Top 5 cổ phiếu phòng thủ khi thị trường rung lắc

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào giai đoạn điều chỉnh sau khi đạt đỉnh năm 2025, tâm lý nhà đầu tư có xu hướng thận trọng hơn trước các yếu tố bất định từ lạm phát, địa chính trị và biến động giá hàng hóa. Chiến lược đầu tư ngắn hạn trở nên rủi ro, khiến dòng tiền dần dịch chuyển sang các tài sản mang tính ổn định cao hơn.

Trong bức tranh đó, nhóm cổ phiếu có tỷ suất cổ tức cao nổi lên như một “vùng trú ẩn” đáng chú ý. Không chỉ tạo dòng tiền đều đặn, các cổ phiếu này còn giúp giảm biến động danh mục và mang lại mức sinh lời vượt trội so với kênh gửi tiết kiệm trong trung và dài hạn.

Lợi suất 9–14% từ cổ tức, kênh đầu tư cổ phiếu phòng thủ thay thế gửi tiết kiệm.

Theo tổng hợp của Trung tâm Phân tích Công ty Chứng khoán Agribank (Agriseco Research), nhiều doanh nghiệp niêm yết đang duy trì tỷ suất cổ tức tiền mặt ở mức 9-14%/năm, cao hơn đáng kể so với mặt bằng lãi suất tiền gửi. Đáng chú ý, các doanh nghiệp này đều sở hữu nền tảng tài chính vững chắc, dòng tiền ổn định và mức định giá hợp lý.

Trong đó, Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam (VEA) được xem là một trong những “cỗ máy tạo tiền” trên thị trường. Tỷ suất cổ tức của doanh nghiệp này liên tục tăng từ 12,2% năm 2023 lên dự kiến khoảng 13,9% trong năm 2026. Với ROE duy trì gần 30% và lượng tiền mặt lớn, chiếm gần một nửa tổng tài sản, VEA không chỉ hấp dẫn ở dòng tiền cổ tức mà còn ở mức định giá thấp (P/E khoảng 6,1 lần).

Tương tự, CTCP Nhựa Bình Minh (BMP) đại diện cho nhóm doanh nghiệp “ăn chắc mặc bền” khi không sử dụng đòn bẩy tài chính. Với lượng tiền mặt chiếm hơn 60% tổng tài sản, BMP duy trì chính sách cổ tức ổn định, dự kiến đạt khoảng 10% trong năm 2026. Doanh nghiệp này cũng hưởng lợi từ xu hướng đầu tư công và phát triển hạ tầng.

Ở nhóm ngành nông nghiệp, CTCP Mía đường Sơn La (SLS) tiếp tục giữ vị thế “vua cổ tức” khi duy trì tỷ lệ chi trả cao trong nhiều năm, với tỷ suất cổ tức quanh mức 9-11%. Lợi thế vùng nguyên liệu cùng hiệu quả hoạt động giúp doanh nghiệp duy trì ROE trên 20%, tạo nền tảng cho dòng tiền cổ tức bền vững.

Trong khi đó, CTCP Bia Sài Gòn - Miền Trung (SMB) dù quy mô nhỏ hơn nhưng lại gây chú ý với tỷ suất cổ tức dự kiến lên tới 14,1% trong năm 2026. Với định giá P/E chỉ khoảng 6,6 lần và nền tảng tài chính ổn định, cổ phiếu này được đánh giá còn dư địa tăng trưởng.

Ở lĩnh vực logistics hàng không, CTCP Dịch vụ Hàng hóa Sài Gòn (SCS) duy trì tỷ suất cổ tức quanh mức 10%/năm, đi kèm ROE vượt 50%, mức cao hiếm có trên thị trường. Với thị phần lớn tại sân bay Tân Sơn Nhất và tiềm năng hưởng lợi từ dự án Long Thành, SCS vừa mang tính phòng thủ vừa có yếu tố tăng trưởng.

Điểm chung của nhóm cổ phiếu cổ tức cao là nền tảng tài chính lành mạnh, tỷ lệ tiền mặt lớn và ít sử dụng đòn bẩy. Đây là những yếu tố giúp doanh nghiệp duy trì khả năng chi trả cổ tức ổn định, ngay cả trong giai đoạn kinh tế biến động.

Tuy nhiên, đây không phải nhóm cổ phiếu phù hợp với chiến lược “lướt sóng”. Thay vào đó, chiến lược hiệu quả là tích lũy trong các nhịp điều chỉnh, ưu tiên doanh nghiệp có dòng tiền thực, cổ tức ổn định và định giá hợp lý.