Đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến gần hơn với người khuyết tật

Điểm nhấn của Diễn đàn Đổi mới sáng tạo vì mọi người 2026 là Tọa đàm 'Từ tiếp cận đến làm chủ: Phụ nữ khiếm thị trong kỷ nguyên AI.

Trong bối cảnh AI và công nghệ số đang thay đổi sâu sắc phương thức học tập, lao động và giao tiếp, những công cụ như chuyển văn bản thành giọng nói, nhận diện hình ảnh, hỗ trợ tra cứu thông tin và tiếp cận nội dung số mở ra nhiều khả năng mới cho người khiếm thị. Tuy nhiên, để các tiến bộ này tạo ra tác động bền vững, giải pháp công nghệ cần xuất phát từ nhu cầu thực tế, dễ tiếp cận, phù hợp với điều kiện sử dụng và gắn với cơ hội học tập, việc làm cũng như khả năng tham gia chủ động của người khuyết tật.

Diễn đàn Đổi mới sáng tạo vì mọi người 2026 - Ninh Binh Innovation for All Forum (NB-IAF 2026), được tổ chức hướng tới mục tiêu đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến gần hơn với người khuyết tật, đặc biệt là phụ nữ khiếm thị, qua đó mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức, học tập, việc làm và tham gia bình đẳng vào đời sống xã hội.

Theo thông tin từ Ban tổ chức, NB-IAF 2026 tạo không gian kết nối giữa cộng đồng người khiếm thị với các cơ quan quản lý, tổ chức xã hội, chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ. Diễn đàn tập trung vào các giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ hỗ trợ và trang bị kỹ năng số nhằm nâng cao khả năng tiếp cận tri thức, hỗ trợ học tập, mở rộng cơ hội việc làm và tăng cường tính độc lập trong cuộc sống của người khiếm thị.

Giá trị cốt lõi của Diễn đàn nằm ở việc đặt con người ở trung tâm của đổi mới sáng tạo. Công nghệ không chỉ giúp người khiếm thị tiếp cận thông tin thuận lợi hơn, mà còn có thể góp phần tăng tính độc lập, củng cố sự tự tin, phát huy năng lực và mở rộng lựa chọn trong cuộc sống. Theo tinh thần đó, Diễn đàn nhấn mạnh bước chuyển quan trọng từ “được tiếp cận công nghệ” sang “có khả năng sử dụng và ứng dụng thành thạo công nghệ”. Đây là một quá trình cần đi cùng đào tạo, hỗ trợ phù hợp, môi trường hòa nhập và sự đồng hành lâu dài của cộng đồng.

Ông Phạm Quang Giang, Chủ tịch Hội Người mù tỉnh Ninh Bình chia sẻ: “Đây là Diễn đàn đầu tiên do Hội Người mù tỉnh Ninh Bình phối hợp tổ chức, xuất phát từ sáng kiến của Đoàn Thanh niên Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), với sự đồng hành của các chuyên gia, tổ chức và doanh nghiệp. Chúng tôi trân trọng tinh thần chủ động, sáng tạo của tuổi trẻ NIC trong việc kết nối tri thức, công nghệ và các nguồn lực xã hội để hỗ trợ cộng đồng người khiếm thị. Chúng tôi kỳ vọng Diễn đàn sẽ không chỉ dừng lại ở việc chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm, mà còn mở ra những cơ hội hợp tác thiết thực, lâu dài, giúp người khiếm thị ứng dụng công nghệ, phát huy năng lực, nâng cao chất lượng cuộc sống và tự tin đóng góp cho xã hội.”

Từ góc độ chủ trì tổ chức, Bí thư Đoàn Thanh niên Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia Bùi Hải Vy cho biết, đây là sự kiện tiếp nối hành trình 5 năm đồng hành cùng các nhóm yếu thế trong xã hội, đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến gần hơn với cộng đồng.

NB-IAF 2026 chuyển hóa những thành tựu công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, thành các giải pháp thiết thực giúp mở rộng cơ hội học tập, lao động và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người khuyết tật nói chung và người khiếm thị nói riêng.

Từ Diễn đàn sẽ thúc đẩy các chương trình hợp tác lâu dài, để người khiếm thị không chỉ tiếp cận mà còn ứng dụng hiệu quả công nghệ trong học tập, công việc và đời sống, phát huy tiềm năng và chủ động đóng góp cho xã hội. Đó cũng là tinh thần đổi mới sáng tạo vì mọi người, để không ai bị bỏ lại phía sau trong kỷ nguyên số.

Tại Diễn đàn, bà Đào Thu Hương, Cán bộ Hòa nhập người khuyết tật của UNDP Việt Nam, chia sẻ góc nhìn và kinh nghiệm quốc tế về thúc đẩy cơ hội cho người khuyết tật; đại diện doanh nghiệp đồng hành trao đổi về công nghệ phục vụ cộng đồng; ông Nguyễn Trung Linh, Cố vấn tổ chức NGO VIC (Vì người khiếm thị), chia sẻ về việc vượt qua rào cản, mở rộng cơ hội học tập và hiện thực hóa ước mơ của người khiếm thị.

Bà Khương Thị Bích Hằng, Phó Chủ tịch Hội Người mù tỉnh Ninh Bình kiêm Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập tỉnh Ninh Bình, trao đổi về vai trò của công nghệ trong mở lối tiếp cận tri thức và nâng cao tính độc lập.

Diễn đàn có sự đồng hành của Trường Đại học Đại Nam cùng các cơ quan, tổ chức và đơn vị liên quan trong việc thúc đẩy các hoạt động kết nối, chia sẻ tri thức và lan tỏa các giải pháp công nghệ hỗ trợ người khiếm thị.

Điểm nhấn của Diễn đàn là tọa đàm “Từ tiếp cận đến làm chủ: Phụ nữ khiếm thị trong kỷ nguyên AI”, tập trung thảo luận về nhu cầu thực tế, những rào cản trong tiếp cận và ứng dụng công nghệ, cũng như cơ hội phát triển của phụ nữ khiếm thị trong bối cảnh mới. Việc đặt tiếng nói và trải nghiệm của chính người khiếm thị ở vị trí trung tâm được kỳ vọng giúp các trao đổi đi từ nhận diện khó khăn đến đề xuất giải pháp thiết thực, có khả năng áp dụng trong đời sống.