Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn: Không hình thành 2 chế độ pháp lý đối với đất từ lấn biển

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc tích hợp cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển vào dự thảo Luật Phát triển đô thị. Ảnh: VPQH

Giao Chính phủ quy định mức vốn của nhà đầu tư

Tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc tích hợp cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển vào Dự thảo Luật Phát triển đô thị chiều 20/8, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh đánh giá cao Chính phủ và cơ quan chủ trì soạn thảo là Bộ Tài chính đã khẩn trương, nghiêm túc chuẩn bị hồ sơ. Cơ quan soạn thảo đã rà soát 51 văn bản của Đảng và 97 Luật, Nghị quyết của Quốc hội, qua đó tích hợp các nội dung có liên quan.

Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, việc bổ sung nội dung về dự án xây dựng khu đô thị lấn biển vào Luật Phát triển đô thị là cần thiết và kịp thời, trong bối cảnh các địa phương có biển cần có cơ chế để mở rộng không gian phát triển, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, lấn biển không chỉ đơn thuần là tạo thêm quỹ đất mà phải là phương thức kiến tạo không gian phát triển mới, tạo ra giá trị kinh tế - xã hội, hình thành các khu đô thị hiện đại, thông minh, sinh thái, có sức cạnh tranh và khả năng lan tỏa.

Hiệu quả của lấn biển, theo Phó Chủ tịch Quốc hội, không nên chủ yếu đo bằng diện tích đất hay giá trị bất động sản được tạo ra mà phải được đánh giá bằng khả năng tạo ra cực tăng trưởng mới, hệ sinh thái kinh tế, dịch vụ mới và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Do lấn biển là sự can thiệp lớn vào tự nhiên và xã hội, liên quan đến địa chất, thủy văn, hệ sinh thái, sinh kế, văn hóa, quốc phòng, an ninh, Phó Chủ tịch Nguyễn Doãn Anh đề nghị phải bảo đảm nguyên tắc mở rộng không gian phát triển nhưng không tạo thêm rủi ro; khai thác nguồn lực hôm nay nhưng không để lại chi phí cho các thế hệ mai sau.

Đối với Dự thảo quy định cho phép quyết định một số chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật, chỉ tiêu sử dụng đất khác với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về quy hoạch đô thị và nông thôn, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh cho rằng, cần quy định rõ tiêu chí, điều kiện ngay trong Luật để tránh lúng túng trong thực tiễn và tạo cơ chế kiểm soát từ luật; đồng thời đề nghị giao thẩm quyền này cho UBND cấp tỉnh.

Về sử dụng cát biển, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị nếu cho phép chính thức khai thác cát biển phục vụ các dự án khu đô thị lấn biển thì phải đánh giá đầy đủ tác động đến môi trường, hệ sinh thái, dòng chảy. Đồng thời, đề nghị tiếp tục thực hiện theo cơ chế thí điểm hiện nay để có thêm thời gian tổng kết, đánh giá.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thống nhất tích hợp cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển vào dự thảo Luật Phát triển đô thị. Ảnh: VPQH

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thống nhất, việc tích hợp nội dung này vào Luật Phát triển đô thị, song lưu ý không nên áp dụng nguyên si cơ chế đang được thực hiện tại Đà Nẵng mà cần tạo khả năng áp dụng cho các đô thị khác; tập trung quy định nguyên tắc về mở rộng không gian đất ở mặt biển.

Chủ tịch Quốc hội đặc biệt lưu ý vấn đề sở hữu nhà nước đối với vùng đất mới hình thành từ biển; mối quan hệ với Luật Đất đai, Luật Quy hoạch; cơ chế giao dịch, sử dụng đất sau lấn biển; yêu cầu về môi trường, an toàn hàng hải và việc đánh giá tác động đối với dòng chảy, giao thông, giao thương.

Chủ tịch Quốc hội cũng cho rằng, điều kiện đối với nhà đầu tư phải được đặt ở mức cao và không nên cố định một ngưỡng vốn cụ thể trong Luật mà giao Chính phủ quy định phù hợp với biến động của thị trường.

Nghiên cứu mức vốn nhà đầu tư chiến lược phù hợp biến động thị trường

Giải trình các ý kiến tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn khẳng định cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để tiếp tục hoàn thiện Dự án Luật.

