Chu kỳ mới của chứng khoán Việt Nam: Nội lực mở đường cho tăng trưởng bền vững

Nhiều động lực mới thúc đẩy thị trường chứng khoán Việt Nam.

Khi động lực của thị trường trở về với nền kinh tế thực

Chỉ trong hơn 6 tháng đầu năm, thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua gần như đầy đủ các cung bậc cảm xúc. Từ những phiên điều chỉnh mạnh trước áp lực địa chính trị và biến động của kinh tế thế giới, VN-Index nhanh chóng lấy lại đà tăng, chinh phục các mốc cao mới nhờ kỳ vọng nâng hạng và triển vọng tăng trưởng của nền kinh tế. Khi những yếu tố ngắn hạn dần lắng xuống, sức khỏe của nền kinh tế và doanh nghiệp mới là yếu tố quyết định xu hướng dài hạn của thị trường.

Sự dịch chuyển này tạo nên khác biệt lớn nhất giữa chu kỳ hiện nay và các giai đoạn tăng trưởng trước. Nếu như trước đây thị trường chủ yếu được dẫn dắt bởi dòng tiền và kỳ vọng chính sách, thì động lực tăng trưởng trong năm 2026 đang gắn nhiều hơn với nền tảng của kinh tế thực và khả năng cải thiện hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp niêm yết.

Bức tranh kinh tế vĩ mô nửa đầu năm tiếp tục củng cố nền tảng cho thị trường. GDP tăng 8,18%, mức cao nhất trong nhiều năm; vốn FDI đăng ký đạt 34,65 tỷ USD; đầu tư công được đẩy mạnh, trong khi xuất khẩu và tiêu dùng duy trì đà phục hồi. Những tín hiệu này không chỉ phản ánh sức bật của nền kinh tế mà còn mở ra dư địa cải thiện lợi nhuận của khu vực doanh nghiệp trong những quý tới.

Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế mới chỉ tạo ra nền tảng. Điều quyết định khả năng hình thành một chu kỳ tăng bền vững vẫn là việc những động lực vĩ mô có được chuyển hóa thành kết quả kinh doanh của doanh nghiệp hay không. Chỉ khi lợi nhuận được cải thiện, thị trường mới có cơ sở mở rộng mặt bằng định giá và hình thành một xu hướng tăng có nền tảng.

Đây cũng là góc nhìn được nhiều tổ chức phân tích chia sẻ khi trọng tâm đánh giá đang chuyển dần từ mục tiêu điểm số của VN-Index sang triển vọng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp. Báo cáo chiến lược nửa cuối năm 2026 của Chứng khoán Rồng Việt cũng tiếp cận theo hướng này khi dành phần lớn dung lượng phân tích bối cảnh kinh tế và triển vọng lợi nhuận trước khi xây dựng các kịch bản cho thị trường.

Nửa cuối năm 2026 vì thế sẽ không chỉ là câu chuyện của những mốc điểm mới trên VN-Index. Quan trọng hơn, đây có thể là giai đoạn thị trường chuyển từ tăng trưởng dựa trên kỳ vọng sang tăng trưởng dựa trên nền tảng kinh tế và lợi nhuận doanh nghiệp. Chính sự chuyển dịch đó sẽ quyết định khả năng hình thành một chu kỳ tái định giá bền vững.

Lợi nhuận doanh nghiệp - mắt xích quyết định quá trình tái định giá

Trong mọi chu kỳ tăng trưởng của thị trường chứng khoán, lợi nhuận doanh nghiệp luôn là mắt xích quyết định. Kỳ vọng có thể tạo ra những nhịp tăng trong ngắn hạn, nhưng chỉ có tăng trưởng lợi nhuận mới đủ sức duy trì quá trình tái định giá trong dài hạn.

Bản chất của thị trường chứng khoán là phản ánh kỳ vọng về lợi nhuận trong tương lai, chứ không đơn thuần phản ánh tốc độ tăng trưởng GDP. Vì vậy, chỉ khi tăng trưởng kinh tế được chuyển hóa thành kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, thị trường mới có cơ sở mở rộng định giá và hình thành một xu hướng tăng bền vững.

Trong báo cáo triển vọng nửa cuối năm 2026, Chứng khoán Rồng Việt dự báo EPS bình quân có trọng số của các doanh nghiệp trong rổ VN-Index đạt khoảng 146 đồng/cổ phiếu, tăng gần 20% so với năm trước. Đây không chỉ là chỉ báo về triển vọng cải thiện kết quả kinh doanh, mà còn là nền tảng để xác lập mặt bằng định giá mới của thị trường.

