Khi chuỗi cung ứng công nghiệp cần một “hậu phương” đủ mạnh

Lĩnh vực MRO đang dần khẳng định vị thế chiến lược của mình trong chuỗi cung ứng công nghiệp. Ảnh: H.D

Dự báo tốc độ tăng trưởng gần 7% mỗi năm

Trong bối cảnh công nghiệp Việt Nam được dự báo tăng trưởng mạnh mẽ trong thập kỷ tới, với nhu cầu thiết bị và dịch vụ hỗ trợ sản xuất gia tăng theo từng năm, lĩnh vực MRO đang dần khẳng định vị thế chiến lược của mình trong chuỗi cung ứng công nghiệp.

Một số nghiên cứu thị trường cho thấy quy mô ngành MRO tại Việt Nam được dự báo tăng trưởng liên tục khi nền công nghiệp phát triển mạnh, với chiến lược mở rộng số lượng nhà xưởng và ứng dụng kỹ thuật số trong quản lý hàng tồn kho, thiết bị.

Theo báo cáo nghiên cứu mới đây của công ty nghiên cứu thị trường Mobility Foresights, dự báo đến năm 2031, giá trị thị trường MRO Việt Nam có thể đạt gần 92 tỷ USD với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm khoảng 6,6%, phản ánh nhu cầu ngày càng cao từ các ngành sản xuất, năng lượng và logistics. Khi các công ty tìm cách tối ưu hóa chi phí, việc thuê ngoài dịch vụ MRO từ các nhà cung cấp chuyên biệt đang ngày càng tăng.

Trong khuôn khổ chương trình “HANSIBA – Đồng hành & Liên kết” của Hiệp hội Doanh nghiệp Công nghiệp Hỗ trợ TP. Hà Nội (HANSIBA), câu chuyện của Công ty Cổ phần Bách Liên với thương hiệu VietMRO trở thành một ví dụ điển hình về hành trình của một doanh nghiệp MRO Việt Nam trước cơ hội và thách thức.

Bà Trần Thị Thương Huyền - Giám đốc Công ty cho biết, VietMRO chuyên cung cấp vật tư, thiết bị, dịch vụ và giải pháp MRO phục vụ sản xuất công nghiệp, từ bu lông ốc vít đến các linh kiện ít phổ biến, trong đó có những mặt hàng mà thị trường trong nước khó tìm hoặc đã ngưng sản xuất tại nhà máy gốc, đồng thời cam kết về chất lượng và thời gian giao hàng.

Trải qua gần 20 năm xây dựng và phát triển, hiện Công ty đã trở thành đối tác, cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho nhiều tập đoàn, doanh nghiệp lớn như Canon, LG, Foxconn, Amazon, VinFast, Hòa Phát… Năm 2026, Công ty đặt mục tiêu sẽ tăng trưởng 70% so với 2025 và hướng tới xây dựng cộng đồng kỹ sư theo tinh thần chuyên nghiệp để mở rộng phát triển đối tác.

Bà Huyền nhấn mạnh, nhiều doanh nghiệp lựa chọn mua từ VietMRO bởi chi phí cạnh tranh hơn so với nhập trực tiếp từ nhà sản xuất nước ngoài, do Công ty tối ưu hóa chi phí vận chuyển và quy trình logistics nội địa – một lợi thế lớn trong bối cảnh giá vận chuyển quốc tế liên tục biến động. Đồng thời, Công ty thiết lập các quy trình thông quan và quản lý hàng hóa linh hoạt, giúp giải quyết những rào cản thường gặp với các tờ khai hải quan nhỏ lẻ khi mua lẻ lô hàng từ nước ngoài.

Nhưng theo chia sẻ từ các doanh nghiệp, thị trường MRO trong nước hiện phần lớn đang do các công ty MRO nước ngoài chi phối, thường đi kèm các nhà máy sản xuất có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mở tại Việt Nam. Những doanh nghiệp như Samsung, LG hay Foxconn thường sử dụng dịch vụ MRO của chính công ty con của họ hoặc doanh nghiệp có yếu tố nhân sự, nguồn gốc từ quốc gia của doanh nghiệp, khiến doanh nghiệp Việt Nam khó tranh phần.

