Đề xuất gia hạn thuế ưu đãi xe điện: Giảm thu trước mắt, tăng lợi ích dài hạn

Nhiều quốc gia đã và đang áp dụng các chính sách ưu đãi thuế, phí để thúc đẩy chuyển đổi phương tiện giao thông sang sử dụng năng lượng sạch. Ảnh minh hoạ: H.D

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có văn bản gửi Bộ Tài chính góp ý Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về gia hạn thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin.

Theo đó, VCCI nhất trí với đề xuất gia hạn thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt ưu đãi đối với xe chạy bằng pin, xuất phát từ đánh giá về lợi ích tổng thể mà chính sách mang lại cho nền kinh tế, xã hội và người dân.

VCCI cho biết, giao thông đường bộ hiện là một trong những nguồn phát thải khí CO₂ và bụi mịn lớn tại các đô thị. Việc gia hạn thuế suất ưu đãi sẽ tạo động lực chuyển dịch cơ cấu phương tiện giao thông theo hướng giảm phát thải, góp phần cải thiện chất lượng không khí, giảm gánh nặng bệnh tật và tiết kiệm nguồn lực xã hội dành cho chăm sóc sức khỏe. Chính sách này cũng được đánh giá là phù hợp với các định hướng lớn về chuyển đổi năng lượng xanh và kiểm soát khí thải.

Bên cạnh đó, việc thúc đẩy sử dụng phương tiện chạy điện được cho là góp phần nâng cao năng lực tự chủ năng lượng quốc gia. Theo VCCI, chuyển dịch sang phương tiện sử dụng điện sẽ giúp giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, tăng sử dụng điện năng sản xuất trong nước, đặc biệt từ các nguồn năng lượng tái tạo, qua đó nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước biến động giá năng lượng toàn cầu.

Dẫn kinh nghiệm quốc tế, báo cáo của VCCI cho hay, nhiều quốc gia đã áp dụng các chính sách ưu đãi thuế, phí nhằm thúc đẩy chuyển đổi phương tiện giao thông sang sử dụng năng lượng sạch. Thực tiễn cho thấy ưu đãi thuế trong giai đoạn đầu là công cụ chính sách hiệu quả để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh trong giao thông và mang lại lợi ích dài hạn cho xã hội.

Theo đánh giá của VCCI, dù việc gia hạn thuế suất ưu đãi có thể làm giảm một phần thu ngân sách trong ngắn hạn, song lợi ích tổng thể là vượt trội. Việc giảm ô nhiễm không khí sẽ giúp giảm chi phí y tế công và thiệt hại kinh tế do bệnh tật, đồng thời chuyển dịch sang phương tiện điện giúp giảm nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch và cải thiện cán cân thanh toán. Sự phát triển của thị trường xe điện cũng được kỳ vọng thúc đẩy hệ sinh thái công nghiệp phụ trợ như sản xuất pin, trạm sạc và dịch vụ bảo dưỡng, qua đó tạo việc làm và mở rộng cơ sở thuế trong trung và dài hạn.

Theo thông tin từ Bộ Tài chính, để khuyến khích chuyển đổi phương tiện giao thông thân thiện với môi trường, Quốc hội đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ, trong đó có quy định về thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe ô tô điện chạy pin theo lộ trình từ năm 2022. Kể từ khi chính sách được áp dụng, việc chuyển đổi sang phương tiện xanh đã góp phần giảm lượng khí thải và tạo động lực phát triển thị trường xe điện.

Hiện mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt ưu đãi đối với xe ô tô điện đang ở mức thấp, từ 1% đến 3%, thấp hơn đáng kể so với xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Chính sách này được đánh giá đã góp phần giúp người tiêu dùng dễ tiếp cận sản phẩm xe điện, đồng thời tạo động lực cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất và kinh doanh.

Trong Dự thảo Nghị quyết, Bộ Tài chính đề xuất gia hạn thời gian áp dụng thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt ưu đãi đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin đến hết ngày 31/12/2030. Sau thời điểm này, mức thuế suất sẽ được điều chỉnh tăng theo từng nhóm xe và số chỗ ngồi theo quy định của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.

Theo đó, đối với xe chở người từ 9 chỗ trở xuống và xe pick-up chở người, thuế suất dự kiến áp dụng ở mức 3% đến hết năm 2030 và tăng lên 11% từ năm 2031. Đối với xe từ 10 đến dưới 16 chỗ, mức thuế suất áp dụng là 2% đến hết năm 2030 và tăng lên 7% từ năm 2031. Đối với xe từ 16 đến dưới 24 chỗ, thuế suất dự kiến là 1% đến hết năm 2030 và tăng lên 4% từ năm 2031.

Đối với xe pick-up chở hàng cabin kép và xe tải VAN có từ hai hàng ghế trở lên, mức thuế suất dự kiến áp dụng là 2% đến hết năm 2030 và tăng lên 7% từ năm 2031.