 |
| Cơ quan Hải quan đã đơn giản hóa nhiều thủ tục hành chính. |
Theo báo cáo tình hình và kết quả 6 tháng đầu năm thực hiện Nghị quyết số 02/NQ-CP về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2026 của Bộ Tài chính, đến cuối tháng 6/2026, hầu hết các bộ, ngành và toàn bộ 34 tỉnh, thành phố đã ban hành kế hoạch triển khai với phương châm “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền và rõ kết quả).
Đồng thời các văn bản chỉ đạo được xây dựng bảo đảm tính thực tiễn cao và được định lượng rõ ràng bằng các chỉ tiêu cụ thể phục vụ công tác theo dõi, giám sát, đánh giá. Nhiều bộ, ngành, địa phương đã chủ động lồng ghép nội dung thực hiện Nghị quyết số 02/NQ-CP với Nghị quyết số 01/NQ-CP và các nghị quyết trụ cột về phát triển kinh tế - xã hội nhằm tối ưu hóa hiệu quả thực thi.
Một trong những nội dung được đánh giá có ý nghĩa nền tảng là công tác rà soát, hoàn thiện pháp luật. Lần đầu tiên, việc tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật được triển khai trên phạm vi toàn quốc nhằm nhận diện và xử lý các quy định chồng chéo, mâu thuẫn, không còn phù hợp với thực tiễn. Trên cơ sở đó, nhiều bộ, ngành đã chủ động sửa đổi hoặc đề xuất sửa đổi các quy định đang tạo ra điểm nghẽn đối với hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh.
| Tính đến ngày 20/05/2026, toàn quốc đã rà soát và bãi bỏ 56/198 ngành, nghề so với Luật Đầu tư năm 2025, đạt tỷ lệ 28,28%. Từ ngày 01/7/2026, theo yêu cầu tại các Nghị quyết của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, dự kiến còn 142 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và khoảng 3.000 điều kiện kinh doanh. |
Cùng với đó, trong nửa đầu năm, Quốc hội đã thông qua nhiều luật và nghị quyết quan trọng nhằm thể chế hóa các chủ trương mới về phát triển kinh tế. Chính phủ cũng ban hành nhiều nghị quyết để xử lý ngay những vướng mắc pháp lý trong các lĩnh vực như đất đai, nhà ở xã hội, đầu tư, công chứng, phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính trong thời gian chờ sửa luật. Cách tiếp cận này giúp rút ngắn thời gian xử lý các điểm nghẽn, thay vì phải chờ hoàn tất quy trình sửa đổi pháp luật kéo dài như trước.
Ở lĩnh vực thuế, việc ban hành các quy định mới về quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và thị trường tài sản mã hóa được kỳ vọng tạo môi trường minh bạch hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đáng chú ý, việc bãi bỏ phương pháp thuế khoán từ đầu năm 2026 được xem là bước chuyển lớn trong quản lý thuế, hướng tới thúc đẩy hộ kinh doanh chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp và tăng cường ứng dụng hóa đơn điện tử.
Về rà soát ngành nghề kinh doanh có điều kiện, cắt giảm và chuẩn hóa các điều kiện kinh doanh, thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, từ đầu năm đến nay, công tác này được triển khai đồng bộ, thực chất. Quá trình rà soát được thực hiện theo nguyên tắc chuyển đổi mạnh mẽ phương thức quản lý nhà nước từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” dựa trên việc ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và áp dụng nguyên tắc quản lý rủi ro; qua đó, thiết lập môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng và giảm thiểu tối đa chi phí tuân thủ cho các tổ chức, cá nhân.
Về cải cách thủ tục hành chính, theo báo cáo của Bộ Tài chính, các bộ, ngành đã phân cấp 362 thủ tục hành chính từ Trung ương về địa phương; cắt giảm 697 thủ tục và đơn giản hóa thêm 673 thủ tục khác. Thời gian giải quyết thủ tục hành chính được cắt giảm khoảng 53%, tương đương hơn 51.200 ngày xử lý.
Đáng chú ý, số thủ tục hành chính liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh được cắt giảm, đơn giản hóa đạt 63,1%, giúp giảm khoảng 40,5% chi phí tuân thủ và ước tính tiết kiệm cho xã hội khoảng 48.600 tỷ đồng mỗi năm.
Không chỉ giảm số lượng thủ tục, báo cáo cho thấy trọng tâm cải cách đang chuyển sang xây dựng nền hành chính dựa trên dữ liệu. Theo đó, các bộ, ngành đã tái cấu trúc và thay thế thành phần hồ sơ bằng dữ liệu đối với 794 thủ tục hành chính. Người dân và doanh nghiệp không còn phải nộp lại các giấy tờ như căn cước công dân hay giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh nếu thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia.