Bộ trưởng cho biết, thực hiện theo định hướng của Phó Chủ tịch Quốc hội Thường trực, các cơ quan của Chính phủ đã phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp để nghiên cứu phương án tiếp thu. “Chúng tôi định hướng tiếp thu thành sửa thành 1 điều trong Chương II Dự thảo Luật”, Bộ trưởng cho biết, với tên điều dự kiến là “Dự án đầu tư xây dựng khu đô thị lấn biển”.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, điều này dự kiến gồm 4 khoản. Khoản thứ nhất quy định về nguyên tắc. Dự án phải phù hợp với quy hoạch; bảo đảm quốc phòng, an ninh, chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán và lợi ích quốc gia trên biển; không cản trở hoạt động hàng hải.

Việc quyết định dự án phải dựa trên đánh giá đầy đủ về điều kiện tự nhiên, hải văn, hệ sinh thái, tác động đến khu vực ven biển và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, nước biển dâng. Bên cạnh đó, khu đô thị lấn biển phải hướng tới các yêu cầu hiện đại, xanh, thông minh; kết nối đồng bộ hạ tầng với đất liền; bảo đảm quyền tiếp cận biển của người dân; thực hiện theo từng giai đoạn và gắn với trách nhiệm bảo vệ môi trường của nhà đầu tư.

Khoản thứ hai liên quan đến đất đai. Toàn bộ nội dung về quản lý, sử dụng khu vực biển, giao đất, cho thuê đất, giá đất, nghĩa vụ tài chính, đăng ký đất đai, quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất sẽ được dẫn chiếu thực hiện theo đúng quy định của Luật Đất đai. “Không hình thành 2 chế độ pháp lý để điều hành cùng một loại đất”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh.

Theo Bộ trưởng, những vấn đề đặc thù đối với đất hình thành từ hoạt động lấn biển sẽ được xử lý đồng bộ với Dự án Luật Đất đai, đúng tinh thần của Nghị quyết số 21-NQ/TW.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn làm rõ các ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội nêu. Ảnh: VPQH

Khoản thứ ba là về nhà đầu tư chiến lược. Bộ trưởng cho biết, cơ quan soạn thảo nghiêm túc tiếp thu ý kiến của Chủ tịch Quốc hội về vấn đề này và sẽ nghiên cứu lại mức yêu cầu đối với nhà đầu tư để bảo đảm phù hợp với biến động của thị trường.

Khoản thứ tư là về quy hoạch và khoáng sản. UBND quyết định các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật, chỉ tiêu sử dụng đất khi chưa có quy định hoặc yêu cầu cao hơn quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, nhưng phải đáp ứng yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.

Dự án được áp dụng cơ chế khai thác khoáng sản như đối với dự án trọng điểm quốc gia. Đối với khai thác cát biển, dự án phải có báo cáo đánh giá tác động môi trường. Việc giao khu vực biển trong vùng lãnh hải do Chủ tịch UBND tỉnh quyết định sau khi có ý kiến của các Bộ, ngành và bảo đảm yêu cầu đánh giá tác động.

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành sự cần thiết phải có cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án xây dựng khu đô thị lấn biển, đồng thời thống nhất việc Chính phủ trình Quốc hội xem xét nội dung này được tích hợp vào Dự thảo Luật Phát triển đô thị.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị Chính phủ và các Bộ, ngành theo dõi sát quá trình thảo luận của Quốc hội, kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh, đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan chủ trì thẩm tra để tích hợp những cơ chế, chính sách thực sự cần thiết, ngắn gọn và thuộc thẩm quyền của Quốc hội.

Đặc biệt, nguyên tắc được nhấn mạnh là cùng một vấn đề phải được điều chỉnh theo cùng một nguyên tắc, một hệ thống tiêu chí thống nhất và một chế độ pháp lý thống nhất. Những nội dung thuộc thẩm quyền Quốc hội cần được quy định trong luật; những nội dung cần hướng dẫn chi tiết có thể giao Chính phủ quy định, qua đó tạo cơ chế vừa chặt chẽ, vừa linh hoạt.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cũng yêu cầu các cơ quan không chờ đến khi Quốc hội thảo luận xong mới tiếp thu mà phải chủ động hoàn thiện ngay các nội dung đã thống nhất, bảo đảm sau khi Quốc hội thảo luận, Chính phủ có dự thảo hoàn chỉnh và gửi lại Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến.