Ngân hàng Việt tăng tốc tìm vốn ngoại cho cuộc đua tăng trưởng mới

Không ít ngân hàng đang tìm vốn ngoại để mở rộng khả năng tăng trưởng. Ảnh: AI

Câu chuyện tìm cổ đông chiến lược nước ngoài đang nóng trở lại trong ngành Ngân hàng. Điểm đáng chú ý của làn sóng lần này không chỉ nằm ở quy mô các thương vụ dự kiến lên tới hàng tỷ USD, mà còn ở thời điểm các ngân hàng cần gia tăng bộ đệm vốn để mở rộng hoạt động, trong khi nhà đầu tư quốc tế tiếp tục tìm kiếm cơ hội tại thị trường Việt Nam.

Techcombank là cái tên mới nhất thu hút sự chú ý. Những ngày gần cuối tháng 8/2026, Reuters dẫn hai nguồn tin cho biết, BNP Paribas của Pháp và KB Kookmin Bank của Hàn Quốc có các cuộc đàm phán riêng rẽ để mua ít nhất 15% cổ phần Techcombank với tư cách nhà đầu tư chiến lược.

Một thương vụ ở quy mô này có thể trị giá khoảng 2 tỷ USD. Tuy nhiên, Reuters lưu ý các cuộc thảo luận vẫn đang diễn ra và chưa có thỏa thuận cuối cùng. Sau đó, BNP Paribas cho biết không có kế hoạch mua cổ phần Techcombank, trong khi KB Kookmin không bình luận về thông tin thị trường.

Dù chưa có thông tin chính thức, song Techcombank là một trường hợp đáng chú ý bởi đây là một trong số ít ngân hàng tư nhân quy mô lớn chưa có cổ đông chiến lược nước ngoài.

Trong khi Techcombank mới được thị trường nhắc tới với những cuộc đàm phán tiềm năng, Vietcombank đã có phương án phát hành cụ thể. Ngân hàng này dự kiến chào bán riêng lẻ tối đa 543,1 triệu cổ phiếu, tương đương tối đa 6,5% số cổ phiếu đang lưu hành, cho không quá 55 nhà đầu tư, gồm nhà đầu tư chiến lược và nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp. Tổng giá trị chào bán tính theo mệnh giá khoảng 5.431 tỷ đồng và phương án có thể được thực hiện linh hoạt trong giai đoạn 2025-2026

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng cho biết, Mizuho - cổ đông chiến lược Nhật Bản, ít nhất sẽ tham gia đợt phát hành để duy trì tỷ lệ sở hữu hiện nay và có thể tăng thêm. Vietcombank đã thuê tư vấn và chủ động làm việc với nhiều nhà đầu tư tiềm năng.

VPBank cũng đang chuẩn bị một đợt phát hành riêng lẻ đáng chú ý. Theo kế hoạch được Đại hội đồng cổ đông thông qua, VPBank dự kiến tăng vốn theo hai giai đoạn. Sau khi phát hành cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu để nâng vốn điều lệ lên 100.000 tỷ đồng, ngân hàng dự kiến phát hành riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu cho một nhà đầu tư nước ngoài, qua đó đưa vốn điều lệ lên hơn 106.200 tỷ đồng. Đợt phát hành dự kiến được thực hiện trong quý III-IV/2026.

Nhà đầu tư tham gia có thể là nhà đầu tư chiến lược hiện hữu hoặc một tổ chức nước ngoài khác đáp ứng các điều kiện. Theo VPBank, mục tiêu của đợt phát hành là nâng cao năng lực tài chính, quản trị và mở rộng quy mô hoạt động.

Một lợi thế đáng kể của VPBank nằm ở dư địa sở hữu nước ngoài. Sau khi nhận chuyển giao bắt buộc GPBank, tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa tại VPBank có thể được nâng lên tới 49%. Theo ước tính của Công ty Chứng khoán Yuanta, nếu đợt phát hành riêng lẻ cho cổ đông ngoại thành công, hệ số an toàn vốn (CAR) của VPBank có thể đạt khoảng 15%, tạo thêm bộ đệm cho kế hoạch tăng trưởng tín dụng 35%.

