Giải bài toán kép cho mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững

Để đạt mục tiêu đề ra trong bối cảnh kinh tế khó khăn đòi hỏi sự đồng hành của các doanh nghiệp.

Mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong năm 2026 đang đặt ra “bài toán kép” cho kinh tế Việt Nam, khi vừa phải tận dụng hiệu quả các động lực phục hồi, vừa phải vượt qua những rủi ro ngày càng phức tạp từ bên ngoài. Cơ hội là rất lớn nhưng áp lực cũng không hề nhỏ. Nhìn tổng thể, bức tranh tăng trưởng GDP của Việt Nam những năm gần đây là khá tích cực. Sau mức tăng 2,77% vào năm 2021 do tác động của đại dịch Covid-19, nền kinh tế đã phục hồi mạnh mẽ với mức tăng 8,02% trong năm 2022, sau đó duy trì đà tăng 5,05% vào năm 2023, đạt mức 7,09% năm 2024 và 8,02% năm 2025. Đặc biệt, lạm phát trong giai đoạn 2021 - 2025 cũng được kiểm soát ổn định với mức lần lượt là 1,84%; 3,15%; 3,25%; 3,63%; 3,4% và mục tiêu năm 2026 là khoảng 4%. Điều này tạo dư địa quan trọng cho điều hành chính sách, tạo cơ hội để Việt Nam hướng tới mục tiêu cao hơn trong năm 2026.

Tuy nhiên, phân tích về những yếu tố tác động đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam tại Đại hội lần thứ VII của Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam diễn ra mới đây, chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực đã chỉ ra rõ những yếu tố đang tác động đến tăng trưởng GDP của Việt Nam như: Sự phục hồi không đồng đều giữa các nền kinh tế, rủi ro địa chính trị gia tăng, thay đổi của chuỗi cung ứng, xu hướng chuyển đổi xanh, chuyển đổi số hay áp lực từ già hóa dân số. Đây không phải là những yếu tố ngắn hạn mà là những xu thế dài hạn, buộc Việt Nam phải thích ứng để theo đuổi mục tiêu của mình.

Đáng chú ý hơn, các rủi ro từ xung đột địa chính trị, đặc biệt tại Trung Đông và Ukraina, cùng xu hướng gia tăng bảo hộ thương mại đang trực tiếp ảnh hưởng đến tăng trưởng toàn cầu. Khi các nền kinh tế lớn như Mỹ, Trung Quốc, EU, Nhật Bản tăng trưởng chậm lại, dư địa cho xuất khẩu - một trong những động lực quan trọng của kinh tế Việt Nam có thể bị thu hẹp. Trong khi đó, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài được đánh giá như động lực quan trọng của kinh tế Việt Nam cũng đang đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt, cạnh tranh này không chỉ đến từ các quốc gia tiếp nhận đầu tư mà cả từ các quốc gia “xuất khẩu” đầu tư.

Theo báo cáo của Cục Thống kê, tăng trưởng GDP quý I/2026 đạt 7,83%, kết qủa này dù thấp hơn mục tiêu đưa ra tại Nghị quyết 01-NQ/CP của Chính phủ, song thực tế nhiều năm qua cho thấy, những tháng cuối năm, các yếu tố như cầu tiêu dùng phục hồi, xuất nhập khẩu tăng khá, thu hút FDI tích cực và giải ngân đầu tư công được thúc đẩy đang tạo ra những tín hiệu đáng khích lệ đối với mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Song, để những động lực này trở thành kết quả tăng trưởng GDP cần có sự chung tay của Chính phủ, các bộ ngành và cộng đồng doanh nghiệp.

Trong đó, ở góc độ Chính phủ, các bộ ngành, chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực cho rằng, yêu cầu đặt ra là phải kiên định ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời linh hoạt trong điều hành. Những giải pháp như đổi mới mô hình tăng trưởng, kích cầu đầu tư và tiêu dùng, giữ vững xuất khẩu, đẩy mạnh xuất khẩu dịch vụ hay khai thác các động lực mới như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh… cần được triển khai mạnh mẽ. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh việc nâng hạng thị trường chứng khoán, vận hành trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Đồng thời, hình thành thị trường carbon hay bình ổn các thị trường tài sản. Đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là bước đi mang tính cấu trúc, góp phần nâng tầm nền kinh tế.

Ở phía doanh nghiệp, vai trò không còn dừng lại ở “thụ hưởng chính sách” mà phải chủ động thích ứng. Trong bối cảnh rủi ro thuế quan, biến động địa chính trị và gián đoạn chuỗi cung ứng vẫn hiện hữu, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực dự báo, quản trị rủi ro và linh hoạt trong chiến lược kinh doanh. Việc tận dụng các Hiệp định thương mại tự do (FTA), đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, đối tác, nguồn vốn hay tham gia các thị trường mới như carbon, sàn giao dịch hàng hóa không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc đối với cộng đồng doanh nghiệp trong bối cảnh chính sách nhập khẩu tại nhiều thị trường trên thế giới có nhiều thay đổi. Đặc biệt, xu hướng “chuyển đổi kép”, vừa xanh hóa, vừa số hóa đang trở thành tiêu chuẩn mới. Nếu không theo kịp, doanh nghiệp không chỉ mất lợi thế cạnh tranh, mà còn có nguy cơ bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây chính là thách thức lớn nhất, nhưng cũng là cơ hội để tái cấu trúc và nâng cao chất lượng tăng trưởng.