Áp lực bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài đang trở thành một trong những điểm đáng chú ý nhất trên thị trường chứng khoán Việt Nam từ đầu năm 2026. Tuy nhiên, điều nghịch lý là trong khi khối ngoại liên tục rút vốn với quy mô lớn, VN-Index vẫn duy trì vùng điểm cao và thanh khoản không suy giảm đáng kể. Điều đó đặt ra câu hỏi: Ai đang hấp thụ lượng cổ phiếu mà khối ngoại bán ra?
Theo báo cáo chiến lược tháng 6 của SSI Research, riêng trong tháng 5, giá trị bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài đạt gần 19.500 tỷ đồng, mức cao nhất theo tháng kể từ đầu năm. Lũy kế 5 tháng đầu năm, khối ngoại đã bán ròng khoảng 65.000 tỷ đồng, tương đương gần một nửa tổng giá trị bán ròng của cả năm 2025.
 |
| Khối ngoại bán ròng mạnh từ tháng 7/2025 đến nay. Nguồn: SSI Research |
Cùng với xu hướng rút vốn, mức độ tham gia của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường cũng giảm đáng kể. Tỷ trọng giao dịch của khối ngoại trong tổng thanh khoản thị trường chỉ còn khoảng 11% trong tháng 5, thấp hơn mức bình quân 13% của 4 tháng đầu năm.
Trong khi đó, báo cáo của TPS cho thấy giá trị bán ròng riêng trong tháng 5 đạt 19.357 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 13.755 tỷ đồng của tháng trước. Lũy kế 12 tháng gần nhất, khối ngoại đã bán ròng tới 151.302 tỷ đồng. Các cổ phiếu chịu áp lực bán mạnh gồm FPT, MSB, ACB, HPG và VHM.
Điều đáng chú ý là lượng bán ra quy mô lớn này không khiến thị trường suy yếu. Kết thúc tháng 5, VN-Index vẫn tăng 0,51% lên 1.863,49 điểm. Giá trị giao dịch bình quân đạt hơn 20.575 tỷ đồng mỗi phiên, gần như không thay đổi so với tháng trước.
Nếu như nhiều năm trước, giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài thường có ảnh hưởng lớn tới xu hướng thị trường, thì hiện nay vai trò dẫn dắt đang dần chuyển sang dòng tiền nội địa. Quy mô nhà đầu tư cá nhân ngày càng lớn cùng sự phát triển của các tổ chức đầu tư trong nước đã giúp thị trường có khả năng hấp thụ tốt hơn các đợt rút vốn từ bên ngoài.
Thực tế, phần lớn lượng cổ phiếu bị khối ngoại bán ra đang được hấp thụ bởi nhà đầu tư cá nhân và các định chế tài chính trong nước. Sự tham gia ngày càng mạnh của các quỹ mở, công ty chứng khoán, doanh nghiệp bảo hiểm và dòng tiền cá nhân đã tạo ra một lực cầu đủ lớn để cân bằng áp lực bán.
Bên cạnh đó, dòng tiền nội hiện cũng đang có xu hướng chọn lọc hơn. Theo TPS, áp lực điều chỉnh trong tháng 5 chủ yếu tập trung ở nhóm cổ phiếu vừa và nhỏ, khi chỉ số VNSmallcap giảm 3,32% và VNMidcap giảm 2,03%. Ngược lại, dòng tiền có xu hướng dịch chuyển vào các doanh nghiệp sở hữu nền tảng cơ bản tốt, khả năng tăng trưởng lợi nhuận ổn định và định giá hấp dẫn.
 |
| Phần lớn lượng cổ phiếu bị khối ngoại bán ra đang được hấp thụ bởi nhà đầu tư cá nhân và các định chế tài chính trong nước - Ảnh minh họa. |
Một yếu tố quan trọng khác là mặt bằng định giá thị trường vẫn đang ở mức hấp dẫn. Định giá P/E của VN-Index hiện ở mức 13,76 lần, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 10 năm là 15,37 lần. Trong khi đó, lợi nhuận sau thuế của các doanh nghiệp niêm yết trong quý I/2026 tăng bình quân 38,2% so với cùng kỳ. Nhiều nhóm ngành như ngân hàng, dịch vụ tài chính, công nghệ thông tin, xây dựng và vật liệu hay tài nguyên cơ bản đều ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận tích cực nhưng vẫn có mức định giá thấp hơn trung bình lịch sử.
Theo SSI Research, xu hướng bán ròng kéo dài của khối ngoại xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Trong đó có lo ngại về biến động lãi suất trong nước, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ duy trì ở mức cao và xu hướng tái phân bổ dòng vốn quốc tế sang các thị trường hưởng lợi rõ nét hơn từ các chủ đề công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI) và bán dẫn.
Tuy nhiên, việc khối ngoại bán ròng không đồng nghĩa với triển vọng tiêu cực của thị trường Việt Nam. Ngược lại, đây có thể phản ánh sự dịch chuyển chiến lược của các quỹ đầu tư toàn cầu trong bối cảnh thế giới đang bước vào chu kỳ cạnh tranh vốn mới.
Trong ngắn hạn, áp lực bán từ khối ngoại có thể vẫn tiếp diễn. Song thực tế cho thấy sức chống chịu của thị trường đang được cải thiện đáng kể nhờ dòng tiền nội địa. Khi vai trò của nhà đầu tư trong nước ngày càng lớn, biến động từ các đợt rút vốn của khối ngoại có thể sẽ không còn tạo ra những cú sốc mạnh như trước.
Nói cách khác, lượng hàng mà khối ngoại bán ra trong thời gian qua không biến mất khỏi thị trường. Chúng đang được chuyển giao dần sang tay các nhà đầu tư trong nước, những người đang đặt cược vào triển vọng tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế và thị trường chứng khoán Việt Nam.