Tuy nhiên, với những nỗ lực để chiếm lĩnh thị trường, không ít doanh nghiệp MRO của Việt Nam như Bách Liên đã ghi nhận sự tin tưởng ngày càng tăng từ cả đối tác FDI lớn và doanh nghiệp nội địa, chứng minh rằng năng lực cung cấp dịch vụ và linh kiện chuyên biệt hoàn toàn có thể cạnh tranh trong một thị trường khắc nghiệt.

Các doanh nghiệp MRO đã chú trọng đào tạo, nâng cao kỹ năng cho nhân viên. Ảnh: H.D

Cần được nhìn nhận đúng vị trí, tương xứng tiềm năng

Dù vậy, lĩnh vực này đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao, cùng với khả năng quản lý hàng tồn kho gồm hàng triệu mã hàng hoá, khiến công tác mua sắm MRO phức tạp hơn nhiều so với mua linh kiện chính.

Theo bà Trần Thị Thương Huyền, mỗi hạng mục có giá trị đơn lẻ không cao nhưng tổng hợp lại tạo thành một hệ thống cực kỳ phức tạp. Chính vì vậy, khối lượng công việc dành cho mua sắm MRO chiếm tỷ trọng nhân lực rất lớn. Nếu mua linh kiện sản xuất chỉ cần khoảng 20% nhân lực để mua sắm, thì mua MRO có thể tiêu tốn tới 70–80% nhân lực, do phải quản lý hàng triệu mã hàng khác nhau. Trên thế giới, một doanh nghiệp MRO quy mô trung bình có thể quản lý từ 2 đến 5 triệu mã hàng hoá, đòi hỏi năng lực quản trị, hệ thống và nghiệp vụ rất cao.

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp còn đang đối mặt với rào cản về chính sách và hạ tầng. Mặc dù được hỗ trợ về tiếp cận tín dụng hoặc tài chính ưu đãi, nhưng đất đai thương mại dịch vụ để xây dựng kho và trụ sở lâu dài vẫn là một điểm nghẽn lớn.

Ngoài ra, khái niệm về MRO với nhiều doanh nghiệp sản xuất công nghiệp vẫn còn khá mơ hồ, nên tiềm năng phát triển lĩnh vực này chưa tương xứng. Điều này không chỉ hạn chế tăng trưởng của chính các doanh nghiệp mà cả năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp hỗ trợ nói chung.

Theo ông Nguyễn Vân – Phó Chủ tịch HANSIBA, trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, trong đó có doanh nghiệp MRO, không thể phát triển đơn lẻ mà cần tăng cường kết nối, hợp tác để hình thành hệ sinh thái đủ chiều sâu. Theo ông Vân, việc doanh nghiệp hiểu rõ năng lực, lĩnh vực hoạt động của nhau sẽ tạo tiền đề cho liên kết chuỗi, từ đó giảm phụ thuộc vào nhà cung cấp nước ngoài và từng bước nâng cao tỷ lệ nội địa hóa.

Ông Vân nhấn mạnh, MRO tuy không trực tiếp sản xuất ra sản phẩm cuối cùng nhưng lại đóng vai trò bảo đảm cho toàn bộ hệ thống sản xuất vận hành ổn định, liên tục và hiệu quả. Do đó, các doanh nghiệp MRO cần được nhìn nhận đúng vị trí, không chỉ là đơn vị cung ứng vật tư mà là một cấu phần thiết yếu của công nghiệp hỗ trợ.

Từ góc độ hiệp hội, HANSIBA cam kết tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp thông qua các chương trình kết nối, chia sẻ thông tin thị trường, hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực và phản ánh kịp thời những khó khăn, kiến nghị của doanh nghiệp tới các cơ quan quản lý nhà nước. Mục tiêu là tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ nói chung và doanh nghiệp MRO nói riêng phát triển bền vững.