Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản mở rộng kết nối dữ liệu

Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản mở rộng kết nối dữ liệu. (Ảnh minh họa có sự hỗ trợ của AI)

Ngày 30/6/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chính thức công bố và đưa Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản vào hoạt động. Việc hình thành hệ thống được xem là bước tiến trong xây dựng hạ tầng dữ liệu phục vụ quản lý sản xuất, lưu thông và kiểm soát nguồn gốc nông sản, trong bối cảnh minh bạch thông tin ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng đối với cả thị trường nội địa và xuất khẩu.

Sau hơn hai tháng triển khai, hệ thống bước đầu hình thành mạng lưới kết nối với 10 doanh nghiệp cung cấp giải pháp công nghệ, 4 doanh nghiệp sản xuất, thương mại nông sản và 5 tỉnh, thành phố. Hơn 309.000 sản phẩm của 211 nông hộ và 25 doanh nghiệp tại 17 tỉnh, thành phố đã đăng ký truy xuất nguồn gốc. Trong đó, 428 sản phẩm của 32 nông hộ và 11 doanh nghiệp tại 9 tỉnh, thành phố đã thực hiện truy xuất.

Lũy kế từ tháng 1/2026, khi Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường ban hành Quyết định số 25/QĐ-BNNMT, ngày 7/ 01 /2026 về ban hành kế hoạch triển khai truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản... quy mô đăng ký đạt khoảng 814.000 sản phẩm của 3.000 nông hộ và 207 doanh nghiệp tại 24/34 tỉnh, thành phố. Khoảng 158.000 sản phẩm của 48 nông hộ và 20 doanh nghiệp tại 14 tỉnh, thành phố đã thực hiện truy xuất nguồn gốc.

Quy mô dữ liệu cho thấy nhu cầu số hóa thông tin trong sản xuất, kinh doanh nông sản đang tăng nhanh. Đồng thời, đây cũng là dấu hiệu cho thấy các chủ thể trong chuỗi giá trị đã bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến việc chuẩn hóa và minh bạch thông tin sản phẩm.

Giá trị cốt lõi của hệ thống không chỉ nằm ở việc ghi nhận thông tin sản phẩm mà còn ở khả năng hình thành chuỗi dữ liệu xuyên suốt từ sản xuất đến lưu thông. Khi dữ liệu của nông hộ, doanh nghiệp, địa phương và cơ quan quản lý được chuẩn hóa, kết nối, việc kiểm tra, xác minh nguồn gốc sẽ thuận lợi hơn. Đây là cơ sở để hỗ trợ kiểm soát chất lượng, an toàn thực phẩm và nâng cao hiệu quả quản lý nông sản.

Để bảo đảm nền tảng kỹ thuật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã bố trí 40 máy chủ phục vụ triển khai, thử nghiệm trước khi hệ thống được công bố. Hai nền tảng được xây dựng gồm hệ thống truy xuất nguồn gốc của Bộ và nền tảng phục vụ người dân, doanh nghiệp đăng ký, tra cứu, truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Các nền tảng đã được đánh giá về an toàn và đáp ứng yêu cầu trước khi đưa vào sử dụng.

Cùng với hạ tầng máy chủ, Bộ đang triển khai ứng dụng trên điện thoại thông minh, phục vụ tra cứu, sử dụng hệ thống và hướng tới khả năng nhập liệu trực tiếp trên thiết bị di động. Đây là hướng đi phù hợp với đặc thù sản xuất nông nghiệp, bởi phần lớn dữ liệu được hình thành ngay tại nông hộ, vùng nguyên liệu, cơ sở sản xuất và những khâu đầu tiên của chuỗi cung ứng.

Nếu việc nhập và cập nhật dữ liệu được thực hiện thuận tiện ngay tại nơi phát sinh thông tin, hệ thống có thể giảm độ trễ, hạn chế tình trạng dữ liệu phân tán hoặc phải nhập lại qua nhiều tầng trung gian. Tuy nhiên, hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào tính chính xác, đầy đủ và thường xuyên của dữ liệu do các chủ thể cung cấp

Sầu riêng sản phẩm đã được triển khai Hệ thống truy xuất nguồn gốc.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là tăng khả năng liên thông giữa Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản với các nền tảng và cổng thông tin quốc gia. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã làm việc với Bộ Công an và Bộ Khoa học và Công nghệ để triển khai kết nối kỹ thuật. Bộ Công an cũng đang xây dựng hệ thống về danh sách truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa, trong đó có nhóm nông, lâm, thủy sản.

Việc chuẩn bị kết nối giữa các hệ thống có ý nghĩa lâu dài đối với quá trình xây dựng hạ tầng dữ liệu nông nghiệp. Truy xuất nguồn gốc chỉ phát huy đầy đủ giá trị khi dữ liệu có thể được chia sẻ, đối chiếu và xác thực giữa các nền tảng khác nhau. Thay vì để mỗi địa phương, doanh nghiệp phát triển những hệ thống riêng biệt, việc thống nhất chuẩn kết nối sẽ góp phần hạn chế phân mảnh dữ liệu, giảm trùng lặp và tạo điều kiện mở rộng quy mô truy xuất.

Về lâu dài, thước đo hiệu quả của hệ thống không chỉ là số lượng sản phẩm được đưa lên nền tảng mà còn là chất lượng và khả năng sử dụng của dữ liệu. Dữ liệu càng đầy đủ, chính xác, được cập nhật và liên thông, giá trị của hệ thống càng lớn đối với cơ quan quản lý, doanh nghiệp, người sản xuất và người tiêu dùng.

Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản mở rộng kết nối dữ liệu đang từng bước hình thành nền tảng chung giữa cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp và người sản xuất. Dữ liệu được chuẩn hóa và liên thông, hệ thống sẽ tạo thêm cơ sở kiểm soát thông tin sản phẩm, nâng cao tính minh bạch chuỗi cung ứng và đáp ứng tốt hơn yêu cầu truy xuất nguồn gốc nông sản trong sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu.