 |
| Hà Nội đã có nhiều hỗ trợ để nâng năng lực doanh nghiệp, chuyển lợi thế thành động lực tăng trưởng. Ảnh minh họa: H.Dịu |
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong những tháng cuối năm 2026, Hà Nội đang tập trung các nguồn lực để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GRDP cả năm 11%. Theo kịch bản tăng trưởng quý IV, GRDP của Thủ đô cần tăng 16,55%, trong khi mức tăng 9 tháng đầu năm đạt 8,85%.
Với tỷ trọng đóng góp 12,4% trong tổng GRDP cả nước năm 2025, Hà Nội giữ vai trò quan trọng đối với tăng trưởng chung. Để thực hiện mục tiêu đề ra, cùng với đẩy mạnh đầu tư, phát triển hạ tầng và thu hút nguồn lực xã hội, việc nâng cao năng suất, mở rộng thị trường và tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp được đặt ra như một yêu cầu trọng tâm.
Thực tế, cộng đồng doanh nghiệp Thủ đô đang chủ động tìm kiếm cơ hội phát triển thông qua đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng.
Bà Vũ Thị Hoa, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Sản xuất Công nghệ cao Việt Hàn, Phó Chủ tịch Hội Doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghiệp chủ lực TP. Hà Nội cho biết, doanh nghiệp chuyên sản xuất dây điện chống cháy, cáp mạng, dây LED và đang là nhà cung ứng cho các tập đoàn như Samsung, LG...
Nhờ năng lực tích lũy trong những năm trước và hiệu quả từ việc giới thiệu khách hàng, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp từ đầu năm đến nay đạt khoảng 150% kế hoạch. Tuy nhiên, việc tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn cũng đòi hỏi doanh nghiệp liên tục nâng cao chất lượng sản phẩm, năng suất và trình độ nhân lực.
Để đáp ứng yêu cầu này, Việt Hàn đã chủ động hợp tác với các trường đại học, đưa sinh viên đến nhà máy kiến tập và tham gia dự án thực tế. Theo bà Vũ Thị Hoa, doanh nghiệp đã tiếp nhận khoảng 200 sinh viên theo hình thức này và ghi nhận kết quả khả quan.
Không chỉ trong lĩnh vực sản xuất, doanh nghiệp công nghệ cũng đang tìm kiếm động lực tăng trưởng từ nhu cầu chuyển đổi số.
Ông Phạm Tuấn Dũng, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ CDC cho biết, doanh nghiệp tập trung cung cấp máy tính, máy chủ, thiết bị mạng và các giải pháp công nghệ cho ngân hàng, tập đoàn và doanh nghiệp trong nước. Dù thị trường công nghệ thông tin biến động mạnh về giá linh kiện, hoạt động kinh doanh của CDC vẫn ghi nhận tăng trưởng tích cực nhờ có sự chuẩn bị từ trước.
Theo PGS.TS. Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, Hà Nội sở hữu hệ thống lợi thế đặc biệt về vị thế Thủ đô, quy mô thị trường, khả năng tập trung tri thức, nhân tài và nguồn lực phát triển.
Đáng chú ý, tỷ lệ lực lượng lao động qua đào tạo của Hà Nội năm 2024 đạt 53,9%, cao hơn đáng kể mức 28,4% của cả nước. Đây là một trong những nền tảng quan trọng để Thủ đô phát triển các ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao.
Tuy nhiên, theo PGS.TS. Trần Đình Thiên, lợi thế chỉ thực sự phát huy khi được chuyển hóa thành năng lực tạo ra sản phẩm và giá trị kinh tế. Vì vậy, vấn đề không chỉ là có bao nhiêu nguồn lực mà còn ở khả năng tổ chức, kết nối và sử dụng hiệu quả những nguồn lực đó.
Bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình mở rộng sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp Hà Nội vẫn gặp một số trở ngại về vốn, nhân lực, chi phí và thủ tục.
