Công nghệ trở thành động lực mới cho thị trường chứng khoán sau nâng hạng

Các chuyên gia, doanh nghiệp tham dự tọa đàm. Ảnh: Duyên Phan

Nâng hạng thị trường tạo động lực thúc đẩy chuyển đổi số

Tại Tọa đàm “Tương lai thị trường chứng khoán: Động lực mới từ công nghệ” do Báo Tuổi Trẻ điện tử tổ chức ngày 23/7, nhiều chuyên gia nhận định công nghệ đang làm thay đổi toàn diện hoạt động của thị trường chứng khoán, từ cơ quan quản lý, công ty chứng khoán đến nhà đầu tư.

Theo nhà báo Nguyễn Thái Bình, Phó Tổng Biên tập Báo điện tử Tuổi Trẻ, thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới khi từ tháng 9/2026 chính thức được nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp. Đây không chỉ là dấu mốc quan trọng của thị trường vốn Việt Nam mà còn là sự ghi nhận của cộng đồng đầu tư quốc tế đối với những nỗ lực cải cách trong nhiều năm qua. Việc nâng hạng được kỳ vọng mở ra cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế, nâng cao vị thế của thị trường Việt Nam trên bản đồ tài chính toàn cầu.

Tuy nhiên, đi cùng cơ hội là những yêu cầu cao hơn về tính minh bạch, hiệu quả vận hành và khả năng đáp ứng các chuẩn mực quốc tế. Trong bối cảnh đó, công nghệ không còn chỉ đóng vai trò hỗ trợ mà sẽ trở thành nền tảng cho tăng trưởng của thị trường.

Theo ông Nguyễn Thái Bình, AI, dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây cùng các giải pháp số đang làm thay đổi cách thị trường vận hành, từ hoạt động của cơ quan quản lý, công ty chứng khoán đến phương thức nhà đầu tư tiếp cận thông tin, quản trị rủi ro và ra quyết định.

Quá trình chuyển đổi này cũng đặt ra nhiều vấn đề như mức độ sẵn sàng của hạ tầng công nghệ, khả năng nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp cũng như cơ hội và rủi ro khi ứng dụng AI trong lĩnh vực chứng khoán. Bên cạnh đầu tư công nghệ, việc tiếp tục hoàn thiện thể chế là yêu cầu cấp thiết nhằm vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa bảo đảm an toàn, minh bạch và phát triển bền vững.

Theo ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc Phân tích ngành Công ty cổ phần Chứng khoán KAFI, AI kết hợp với dữ liệu lớn sẽ tạo ra tác động sâu rộng nhất đối với ngành chứng khoán. Công nghệ này giúp cá nhân hóa hoạt động tư vấn đầu tư, đồng thời tối ưu vận hành doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, điện toán đám mây sẽ hỗ trợ các công ty chứng khoán mở rộng năng lực xử lý dữ liệu, trong khi tự động hóa góp phần cắt giảm chi phí ở nhiều khâu như định danh điện tử, xử lý sau giao dịch và chăm sóc khách hàng.

AI mở rộng vai trò của thị trường vốn

Ở góc độ doanh nghiệp công nghệ, ông Nguyễn Văn Quang, Giám đốc Khối khách hàng chiến lược VNPT AI cho rằng ứng dụng công nghệ không chỉ dừng ở việc nâng cấp nền tảng giao dịch mà còn giúp tăng cường quản trị rủi ro, chuẩn hóa dữ liệu, phòng chống giả mạo và bảo vệ nhà đầu tư.

Hiện AI đã được ứng dụng trong nhiều hoạt động như định danh điện tử, xác thực sinh trắc học, hỗ trợ tư vấn, phân tích dữ liệu và kiểm soát tuân thủ.

Theo ông Nguyễn Văn Quang, AI không còn là công nghệ mang tính thử nghiệm mà đang trở thành yếu tố cốt lõi giúp các công ty chứng khoán nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu vận hành và tăng cường bảo mật.

Quá trình số hóa cũng tạo ra bước chuyển lớn trong việc tiếp cận nhà đầu tư. Nhờ triển khai định danh điện tử, việc mở tài khoản trực tuyến được thực hiện nhanh chóng, góp phần đưa số lượng tài khoản chứng khoán tăng mạnh.

Chỉ trong những tháng đầu năm 2026, thị trường ghi nhận hơn 300.000 tài khoản mở mới mỗi tháng, nâng tổng số tài khoản lên hơn 12 triệu, tương đương trên 10% dân số.

Ông Trịnh Thanh Cần, Tổng Giám Đốc Công ty cổ phần Chứng khoán KAFI cho rằng, công nghệ hỗ trợ để tạo ra các sản phẩm tốt hơn, giúp nhà đầu tư tiếp cận và sử dụng dịch vụ một cách thuận tiện, hiệu quả.

Theo đại diện VNPT AI, bước tiếp theo là triển khai xác thực sinh trắc học khuôn mặt đối với các giao dịch điện tử quan trọng như chuyển tiền giá trị lớn. Việc ngành chứng khoán triển khai sau lĩnh vực ngân hàng khoảng 1-2 năm lại là lợi thế khi có thể kế thừa những công nghệ và kinh nghiệm đã được kiểm chứng trong phòng chống gian lận và bảo vệ tài sản khách hàng.

Ông Trịnh Thanh Cần, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Chứng khoán KAFI cho biết, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, các công ty chứng khoán cần tập trung phát triển những sản phẩm mang lại giá trị thực sự cho nhà đầu tư. Công nghệ không phải mục tiêu cuối cùng mà là công cụ hỗ trợ để tạo ra các sản phẩm tốt hơn, giúp nhà đầu tư tiếp cận và sử dụng dịch vụ một cách thuận tiện, hiệu quả.

Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Chứng khoán KAFI cho rằng, nhu cầu giữa các nhóm nhà đầu tư có sự khác biệt rõ rệt. Nhà đầu tư mới vẫn cần sự tư vấn trực tiếp để tạo niềm tin, trong khi nhóm nhà đầu tư có kinh nghiệm ưu tiên các nền tảng công nghệ, công cụ AI và các sản phẩm số hiện đại. Đối với nhà đầu tư chủ động, sự ổn định của hệ thống là yếu tố được đặt lên hàng đầu. Trong khi đó, nhóm nhà đầu tư thụ động quan tâm nhiều hơn đến sự đa dạng của sản phẩm và chất lượng dịch vụ.

Ở góc nhìn dài hạn, ông Bùi Văn Huy, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần FIDT cho rằng, triển vọng của thị trường chứng khoán cần được đặt trong bức tranh phát triển kinh tế giai đoạn 2026-2030. Khi Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, nhu cầu huy động nguồn lực cho đầu tư sẽ tăng mạnh. Điều đó đòi hỏi thị trường chứng khoán phải đảm nhận vai trò lớn hơn trong việc cung cấp nguồn vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp thay vì chủ yếu phục vụ các hoạt động đầu tư ngắn hạn như hiện nay.

Dù thị trường vốn thời gian qua liên tục đối mặt với nhiều biến động, từ thị trường chứng khoán đến trái phiếu doanh nghiệp, triển vọng dài hạn là tích cực nhờ nhu cầu vốn rất lớn phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong những năm tới.