Tín dụng tăng nhanh, khoảng cách tiếp cận vốn vẫn lớn
Tăng trưởng tín dụng tiếp tục ghi nhận những kết quả tích cực trong 9 tháng năm 2026, với nhiều ngân hàng mở rộng dư nợ ở mức 2 con số.
Tại báo cáo về ngành Ngân hàng mới công bố, Chứng khoán Vietcombank (VCBS) dự báo lợi nhuận ngành Ngân hàng sẽ tăng trưởng ở mức khoảng 10% trong năm 2024 nhờ 3 động lực chính: tối ưu chi phí vốn, gia tăng thu nhập ngoài lãi và tối ưu chi phí hoạt động.
Cụ thể, về động lực tối ưu chi phí vốn, VCBS cho rằng trong bối cảnh môi trường lãi suất huy động đang chịu nhiều áp lực tăng trở lại, nhóm ngân hàng tư nhân có lợi thế về tiền gửi không kỳ hạn (CASA) và linh động trong hoạt động huy động vốn (với mức độ phụ thuộc vào tiền gửi khách hàng không quá cao) sẽ có nhiều tiềm năng tối ưu hóa được chi phí vốn, qua đó cải thiện được lợi nhuận.
Về việc tối ưu hóa chi phí hoạt động, các ngân hàng tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường hiệu quả quản trị, tiết giảm chi phí hoạt động để duy trì lợi nhuận.
Về thu nhập ngoài lãi, các nguồn thu từ phí, VCBS kỳ vọng một số ngân hàng có thể ghi nhận những khoản thu nhập bất thường từ phí trả trước (upfront fee) của hợp đồng bán chéo bảo hiểm (bancassurance), lợi nhuận từ việc bán các công ty con, hay thu hồi các khoản nợ xấu đã xóa.
Điển hình như MSB, năm nay sẽ ghi nhận tăng trưởng thu nhập bất thường từ thu hồi nợ xấu và thoái vốn Công ty tài chính TNEX Finance.
MSB hiện đang trong quá trình hoàn tất xử lý các vấn đề với nợ tái cơ cấu và đã xử lý xong các khoản đảm bảo với Vinashin và Vinalines. Ngân hàng cho biết, sẽ đẩy mạnh hoạt động xử lý nợ tồn đọng đưa ra khỏi bảng cân đối từ quỹ dự phòng, bên cạnh giải pháp thắt chặt cho vay để đưa tỷ lệ nợ xấu nội bảng về mức dưới 3%.
Theo VCBS, trong quý II, MSB đã thu về hai khoản thu bất thường có giá trị hơn 800 tỷ đồng từ nợ đã được xử lý. Ngân hàng này dự kiến năm nay, tổng khoản thu nhập bất thường từ việc thu hồi các khoản nợ đã xử lý khoảng 1.700 tỷ đồng.
Cùng với đó, MSB cũng đang tiến hành kế hoạch bán Công ty tài chính TNEX Finance, được đổi tên từ FCCOM. Hiện, Ngân hàng đang làm việc với bên tư vấn McKinsey để xây dựng chiến lược phát triển mô hình tín dụng số mới trong 6 tháng đến một năm tới. Báo cáo cũng đề cập tới 3 nhà đầu tư từ Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan quan tâm tới công ty tài chính này.
Theo các chuyên gia phân tích VCBS, với định giá ước tính đạt 1.800 - 2.000 tỷ đồng, TNEX Finance được xem là "của để dành" của MSB trong tương lai, tuy nhiên với tiến độ hiện tại, khả năng thương vụ này chỉ có thể hoàn thành từ năm 2025.
Tương tự MSB, trong báo cáo cập nhật mới công bố của Chứng khoán KB (KBSV), Sacombank được kỳ vọng sẽ ghi nhận khoản thu nhập bất thường 1.336 tỷ đồng trong năm 2024 từ thương vụ bán khoản nợ liên quan đến khu công nghiệp Phong Phú, sau khi trích lập toàn bộ phần nợ trái phiếu VAMC.
Đánh giá về triển vọng tín dụng, các chuyên gia VCBS kỳ vọng nhu cầu tín dụng sẽ tăng tốc trong nửa cuối năm 2024 khi mặt bằng lãi suất duy trì ở mức thấp giúp thúc đẩy nhu cầu cho vay và nền kinh tế phục hồi. Theo đó, tốc độ tăng trưởng tín dụng cả năm dự báo ở mức 12 - 13%.
VCBS cho rằng những động lực cho tăng trưởng tín dụng là hoạt động sản xuất, xuất khẩu tích cực, thúc đẩy giải ngân đầu tư công, đặc biệt là các dự án trọng điểm - có tính lan tỏa cao như dự án đầu tư cơ sở hạ tầng và thị trường bất động sản hồi phục rõ nét hơn từ nửa cuối 2024, kéo theo tăng trưởng tín dụng các phân khúc cho vay doanh nghiệp bất động sản, xây dựng, cho vay mua nhà.
VCBS dự báo biên lãi thuần (NIM) của ngân hàng sẽ đi ngang trong quý II và III, sau đó chịu áp lực thu hẹp vào quý IV trong bối cảnh lãi suất huy động đang đi lên từ đáy.
Mặt bằng lãi suất huy động nhích nhẹ trong hai quý tiếp theo từ 30 - 50 điểm cơ bản, áp lực tăng có thể sẽ gia tăng trong quý IV/2024. Lãi suất huy động cả năm có thể tăng từ 50-100 điểm cơ bản. Trong khi đó, mặt bằng lãi suất cho vay dự báo tiếp tục duy trì đi ngang trong năm nay và có thể tăng nhẹ từ thời điểm cuối năm 2024 đến đầu năm 2025.
Nhóm phân tích nhận định sẽ có sự phân hóa với tiềm năng mở rộng NIM thuộc về những ngân hàng có lợi thế trong hoạt động huy động vốn (có tỷ trọng CASA cao, đa dạng hóa nguồn vốn thông qua phát hành giấy tờ có giá, vay hợp vốn nước ngoài…).
Ngoài ra, các ngân hàng với chất lượng tài sản tốt, tập khách hàng có khả năng trả nợ hồi phục nhanh chóng hoặc có khả năng đẩy mạnh tỷ trọng cho vay bán lẻ được kỳ vọng có thể mở rộng NIM.
Về chất lượng tài sản, VCBS cho rằng áp lực nợ xấu vẫn ở mức cao trong nửa đầu năm, tuy nhiên nhiều khả năng sẽ hạ nhiệt dần cùng với đà phục hồi của nền kinh tế.
