Lấn biển không chỉ tạo quỹ đất, mà hình thành đô thị mới trên biển

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn làm rõ nhiều nội dung đại biểu Quốc hội quan tâm về cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển. Ảnh: VPQH

Hình thành khu đô thị mới trên biển, tạo cực tăng trưởng mới

Làm rõ các vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm tại phiên thảo luận về nội dung cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển để tích hợp vào Dự án Luật Phát triển đô thị sáng ngày 22/8, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, qua tổng hợp hơn 50 ý kiến đại biểu thảo luận tại tổ và các ý kiến phát biểu tại Hội trường, có 2 nội dung chính được quan tâm.

Theo đó, các đại biểu đều thống nhất sự cần thiết phải có một cơ chế cho hoạt động lấn biển xây dựng đô thị, qua đó tạo ra cực tăng trưởng mới, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn 2026-2030. Bên cạnh đó, đại biểu Quốc hội đặc biệt quan tâm đến việc bảo đảm an ninh, quốc phòng, môi trường, nhất là môi trường biển, cũng như lợi ích của người dân.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, trên cơ sở tiếp thu ý kiến của các cơ quan thẩm tra, Bộ Tư pháp, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội và ý kiến chỉ đạo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội, cơ quan soạn thảo đã thiết kế 1 điều luật riêng để tích hợp vào Luật Phát triển đô thị. Phạm vi điều chỉnh là dự án lấn biển xây dựng đô thị, với những đặc thù riêng.

Đặc thù thứ nhất là hình thành khu vực lấn biển chưa tồn tại trên thực tế để phát triển đô thị. “Đây không đơn thuần là hoạt động lấn biển nhằm tạo quỹ đất mà hướng tới hình thành các khu đô thị mới trên biển theo hướng xanh, hiện đại, thông minh, mang tính biểu tượng quốc gia, qua đó tạo ra cực tăng trưởng mới, đủ sức hấp dẫn nhà đầu tư chiến lược và người tiêu dùng”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Đặc thù thứ hai là các dự án có quy mô rất lớn, thời gian thu hồi vốn tương đối dài. Đặc biệt, nhu cầu nguyên vật liệu phục vụ dự án cũng rất lớn, tương đương với các dự án trọng điểm quốc gia.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, khu đô thị lấn biển cũng không hình thành một đơn vị hành chính mới. Ảnh: VPQH

Đô thị lấn biển phải đáp ứng nhiều nguyên tắc chặt chẽ

Bộ trưởng cho biết, để đáp ứng các yêu cầu đặt ra, Dự thảo điều luật thiết kế 7 nguyên tắc mà khu đô thị lấn biển phải đáp ứng khi triển khai. Trong đó, dự án phải phù hợp với quy hoạch; bảo đảm an ninh, quốc phòng, chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán và lợi ích quốc gia trên biển; không cản trở hoạt động hàng hải.

Việc quyết định dự án cũng phải dựa trên đánh giá đầy đủ điều kiện tự nhiên, hải văn, hệ sinh thái, tác động đến khu vực ven biển và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, nước biển dâng.

Các khu đô thị lấn biển phải được phát triển theo hướng hiện đại, xanh, thông minh, kết nối đồng bộ với hạ tầng trên đất liền; bảo đảm nguyên tắc tiếp cận biển của người dân; thực hiện theo từng giai đoạn và gắn với trách nhiệm bảo vệ môi trường của nhà đầu tư.

Bộ trưởng nhấn mạnh, khu đô thị lấn biển cũng không hình thành một đơn vị hành chính mới, đồng thời phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật Việt Nam và Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982.

Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, Dự thảo cũng sửa quy định về điều kiện, tiêu chí đối với nhà đầu tư chiến lược. Theo đó, việc xác định nhà đầu tư chiến lược được giao Thủ tướng Chính phủ quyết định nhằm bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Quang cảnh Phiên họp. Ảnh: VPQH

Đáng chú ý, Dự thảo quy định chặt chẽ về điều kiện chuyển nhượng dự án của nhà đầu tư. Việc chuyển nhượng không quá 50% dự án và phần được chuyển nhượng phải có đầy đủ hạ tầng. Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, quy định này nhằm vừa gắn trách nhiệm của nhà đầu tư, vừa tạo điều kiện để nhà đầu tư có thể thu hồi, huy động vốn, qua đó bảo đảm dự án được triển khai thông suốt.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, các dự án được đề cập khi thiết kế ban đầu có quy mô từ 100.000 đến 200.000 tỷ đồng và trên 200.000 tỷ đồng. “Không dưới 4 tỷ USD ở mức tối thiểu”, Bộ trưởng nói, đồng thời cho rằng việc huy động nguồn vốn cho những dự án quy mô rất lớn như vậy là vấn đề khó khăn.

Do đó, theo Bộ trưởng, cần có cơ chế, chính sách đủ hấp dẫn để thu hút những nhà đầu tư có tiềm lực, vừa có vốn, vừa có kinh nghiệm quản lý, có khả năng xây dựng, tổ chức thực hiện, vận hành và quản lý dự án trong suốt vòng đời.

“Cơ quan soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu các ý kiến của đại biểu Quốc hội, bảo đảm điều luật khi được tích hợp vào Luật Phát triển đô thị có tính khả thi, đồng thời bảo đảm tuyệt đối an ninh, quốc phòng, môi trường biển, quyền lợi của người dân và hài hòa lợi ích của nhà đầu tư, người tiêu dùng”, Bộ trưởng khẳng định.