Báo cáo cũng ghi nhận nhiều địa phương đã hoàn thành mục tiêu cung cấp 100% dịch vụ công trực tuyến toàn trình cho doanh nghiệp. Tỷ lệ số hóa hồ sơ bình quân đạt gần 95%; trong đó Quảng Ninh đạt tỷ lệ số hóa hồ sơ đầu vào 99,8%, đồng thời đưa vào vận hành hệ thống Kiosk tự phục vụ cấp bản sao số.
Một số mô hình cải cách như “Luồng xanh 24h”, “Luồng xanh 50-60%” đối với các dự án trọng điểm hay chiến dịch xử lý hồ sơ quá hạn tại Phú Thọ cũng được đánh giá mang lại hiệu quả tích cực trong rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục.
Một điểm nhấn khác là các chính sách hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Theo báo cáo, Bộ Tài chính thông qua Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia đã hợp tác với nhiều tập đoàn công nghệ và tổ chức quốc tế triển khai các chương trình hỗ trợ hơn 1.000 doanh nghiệp khởi nghiệp và kết nối trên 1.500 doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.
Đồng thời, việc triển khai các nền tảng số quốc gia, chương trình chuyển đổi số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng các chính sách hỗ trợ chuyển đổi xanh đang góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong bối cảnh mới.
Tuy nhiên, báo cáo của Bộ Tài chính cũng cho thấy những tồn tại cần tiếp tục xử lý. Kết quả đánh giá từ các tổ chức quốc tế và trong nước cho thấy chất lượng dịch vụ công vẫn chưa theo kịp những cải cách về thể chế. Theo Chỉ số Sẵn sàng kinh doanh (B-READY) của Ngân hàng Thế giới, Việt Nam được xếp trong nhóm dẫn đầu thế giới về hiệu quả vận hành, nhưng trụ cột dịch vụ công mới ở mức trung bình, phản ánh độ trễ giữa chính sách và quá trình thực thi.
Trong khi đó, Chỉ số hài lòng về sự phục vụ hành chính năm 2025 (SIPAS) cho thấy mức độ hài lòng đối với việc tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị vẫn là chỉ số thấp nhất; Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2025 tiếp tục chỉ ra những hạn chế về cạnh tranh bình đẳng và năng lực quản trị của chính quyền kiến tạo tại nhiều địa phương.
| Tiếp tục thực thi mạnh mẽ cải thiện môi trường kinh doanh Để thúc đẩy thực thi mạnh mẽ các giải pháp cải thiện môi trường kinh doanh, Bộ Tài chính kiến nghị các bộ, ngành và địa phương tiếp tục triển khai đồng bộ các nhiệm vụ theo Nghị quyết số 02/NQ-CP, đồng thời tập trung xử lý những điểm nghẽn về thể chế, thủ tục hành chính và thực thi chính sách. Theo đó, các bộ, ngành cần khẩn trương ban hành đầy đủ văn bản hướng dẫn thi hành luật, chấm dứt tình trạng “nợ” văn bản; tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý cho công nghệ cao, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), đồng thời nâng cao chất lượng trả lời, hướng dẫn doanh nghiệp trong quá trình thực thi pháp luật. Về cải cách hành chính, Bộ Tài chính đề nghị đẩy mạnh phân cấp theo nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”; công khai 100% thủ tục đã được cắt giảm, đơn giản hóa; hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn để chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm; chấm dứt tình trạng thanh tra chồng chéo, mở rộng thanh tra trực tuyến dựa trên dữ liệu và miễn kiểm tra thực tế đối với doanh nghiệp tuân thủ tốt. Bên cạnh đó, cần tiếp tục nâng cao chất lượng đội ngũ công chức, siết chặt kỷ luật, kỷ cương, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả cải cách; đồng thời tăng cường đầu tư hạ tầng số, hoàn thiện và kết nối các cơ sở dữ liệu quốc gia, từng bước thay thế hoàn toàn hồ sơ giấy, bảo đảm giải quyết thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới hành chính. Đối với hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp, Bộ Tài chính kiến nghị tăng cường phối hợp với các hiệp hội ngành nghề để hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các FTA, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao khả năng tiếp cận vốn. Đồng thời, cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội cần chủ động tham gia góp ý, phản biện chính sách, kịp thời phản ánh những khó khăn, vướng mắc phát sinh nhằm nâng cao hiệu quả thực thi và tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. |
