế (ITC Corp) và Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) thực hiện.

Dự án được kỳ vọng trở thành hạ tầng cảng biển chiến lược, nâng cao năng lực logistics, thúc đẩy phát triển kinh tế biển và đưa khu vực Cái Mép - Thị Vải trở thành trung tâm trung chuyển container quốc tế có tầm vóc trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Theo chuyên gia kinh tế Đỗ Thiên Anh Tuấn, Trường Chính sách Công và Quản lý, Đại học Fulbright Việt Nam, TP. Hồ Chí Minh hội đủ nhiều yếu tố để phát triển FTZ gắn với trung tâm hàng hải quốc tế.

Chuyên gia Đỗ Thiên Anh Tuấn cho rằng, TP. Hồ Chí Minh đã được mở rộng không gian phát triển, hình thành sự gắn kết chặt chẽ giữa đô thị - công nghiệp - logistics. Mô hình FTZ sẽ là động lực tăng trưởng mới, góp phần tái định vị TP. Hồ Chí Minh thành trung tâm logistics tích hợp, có sức cạnh tranh trong khu vực. Đồng thời, việc hoàn thiện các công trình hạ tầng trọng điểm, đặc biệt là kết nối với sân bay Long Thành và cụm cảng Cái Mép - Thị Vải, sẽ giúp khơi thông dòng chảy logistics liên vùng; thu hút nguồn vốn quốc tế...