Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Phát triển thanh toán thông minh để thúc đẩy tài chính số toàn diện

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng phát biểu chỉ đạo tại Hội thảo. Ảnh: T.H

Thanh toán số trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế

Phát biểu chỉ đạo tại Hội thảo “Thanh toán thông minh thúc đẩy tài chính số” thuộc chuỗi hoạt động Ngày Tài chính số 2026 do Báo Tuổi Trẻ phối hợp Ngân hàng Nhà nước, Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh và Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam tổ chức, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, thanh toán không dùng tiền mặt đã vượt ra khỏi phạm vi một phương thức giao dịch đơn thuần để trở thành hạ tầng nền tảng của nền kinh tế số. Để thúc đẩy tài chính số phát triển toàn diện, Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, khuyến khích đổi mới sáng tạo, mở rộng tiếp cận dịch vụ tài chính số đến mọi người dân và tạo điều kiện thuận lợi cho các mô hình thanh toán hiện đại phát triển an toàn, hiệu quả.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho rằng, sự kiện không chỉ là diễn đàn trao đổi chuyên môn giữa các nhà quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp mà còn thể hiện quyết tâm của cả hệ thống chính trị trong việc hiện thực hóa các mục tiêu chuyển đổi số quốc gia.

Nhìn lại chặng đường từ Ngày Không tiền mặt năm 2019 đến nay, Phó Thủ tướng cho rằng Việt Nam đã chứng kiến những thay đổi sâu sắc trong hành vi tiêu dùng và quản trị tài chính của người dân, doanh nghiệp. Nếu như giai đoạn đầu trọng tâm là thay đổi phương thức thanh toán từ tiền mặt sang điện tử thì hiện nay mục tiêu lớn hơn là xây dựng hệ sinh thái tài chính số hiện đại, an toàn và bao trùm.

Theo Phó Thủ tướng, trong hệ sinh thái đó, thanh toán không dùng tiền mặt không còn là một dịch vụ riêng lẻ mà đã trở thành “mạch kết nối” của nền kinh tế số, tạo sự liên thông giữa hệ thống ngân hàng với các lĩnh vực thương mại điện tử, y tế, giáo dục, giao thông, du lịch, dịch vụ công và nhiều nền tảng số khác.

“Có thể nói, thanh toán thông minh chính là điều kiện quan trọng để thúc đẩy lưu chuyển dòng tiền, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính, nâng cao hiệu quả quản trị và tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế số trong giai đoạn mới”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Theo đánh giá của lãnh đạo Chính phủ, sự phát triển của thanh toán số không chỉ mang lại sự thuận tiện cho người dân mà còn góp phần giảm chi phí xã hội, tăng tính minh bạch của nền kinh tế, hỗ trợ quản lý thuế, phòng chống gian lận và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Phó Thủ tướng cùng các đại biểu tham quan trải nghiệm thanh toán thông minh tại các gian hàng. Ảnh: T.H

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, Phó Thủ tướng cũng thẳng thắn chỉ ra những thách thức cần được giải quyết trong thời gian tới. Đó là khoảng cách số giữa khu vực thành thị và nông thôn vẫn còn tồn tại; khả năng tiếp cận dịch vụ số của người cao tuổi, người có thu nhập thấp còn hạn chế; trong khi yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh mạng đối với hệ thống thanh toán ngày càng cao trước sự gia tăng của các loại tội phạm công nghệ cao.

Theo Phó Thủ tướng, việc giải quyết hiệu quả những thách thức này sẽ quyết định mức độ thành công của quá trình phát triển tài chính số và xây dựng xã hội số tại Việt Nam.

Hoàn thiện thể chế, phổ cập tài chính số đến mọi người dân

Để đạt mục tiêu nâng tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt lên mức 30 lần GDP vào năm 2030 theo Quyết định số 928 của Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết Chính phủ sẽ tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức công nghệ tài chính (Fintech), doanh nghiệp viễn thông và các thành phần kinh tế tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng sản phẩm, dịch vụ tài chính.

Một trong những giải pháp quan trọng được Phó Thủ tướng nhấn mạnh là khuyến khích các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và các đơn vị cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán áp dụng các chính sách ưu đãi phù hợp, miễn hoặc giảm phí mở và sử dụng tài khoản thanh toán, thẻ ngân hàng, ví điện tử nhằm thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế.

Trong đó, Chính phủ đặc biệt khuyến khích các chính sách hỗ trợ dành cho người có công với cách mạng và các nhóm đối tượng cần được tạo điều kiện tiếp cận dịch vụ tài chính hiện đại.

Phó Thủ tướng cũng khuyến khích các doanh nghiệp mở rộng hình thức trả lương qua tài khoản và tăng cường thanh toán hàng hóa, dịch vụ bằng phương thức điện tử nhằm góp phần hình thành thói quen giao dịch số trong toàn xã hội.

Thanh toán thông minh là huyết mạch phát triển kinh tế số.

Về nhiệm vụ cụ thể đối với các cơ quan quản lý nhà nước, Phó Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách phù hợp với xu hướng phát triển công nghệ và thực tiễn thị trường; tạo điều kiện cho các mô hình thanh toán mới phát triển nhưng vẫn bảo đảm an toàn hệ thống và quyền lợi của người sử dụng.

Bộ Tài chính, Bộ Công Thương cùng các Bộ, ngành liên quan được giao nhiệm vụ phối hợp chặt chẽ nhằm thúc đẩy thanh toán điện tử trong các lĩnh vực công, nâng cao hiệu quả cung cấp dịch vụ công trực tuyến và hỗ trợ xây dựng Chính phủ số.

Đối với các địa phương, Phó Thủ tướng yêu cầu triển khai các giải pháp thiết thực nhằm phổ cập dịch vụ tài chính số đến người dân, đặc biệt ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa; mở rộng thanh toán số đến từng hộ kinh doanh, tiểu thương và các chợ dân sinh.

Phó Thủ tướng cũng đề nghị các ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán và doanh nghiệp công nghệ tiếp tục đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, cải tiến sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường bảo vệ người tiêu dùng trong môi trường số.

Bên cạnh đó, các cơ quan báo chí, truyền thông cần phát huy vai trò trong việc tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về lợi ích, kỹ năng và cách thức sử dụng các phương thức thanh toán hiện đại một cách an toàn, hiệu quả. Đây được xem là yếu tố quan trọng để hình thành văn hóa tiêu dùng số và thúc đẩy tài chính toàn diện.

Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, phát triển thanh toán thông minh không chỉ là câu chuyện của ngành ngân hàng mà còn là nhiệm vụ chung của các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và toàn xã hội. Khi được triển khai đồng bộ, thanh toán thông minh sẽ tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế số, xã hội số và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên.