Chủ động phối hợp chặt chẽ, đồng hành hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế - xã hội

Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổng kết Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: VPQH

Kỳ họp không thường lệ thứ nhất đạt sự đồng thuận cao

Chiều 3/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổng kết Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI. Trình bày báo cáo tóm tắt tổng kết kỳ họp, Tổng Thư ký Quốc hội Lê Quang Mạnh cho biết, sau 17 ngày làm việc liên tục, khẩn trương, nghiêm túc, với tinh thần khoa học, đổi mới, trách nhiệm và sự nỗ lực cao, Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất đã hoàn thành toàn bộ nội dung, chương trình đề ra.

Quốc hội đã xem xét, thông qua 15 Luật, 6 nghị quyết quy phạm pháp luật; xem xét, quyết định công tác nhân sự, 7 nhóm vấn đề quan trọng thuộc thẩm quyền và cho ý kiến bước đầu đối với 7 dự án luật, bộ luật khác.

Trong điều kiện khối lượng công việc lớn, yêu cầu cao về chất lượng và tiến độ, các đại biểu Quốc hội đã tập trung nghiên cứu, làm việc nghiêm túc, khẩn trương, kể cả trong các ngày thứ Bảy, Chủ nhật ở hai đợt họp.

Hơn 2.000 lượt ý kiến được phát biểu tại tổ và hội trường. Các ý kiến tập trung phân tích, làm rõ những vấn đề còn khó khăn, vướng mắc, từ đó đề xuất phương án chỉnh lý cụ thể, thiết thực, khả thi đối với các luật, nghị quyết trình tại kỳ họp.

Theo Tổng Thư ký Quốc hội, ngay sau các phiên thảo luận, các cơ quan đã khẩn trương nghiên cứu, tiếp thu, giải trình; nhiều nội dung được hoàn thiện ngay để kịp thời báo cáo Quốc hội. Các cơ quan của Quốc hội chủ động phối hợp với cơ quan soạn thảo, nghiên cứu, thẩm tra ngay khi có hồ sơ; Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức nhiều đợt, nhiều phiên để cho ý kiến ngay khi có tài liệu.

Nhờ đó, các quyết sách được ban hành đạt sự đồng thuận cao, thống nhất về chủ trương, quan điểm và quyết tâm trong hành động đối với toàn bộ nội dung, kể cả nhiều vấn đề khó, mới, cấp bách và có tầm chiến lược.

Bên cạnh kết quả đạt được, Tổng Thư ký Quốc hội cũng nêu một số hạn chế, bất cập cần tiếp tục khắc phục. Một số nội dung đề nghị bổ sung rất gấp vào chương trình kỳ họp, tài liệu gửi đại biểu sát thời điểm xem xét; một số hồ sơ, tài liệu được bổ sung, hoàn thiện sát thời điểm thẩm tra, thảo luận, gây áp lực cho cơ quan thẩm tra và thời gian nghiên cứu của đại biểu.

Chủ tịch Quốc hội đánh giá cao sự phối hợp giữa Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan hữu quan. Ảnh: VPQH

Việc bố trí thời gian rất sát từ thảo luận tổ đến thảo luận tại hội trường đối với một số dự án cũng tạo áp lực cho cơ quan chủ trì thẩm tra và cơ quan chủ trì soạn thảo trong việc tổng hợp ý kiến, tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo văn bản.

Từ đó, Tổng Thư ký Quốc hội đề nghị tiếp tục nghiên cứu, rà soát, đề xuất kịp thời các nhiệm vụ để thể chế hóa các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng; khẩn trương triển khai các luật, nghị quyết được Quốc hội thông qua; đồng thời tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả các kỳ họp Quốc hội.

Đặc biệt, thời gian từ nay đến khai mạc Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI còn chưa đầy 2 tháng, trong khi dự kiến khối lượng lập pháp đặc biệt lớn. Các cơ quan cần chủ động, khẩn trương, phát huy những kinh nghiệm, cách làm hiệu quả để chuẩn bị kỹ lưỡng từ sớm, bảo đảm các nội dung trình Quốc hội có chất lượng, đúng tiến độ, đúng quy trình.

Phối hợp chặt chẽ, đồng hành trong xây dựng chính sách

Phát biểu tại phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu nhất trí cao với báo cáo của Tổng Thư ký Quốc hội về kết quả Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất.

Theo Phó Thủ tướng, việc Quốc hội tổ chức kỳ họp không thường lệ ngay từ đầu nhiệm kỳ thể hiện tinh thần chủ động, trách nhiệm, hành động quyết liệt, kịp thời xem xét, quyết định những vấn đề cấp bách và tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, chính sách.

Trong tổng số 37 nội dung được Quốc hội xem xét tại kỳ họp, có 35 nội dung do Chính phủ trình. Trong đó có nhiều dự án luật, nghị quyết quan trọng, nhiều chính sách mới, có tính chất đột phá và có những nội dung chưa có tiền lệ.

Phó Thủ tướng cho biết, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành chủ động chuẩn bị và phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội. Tuy nhiên, do cả nguyên nhân khách quan và chủ quan, nhiều dự án luật phải điều chỉnh phạm vi, chính sách nên được gửi Quốc hội sát thời điểm kỳ họp.

Trong điều kiện đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội và các đại biểu Quốc hội đã chia sẻ yêu cầu cấp bách của thực tiễn, làm việc khẩn trương, trách nhiệm, kịp thời thẩm tra, cho ý kiến, tạo điều kiện để Chính phủ và các cơ quan trình tiếp thu, hoàn thiện và thông qua.

Phó Thủ tướng đánh giá, kết quả kỳ họp thể hiện rõ tinh thần đồng hành, cộng đồng trách nhiệm và sự phối hợp ngày càng chặt chẽ, thực chất giữa Quốc hội và Chính phủ. Đồng thời, kết quả này đặt ra yêu cầu đối với Chính phủ phải tiếp tục nâng cao chất lượng, tính chủ động và chuẩn bị các nội dung trình Quốc hội sớm hơn, chủ động hơn.

Về triển khai các luật, nghị quyết được Quốc hội thông qua, Phó Thủ tướng cho biết Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các Phó Thủ tướng, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ khẩn trương xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khai ngay.

Trong đó, tập trung ban hành văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, bảo đảm đồng bộ, thống nhất, không để phát sinh khoảng trống pháp lý hoặc chậm đưa chính sách vào thực tiễn; đồng thời chuẩn bị các điều kiện về nguồn lực, tổ chức bộ máy và nhân lực để thực hiện.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu cho rằng, cần tiếp tục thắt chặt mối quan hệ giữa Quốc hội và Chính phủ theo hướng chủ động hơn, thực chất hơn và xuyên suốt hơn. Ảnh: VPQH

Từ kinh nghiệm kỳ họp, Phó Thủ tướng cho rằng, cần tiếp tục thắt chặt mối quan hệ giữa Quốc hội và Chính phủ theo hướng chủ động hơn, thực chất hơn và xuyên suốt hơn.

Các bộ, cơ quan chủ trì cần chủ động phối hợp với Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội ngay từ quá trình nghiên cứu, xây dựng chính sách; cung cấp đầy đủ hồ sơ, thông tin, dữ liệu và đánh giá tác động, không chờ đến khi thẩm tra mới gửi tài liệu. Đối với những vấn đề lớn còn có ý kiến khác nhau, cần chủ động trao đổi, báo cáo lãnh đạo hai bên xem xét, thống nhất trước khi trình Quốc hội.

Theo Phó Thủ tướng, hệ thống pháp chế của các Bộ, ngành hiện còn mỏng, chưa đáp ứng kịp yêu cầu thực tiễn; trong khi Trung ương đang đẩy mạnh phân cấp thẩm quyền cho địa phương và tập trung hơn vào hoàn thiện thể chế. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải kiện toàn, bổ sung lực lượng pháp chế tại các Bộ, ngành.

Về chuẩn bị Kỳ họp thứ hai, Phó Thủ tướng cho biết, Chính phủ đã từ sớm có văn bản chỉ đạo các bộ, cơ quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, tài liệu, tờ trình, báo cáo Chính phủ.

Kiên quyết khắc phục chậm gửi hồ sơ, tài liệu

Phát biểu kết luận, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của các đại biểu Quốc hội, nhất là trong điều kiện yêu cầu rất cao về chất lượng và tiến độ. Chủ tịch Quốc hội cho rằng các đại biểu đã tập trung nghiên cứu, làm việc nghiêm túc, đóng góp nhiều ý kiến xác đáng, sâu sắc, đề xuất nhiều vấn đề thiết thực, khả thi, góp phần nâng cao chất lượng các luật, nghị quyết được Quốc hội thông qua.

Chủ tịch Quốc hội đánh giá cao sự phối hợp giữa Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan hữu quan, nhất là việc phối hợp “từ sớm, từ xa” giữa cơ quan thẩm tra và cơ quan soạn thảo.

Theo Chủ tịch Quốc hội, việc ứng dụng chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo phục vụ hoạt động kỳ họp tiếp tục được đẩy mạnh. Chủ tịch Quốc hội cũng ghi nhận nỗ lực của các cơ quan của Quốc hội trong công tác thẩm tra, tiếp thu, giải trình, chỉnh lý, hoàn thiện các dự án luật, nghị quyết, nhất là trong điều kiện nhiều nội dung được bổ sung, hoàn thiện rất gấp.

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh một số vấn đề cần tiếp tục rút kinh nghiệm, trong đó có việc một số nội dung đề nghị bổ sung rất gấp vào chương trình; tài liệu gửi đại biểu sát thời điểm xem xét; hồ sơ, tài liệu được bổ sung, hoàn thiện sát thời điểm thẩm tra, thảo luận, áp lực cho các cơ quan và đại biểu.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ, các cơ quan, tổ chức hữu quan khẩn trương triển khai các luật, nghị quyết được Quốc hội thông qua; bảo đảm ban hành đúng tiến độ các văn bản quy định chi tiết, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật để các luật, nghị quyết sớm đi vào cuộc sống.

Về chuẩn bị Kỳ họp thứ hai, Chủ tịch Quốc hội cho biết dự kiến khối lượng công việc đặc biệt lớn với 60 nội dung, trong đó có nhiều dự án luật, nghị quyết quan trọng.

Do đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan chủ động, khẩn trương chuẩn bị từ sớm, kỹ lưỡng, bảo đảm các nội dung trình Quốc hội có chất lượng, đúng tiến độ, đúng quy trình; kiên quyết khắc phục tình trạng chậm gửi hồ sơ, tài liệu, không để ảnh hưởng đến chất lượng, tiến độ chung của kỳ họp.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cần xem xét thận trọng, chỉ đạo rà soát chặt chẽ, chỉ đưa vào chương trình kỳ họp những nội dung đủ điều kiện theo quy định.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị chuẩn bị chu đáo để tổ chức Hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách, dự kiến vào cuối tháng 9/2026, nhằm thảo luận những dự án luật còn có ý kiến khác nhau.

Đối với việc lấy ý kiến Nhân dân về Luật Đất đai và Luật Hình sự, Chủ tịch Quốc hội đề nghị khẩn trương triển khai thông qua các kênh phù hợp, trong đó có VNeID, Cổng thông tin điện tử của Chính phủ và hệ thống của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Kết luận nội dung tổng kết, Chủ tịch Quốc hội giao Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội tiếp thu đầy đủ các ý kiến tại phiên họp để hoàn thiện báo cáo tổng kết, gửi các đại biểu Quốc hội và các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan theo quy định.