HDBank cũng vừa có những bước đi mới trong kế hoạch tăng vốn. Theo phương án được công bố cuối tháng 8, HDBank dự kiến phát hành hơn 1,25 tỷ cổ phiếu để trả cổ tức với tỷ lệ 25%, đồng thời phát hành tối đa hơn 250 triệu cổ phiếu từ quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ, tương ứng tỷ lệ 5%.

Đáng chú ý hơn đối với câu chuyện vốn ngoại là ngân hàng dự kiến phát hành riêng lẻ tối đa 700 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp. Số cổ phiếu này tương ứng tối đa 13,985% lượng cổ phiếu đang lưu hành tại ngày 30/6/2026 và tối đa 10,758% sau khi hoàn thành các phương án tăng vốn trước đó. Việc phát hành riêng lẻ dự kiến thực hiện trong giai đoạn 2026-2027.

Ở OCB, khả năng tìm kiếm thêm đối tác nước ngoài cũng được đặt ra. Hiện Aozora Bank của Nhật Bản là cổ đông lớn, sở hữu 15% vốn OCB. Ngân hàng đang tìm kiếm thêm đối tác ngoại thông qua bán cổ phần hoặc trái phiếu chuyển đổi.

Có thể thấy, đằng sau việc nhiều ngân hàng cùng tìm kiếm nguồn lực mới là yêu cầu ngày càng lớn đối với vốn của hệ thống. Theo Vụ Tín dụng (Ngân hàng Nhà nước), nhu cầu vốn cho giai đoạn 2026-2030 ước khoảng 38,5 triệu tỷ đồng để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số, cao gấp khoảng hai lần giai đoạn 2021-2025.

Trong bối cảnh đó, tăng vốn chủ sở hữu giúp ngân hàng tạo thêm dư địa mở rộng tài sản và tín dụng nhưng vẫn phải bảo đảm các chỉ tiêu an toàn vốn. Đây cũng là lý do những đợt phát hành riêng lẻ quy mô lớn xuất hiện trở lại.

Tuy nhiên, dòng vốn ngoại được các ngân hàng tìm kiếm không chỉ nằm ở giá trị tài chính. Chuyên gia kinh tế TS. Nguyễn Trí Hiếu nhận định, thị trường tài chính - ngân hàng Việt Nam vẫn hấp dẫn đối với nhiều nhà đầu tư nước ngoài, nhưng khẩu vị đã trở nên chọn lọc hơn. Thay vì chỉ quan tâm đến tỷ lệ sở hữu, nhà đầu tư chú trọng hơn tới chất lượng tài sản, năng lực quản trị và khả năng sinh lời của ngân hàng.

Thực tế những mối quan hệ chiến lược đã hình thành trước đây cũng cho thấy vốn ngoại có thể đi cùng quá trình hợp tác kéo dài nhiều năm. Mizuho hiện sở hữu khoảng 15% Vietcombank; MUFG Bank là cổ đông chiến lược lớn tại VietinBank; KEB Hana Bank đầu tư vào BIDV, còn SMBC trở thành cổ đông chiến lược của VPBank sau thương vụ trị giá khoảng 1,5 tỷ USD...

Hiện nay, khoản đầu tư của Mizuho vào Vietcombank đã gia tăng đáng kể về giá trị sau nhiều năm, trong khi các khoản đầu tư của MUFG tại VietinBank và KEB Hana Bank tại BIDV cũng ghi nhận giá trị cao hơn vốn đầu tư ban đầu.

Những kết quả này phần nào lý giải vì sao sức hút trong các thương vụ vốn ngoại hiện đến từ cả hai phía. Ngân hàng Việt cần vốn, công nghệ, quản trị và mạng lưới quốc tế; trong khi các định chế nước ngoài có thêm cơ hội tham gia sâu vào một thị trường ngân hàng còn dư địa tăng trưởng.