Ông Nguyễn Việt Châu, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Noble Wine (doanh nghiệp nhập khẩu và phân phối rượu vang) cho biết, lãi suất ngân hàng tăng gây áp lực lên nguồn vốn nhập hàng. Cùng với đó, biến động địa chính trị khiến hoạt động vận chuyển quốc tế phải thay đổi hành trình, làm tăng chi phí logistics và giá sản phẩm.
Dù vậy, ông Châu ghi nhận việc bãi bỏ một số giấy phép con từ tháng 7 đã tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong phân phối hàng hóa tới các địa phương. Theo ông Nguyễn Việt Châu, nếu tiếp tục có chính sách vốn và lãi suất phù hợp, doanh nghiệp sẽ có thêm điều kiện phục vụ thị trường trong những tháng cuối năm.
Ở lĩnh vực sản xuất, ông Nguyễn Tuấn Anh, Giám đốc Công ty mỹ nghệ Mỹ Đức, Phó Chủ tịch Hội Dệt may TP. Hà Nội cho biết, nhiều doanh nghiệp đang sử dụng nhà xưởng được đầu tư từ 15 - 20 năm trước. Việc đáp ứng các quy định mới về phòng cháy, chữa cháy đặt ra khó khăn đối với những cơ sở này. Nên các cơ quan quản lý cần xem xét điều kiện thực tế của từng nhà xưởng để có giải pháp tháo gỡ phù hợp, đồng thời quan tâm hỗ trợ nguồn vốn và lãi suất cho doanh nghiệp sản xuất.
Trong khi đó, với các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng công nghệ cao, việc thu hút và giữ chân nhân lực có trình độ chuyên môn phù hợp tiếp tục là một thách thức.
Bà Vũ Thị Hoa đề xuất nghiên cứu cơ chế cho phép doanh nghiệp sử dụng chung chuyên gia theo dự án hoặc theo giờ nhằm giảm chi phí. Đồng thời, cần tăng cường mô hình phối hợp giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp, trong đó doanh nghiệp trực tiếp đưa ra yêu cầu đào tạo gắn với thực tiễn sản xuất.
Trong lĩnh vực y tế số, bà Đỗ Thị Thùy Vân, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn OMI cho biết, thiếu hụt nhân lực công nghệ thông tin, AI và Internet vạn vật (IoT) đang là trở ngại lớn hơn cả vấn đề vốn và lãi suất. Bà kiến nghị Hà Nội tạo môi trường thử nghiệm pháp lý (sandbox) cho ứng dụng AI trong y tế, tháo gỡ cơ chế khai thác dữ liệu y tế tập trung và tăng cường kết nối doanh nghiệp với các cơ sở y tế tuyến cơ sở.
Nhìn từ quy mô doanh nghiệp, PGS.TS. Trần Đình Thiên cho biết, giai đoạn 2015-2024, số lượng doanh nghiệp tại Hà Nội tăng 56,7% nhưng số lao động chỉ tăng 19,9%. Do đó, Hà Nội không chỉ cần thúc đẩy thành lập doanh nghiệp mới mà còn phải tạo điều kiện để doanh nghiệp hiện hữu mở rộng quy mô, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh.
Từ đó, PGS.TS. Trần Đình Thiên đề xuất mở rộng không gian phát triển về dữ liệu, hạ tầng và mặt bằng; đồng thời giao những nhiệm vụ cụ thể để doanh nghiệp, nhân tài, trường đại học và viện nghiên cứu cùng tham gia giải quyết, gắn trách nhiệm với sản phẩm và giá trị tạo ra.
Đặc biệt, hạ tầng đô thị cần được nhìn nhận như một chính sách phát triển doanh nghiệp. Cải thiện giao thông, giảm ngập úng và nâng cao chất lượng môi trường sống cũng góp phần giảm chi phí sản xuất, kinh doanh, tăng khả năng thu hút và giữ chân lao động.
Phát huy lợi thế sẵn có, đồng thời tạo không gian để doanh nghiệp lớn mạnh và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị, Hà Nội có thêm cơ sở chuyển nguồn lực phát triển thành năng lực cạnh tranh, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số và sự phát triển bền vững của Thủ đô.
