Lãnh đạo ngành Thép mua bán cổ phiếu, tín hiệu nào đáng tin hơn?

Lãnh đạo bán ra, thị giá cố phiếu giảm

Thông báo lãnh đạo mua cổ phiếu thường được thị trường đón nhận như một biểu hiện của niềm tin vào doanh nghiệp. Tuy nhiên, báo cáo chuyên đề của TCBS Research cho thấy, trong ngành Thép, hành động mua chưa đủ để dự báo giá sẽ tăng. Ngược lại, giao dịch bán của lãnh đạo và người có liên quan mang nhiều thông tin cảnh báo hơn, dù mức độ khác biệt đáng kể giữa các doanh nghiệp.

Báo cáo của TCBS Research cho thấy, trong giai đoạn từ tháng 1/2018 đến ngày 5/10/2026, lãnh đạo và người có liên quan tại các doanh nghiệp thuộc nhóm 16 doanh nghiệp thép niêm yết được khảo sát có 151 giao dịch đáp ứng tiêu chí thống kê, gồm 60 giao dịch mua và 91 giao dịch bán. Số liệu không bao gồm các giao dịch dưới 200.000 cổ phiếu và các giao dịch chuyển nhượng nội bộ giữa lãnh đạo, người thân hoặc công ty của họ.

Theo thống kê, lãnh đạo và người liên quan bán thường đi trước một nhịp giảm. Sau một năm kể từ ngày công bố kết quả giao dịch, 66% trường hợp ghi nhận giá giảm, với mức giảm trung vị 30,3%. Ở chiều mua, tỷ lệ cổ phiếu tăng giá là 56%, mức tăng trung vị đạt 7,2%, cho thấy việc lãnh đạo tăng sở hữu chưa phải tín hiệu chắc chắn cho đà đi lên của cổ phiếu.

Tín hiệu cảnh báo rõ hơn ở những giao dịch bán có giá trị lớn. Với các lần bán từ 11,1 tỷ đồng, tỷ lệ cổ phiếu giảm giá sau một năm lên tới 82%, mức giảm trung vị là 43,5%. Trong khi đó, ở nhóm giao dịch dưới mức này, tỷ lệ giảm giá là 51%, với mức giảm trung vị 8,3%.

Tuy nhiên, kết quả trên chịu ảnh hưởng khá lớn từ cổ phiếu POM của Thép Pomina. Trong 91 giao dịch bán được thống kê, POM chiếm 25 giao dịch; 92% trường hợp ghi nhận giá giảm sau một năm, với mức giảm trung vị 60%. Khi không tính POM, tỷ lệ giảm giá của các cổ phiếu còn lại là 56%, mức giảm trung vị còn 12,4%. Vì vậy, TCBS lưu ý, thông tin lãnh đạo bán ra cần được xem xét cùng tình hình hoạt động của từng doanh nghiệp để đánh giá đầy đủ hơn.

Diễn biến giá sau khi lãnh đạo và người có liên quan bán cổ phiếu cũng khác nhau giữa các doanh nghiệp. Tại Hòa Phát (HPG), Hoa Sen (HSG) và Nam Kim (NKG), giá cổ phiếu vẫn tăng trung vị 11,9% sau một năm, với tỷ lệ giảm giá là 45%. Trong khi đó, ở 11 mã còn lại, mức giảm trung vị lên tới 55,8%, với 78% trường hợp ghi nhận giá đi xuống.

Thông tin lãnh đạo bán cổ phiếu cần được xem xét cùng tình hình doanh nghiệp và diễn biến chu kỳ ngành thép. Chẳng hạn, sau 11 giao dịch bán trong năm 2020, giá cổ phiếu vẫn tăng trung vị 253,1% trong một năm tiếp theo. Vì vậy, việc lãnh đạo bán ra chưa đủ để khẳng định cổ phiếu đã đạt đỉnh.

Lãnh đạo mua, cổ phiếu chưa chắc tăng ngay

Ở chiều ngược lại, việc lãnh đạo và người có liên quan mua cổ phiếu thép cũng chưa đồng nghĩa giá sẽ sớm đi lên. Sau 20 phiên kể từ ngày công bố kết quả giao dịch, giá cổ phiếu tăng trung vị 1,6%, với 55% trường hợp tăng giá. Sau sáu tháng, mức thay đổi trung vị là giảm 1,8%, tỷ lệ tăng giá còn 44%.

Diễn biến thị trường chung có ảnh hưởng rõ đến giá cổ phiếu sau các giao dịch mua. Khi VN-Index nằm dưới đường trung bình 200 phiên, giá cổ phiếu tăng trung vị 33,5% sau một năm, với tỷ lệ tăng giá 74%. Ngược lại, khi chỉ số nằm trên đường này, giá cổ phiếu giảm trung vị 7,5%, chỉ 37% trường hợp ghi nhận mức tăng.

Việc lãnh đạo mua sau một đợt giảm giá cũng cho kết quả tích cực hơn so với mua khi cổ phiếu đã tăng mạnh. Với những lần mua sau khi giá giảm ít nhất 15% trong 60 phiên, cổ phiếu tăng trung vị 26,4% trong một năm tiếp theo. Còn ở những lần mua sau khi giá đã tăng ít nhất 15%, cổ phiếu giảm trung vị 25,6%. Tuy nhiên, TCBS lưu ý số giao dịch được theo dõi đủ một năm ở hai nhóm còn ít, nên chưa thể xem đây là quy luật chung.

Giữa các doanh nghiệp, diễn biến cũng có sự phân hóa. Tại Hòa Phát (HPG), Hoa Sen (HSG) và Nam Kim (NKG), giá cổ phiếu tăng trung vị 22,1% sau một năm kể từ ngày công bố kết quả mua, với tỷ lệ tăng giá 72%. Trong khi đó, các mã còn lại giảm trung vị 10,6%, tỷ lệ tăng giá chỉ đạt 36%.

Quy mô mua lớn chưa bảo đảm cổ phiếu diễn biến tích cực hơn. Với các giao dịch từ 10,4 tỷ đồng, giá cổ phiếu giảm trung vị 9,9% sau một năm, trong khi nhóm giao dịch dưới mức này tăng 16,6%. Theo TCBS, nhóm mua lớn có nhiều giao dịch của người thân lãnh đạo thực hiện khi cổ phiếu đang ở vùng giá cao.

Trong năm 2026, TCBS thống kê 5 giao dịch mua cổ phiếu thép của lãnh đạo và người có liên quan. Đến ngày 5/10, giá cổ phiếu trong cả 5 trường hợp đều giảm khoảng 12-34% so với ngày công bố kết quả mua. Dù chưa đủ 1 năm để đánh giá, diễn biến này cho thấy việc lãnh đạo mua vào chưa bảo đảm giá sẽ tăng; do đó, nhà đầu tư vẫn cần xem xét tình hình doanh nghiệp và thị trường chung.