Từ các giả định về tăng trưởng lợi nhuận và định giá, Rồng Việt xây dựng kịch bản VN-Index dao động trong vùng 1.638-1.999 điểm trong 6-8 tháng tới, tương ứng biên độ từ -9% đến +11% so với mức đóng cửa ngày 13/7/2026. Điều này cho thấy triển vọng của thị trường không được đặt trên kỳ vọng đơn thuần, mà dựa trên khả năng tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp và mức định giá mà nhà đầu tư sẵn sàng chấp nhận.

Nguồn: Bloomberg, CTCK Rồng Việt tổng hợp, dữ liệu ngày 30/6/2026.

Có thể thấy, giá trị của kịch bản không nằm ở việc dự báo VN-Index sẽ đạt bao nhiêu điểm, mà ở phương pháp tiếp cận. Khi lợi nhuận doanh nghiệp cải thiện, thị trường có cơ sở để chấp nhận mặt bằng P/E cao hơn, qua đó mở ra dư địa cho quá trình tái định giá. Ngược lại, nếu tăng trưởng lợi nhuận không đạt kỳ vọng, khả năng mở rộng định giá cũng sẽ bị hạn chế.

Ở góc độ đó, lợi nhuận doanh nghiệp không chỉ là kết quả của quá trình phục hồi kinh tế, mà còn là cầu nối giữa tăng trưởng vĩ mô và diễn biến của thị trường chứng khoán. Nếu kịch bản lợi nhuận được hiện thực hóa, dòng tiền sẽ không còn đóng vai trò tạo xu hướng như các chu kỳ trước, mà trở thành lực khuếch đại cho một nền tảng tăng trưởng đã được xác lập từ kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.

Nâng hạng sẽ tạo lực đẩy, nhưng nội lực mới quyết định sức bền của thị trường

Bên cạnh nền tảng kinh tế và triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp, việc Việt Nam chuẩn bị chính thức được FTSE Russell đưa vào nhóm Thị trường Mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9 được kỳ vọng sẽ trở thành chất xúc tác quan trọng cho quá trình tái định giá của thị trường.

Tuy nhiên, kinh nghiệm từ nhiều thị trường mới nổi cho thấy, nâng hạng có thể tạo hiệu ứng tích cực đối với dòng vốn trong ngắn hạn, nhưng khả năng duy trì sức hấp dẫn trong dài hạn vẫn phụ thuộc vào chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế, hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp và mức độ minh bạch của thị trường vốn. Nói cách khác, nâng hạng có thể mở cánh cửa, nhưng nội lực mới là yếu tố quyết định dòng vốn có ở lại hay không.

Bởi vậy, dù tiếp tục duy trì quan điểm tích cực, nhiều tổ chức phân tích, trong đó có Chứng khoán Rồng Việt, vẫn lưu ý những biến số có thể ảnh hưởng đến triển vọng thị trường trong những tháng cuối năm. Chính sách lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), diễn biến địa chính trị, xu hướng thương mại toàn cầu, cùng áp lực lạm phát và tỷ giá trong nước đều có thể tác động đến dòng vốn cũng như tâm lý nhà đầu tư.

Dù vậy, xét trong dài hạn, những biến số này nhiều khả năng chỉ làm thay đổi tốc độ vận động của thị trường hơn là đảo ngược xu hướng. Khi nền kinh tế duy trì đà tăng trưởng, doanh nghiệp tiếp tục cải thiện hiệu quả kinh doanh và chất lượng thị trường từng bước được nâng lên, chứng khoán Việt Nam sẽ có thêm cơ sở để hình thành một chu kỳ phát triển bền vững hơn.

Có thể mỗi tổ chức sẽ đưa ra những kịch bản khác nhau về VN-Index hay quy mô dòng vốn ngoại sau nâng hạng, nhưng điểm gặp nhau trong hầu hết các đánh giá là động lực của thị trường đang thay đổi. Sau nhiều năm chịu tác động lớn bởi dòng tiền và kỳ vọng, thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn mà nội lực của nền kinh tế và doanh nghiệp sẽ quyết định chất lượng của chu kỳ tăng mới. Trong bức tranh đó, nâng hạng không phải là điểm khởi đầu, mà là chất xúc tác để những giá trị được tích lũy trong nền kinh tế phản ánh rõ nét hơn vào mặt bằng định giá của thị trường.