Hướng dẫn cách xác định nhu cầu, nguồn kinh phí thực hiện mức lương cơ sở từ ngày 1/7

Từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng theo Nghị định số 161/2026/NĐ-CP chính thức được triển khai.

Xác định đúng nhu cầu, bảo đảm triển khai thống nhất

Từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng theo Nghị định số 161/2026/NĐ-CP chính thức được triển khai. Để bảo đảm việc thực hiện đồng bộ trên phạm vi cả nước, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 66/2026/TT-BTC hướng dẫn xác định nhu cầu, nguồn và phương thức chi thực hiện chính sách, đồng thời hướng dẫn điều chỉnh trợ cấp hằng tháng đối với cán bộ xã đã nghỉ việc theo Nghị định số 162/2026/NĐ-CP.

Theo Thông tư, việc xác định đối tượng được áp dụng mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Nội vụ và các cơ quan có thẩm quyền. Tổng số cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người làm việc hưởng lương từ ngân sách nhà nước để xác định nhu cầu kinh phí năm 2026 là số thực có mặt tại thời điểm ngày 1/7/2026 trong phạm vi số biên chế được cấp có thẩm quyền giao hoặc phê duyệt.

Thông tư quy định không tổng hợp số đối tượng vượt chỉ tiêu biên chế được giao hoặc phê duyệt; đồng thời không tổng hợp người làm việc theo chế độ hợp đồng. Các cơ quan, đơn vị phải chủ động bố trí từ dự toán ngân sách được giao và các nguồn thu hợp pháp khác để chi trả cho nhóm đối tượng này theo quy định.

Nhu cầu kinh phí thực hiện chính sách tiền lương mới được xác định bao gồm tiền lương, phụ cấp, các khoản đóng góp theo chế độ như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế và quỹ tiền thưởng theo quy định. Bên cạnh đó còn bao gồm kinh phí thực hiện một số chế độ liên quan như đóng bảo hiểm y tế cho thân nhân lực lượng vũ trang; phụ cấp trách nhiệm đối với cấp ủy viên các cấp; hoạt động phí của đại biểu Hội đồng nhân dân; hỗ trợ quỹ phụ cấp đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Đối với các địa phương, nhu cầu kinh phí còn bao gồm kinh phí thực hiện các chính sách tinh giản biên chế, nghỉ hưu trước tuổi, sắp xếp tổ chức bộ máy; kinh phí đóng bảo hiểm xã hội đối với các đối tượng nghỉ theo quy định; kinh phí điều chỉnh trợ cấp hằng tháng đối với cán bộ xã đã nghỉ việc theo Nghị định số 162/2026/NĐ-CP và kinh phí tăng thêm để chi trả tiền lương, phụ cấp, các khoản đóng góp đối với số biên chế giáo viên được bổ sung theo quyết định của cấp có thẩm quyền.

Thông tư cũng quy định các chế độ phụ cấp, trợ cấp tính theo lương, ngạch, bậc hoặc mức lương cơ sở được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành sau ngày 1/7/2026 (nếu có) sẽ được tổng hợp vào nhu cầu kinh phí thực hiện cải cách tiền lương năm 2026 để xử lý theo quy định.

Chủ động cân đối nguồn, ngân sách Trung ương hỗ trợ nếu thiếu

Để bảo đảm nguồn lực thực hiện chính sách, Thông tư số 66/2026/TT-BTC quy định rõ các nguồn kinh phí mà bộ, ngành và địa phương phải ưu tiên sử dụng.

Đối với các bộ, cơ quan Trung ương, nguồn kinh phí được bảo đảm từ nguồn cải cách tiền lương năm 2025 còn dư chuyển sang; 10% tiết kiệm chi thường xuyên tăng thêm của dự toán năm 2026 so với năm 2025; tối thiểu 40% số thu được để lại theo chế độ sau khi trừ các chi phí liên quan trực tiếp đến hoạt động cung cấp dịch vụ, thu phí. Riêng đối với các cơ sở y tế công lập, sử dụng tối thiểu 35% số chênh lệch thu lớn hơn chi sau khi thực hiện các nghĩa vụ với Nhà nước theo quy định.

Đối với các địa phương, nguồn thực hiện bao gồm nguồn cải cách tiền lương còn dư đến hết năm 2025; 70% phần tăng thu ngân sách địa phương năm 2025 so với dự toán được giao; 50% phần tăng thu dự toán ngân sách địa phương các năm 2024, 2025 và 2026 so với dự toán năm liền trước; 10% tiết kiệm chi thường xuyên; nguồn tiết kiệm chi từ tinh giản biên chế, sắp xếp tổ chức bộ máy và tối thiểu 40% nguồn thu được để lại theo chế độ. Đối với lĩnh vực y tế công lập, tiếp tục áp dụng mức tối thiểu 35% số chênh lệch thu lớn hơn chi theo quy định.

Thông tư cũng quy định rõ phạm vi trích lập đối với nguồn thu phí, lệ phí; nguồn thu từ dịch vụ khám, chữa bệnh và các dịch vụ y tế khác; nguồn thu dịch vụ, học phí, hoạt động liên doanh, liên kết và các khoản thu hợp pháp khác để tạo nguồn thực hiện cải cách tiền lương. Các đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi đầu tư và chi thường xuyên hoặc tự bảo đảm chi thường xuyên thực hiện theo quy định tại Nghị định số 161/2026/NĐ-CP.

Sau khi đã sử dụng đầy đủ các nguồn theo quy định mà vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực hiện chính sách, ngân sách Trung ương sẽ hỗ trợ phần kinh phí còn thiếu. Từ năm 2027, các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương tiếp tục tổng hợp nhu cầu kinh phí thực hiện mức lương cơ sở, chế độ tiền thưởng và điều chỉnh trợ cấp hằng tháng đối với cán bộ xã đã nghỉ việc cùng với dự toán ngân sách nhà nước hằng năm gửi cơ quan tài chính cùng cấp theo quy định.

Để phục vụ công tác tổng hợp, tất cả các bộ, cơ quan Trung ương và các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, kể cả những đơn vị đã tự cân đối đủ nguồn kinh phí, phải rà soát, tổng hợp nhu cầu và nguồn thực hiện, gửi báo cáo về Bộ Tài chính chậm nhất ngày 15/9/2026. Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính sẽ tổng hợp, trình cấp có thẩm quyền xem xét bổ sung kinh phí còn thiếu (nếu có).

Với việc quy định cụ thể cách xác định đối tượng, nhu cầu, nguồn và phương thức chi, Thông tư số 66/2026/TT-BTC tạo cơ sở pháp lý để các bộ, ngành, địa phương chủ động cân đối nguồn lực, tổ chức chi trả thống nhất, kịp thời mức lương cơ sở, chế độ tiền thưởng và các chính sách liên quan theo quy định từ ngày 1/7/2026.