 |
| Ở địa phương, nhiều mô hình hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận tín dụng được triển khai. Ảnh minh họa: HD |
Theo báo cáo của Bộ Tài chính về tình hình và kết quả 6 tháng đầu năm thực hiện Nghị quyết số 02/NQ-CP ngày 8/1/2026 về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2026, các bộ, ngành đã triển khai nhiều giải pháp theo hướng giảm chi phí, nâng cao khả năng tiếp cận vốn và đa dạng hóa các kênh huy động nguồn lực cho khu vực sản xuất, kinh doanh.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, nhằm giảm chi phí và nâng cao khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, ngoài việc duy trì ổn định lãi suất điều hành ở mức thấp, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục quy định mức lãi suất trần cho vay ngắn hạn đối với 5 lĩnh vực ưu tiên là 4%/năm. Đồng thời, cơ quan quản lý tiền tệ cũng đẩy mạnh giải ngân các chương trình tín dụng quy mô lớn như Chương trình lâm sản, thủy sản với quy mô 185.000 tỷ đồng và gói tín dụng nhà ở xã hội 145.000 tỷ đồng.
Song song với đó, các bộ, ngành đang tiếp tục hoàn thiện các quy định nhằm thực hiện chính sách hỗ trợ tiếp cận vốn và phát triển các kênh huy động vốn trung và dài hạn. Bộ Xây dựng đang hoàn thiện các nguyên tắc về huy động, quản lý vốn và giao dịch bất động sản để khơi thông thị trường nhà ở, trong khi Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hoàn thiện tiêu chí xác định dự án xanh, kinh tế tuần hoàn và ESG.
Thực hiện định hướng điều hành tín dụng của Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức tín dụng tiếp tục tập trung vốn cho lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên và động lực tăng trưởng của nền kinh tế, đồng thời kiểm soát chặt tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro nhằm bảo đảm an toàn hệ thống.
Cùng với đó, các ngân hàng được yêu cầu tiếp tục đơn giản hóa quy trình, thủ tục, đẩy mạnh chuyển đổi số, tiết giảm chi phí để tạo điều kiện giảm lãi suất cho vay; duy trì mặt bằng lãi suất huy động hợp lý và công khai, minh bạch thông tin về lãi suất cũng như các chương trình tín dụng để doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận.
Ở địa phương, nhiều mô hình hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận tín dụng cũng được triển khai. Báo cáo cho biết nhiều địa phương đã chủ động phối hợp với ngành ngân hàng tổ chức đối thoại trực tiếp nhằm tháo gỡ khó khăn về vốn vay, đồng thời yêu cầu các tổ chức tín dụng đơn giản hóa thủ tục thẩm định gắn với ứng dụng công nghệ số. Tiêu biểu, TP. Huế đã tổ chức 343 phiên đối thoại, hỗ trợ giải ngân hơn 24.700 tỷ đồng; tỉnh Vĩnh Long thực hiện 152 cuộc tiếp xúc để phổ biến các gói vay ưu đãi đến doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục triển khai Chương trình Kết nối Ngân hàng - Doanh nghiệp nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận vốn tín dụng của doanh nghiệp và người dân. Đây cũng là một trong những giải pháp được ngành Ngân hàng duy trì thời gian qua để nâng cao hiệu quả truyền dẫn chính sách tín dụng vào nền kinh tế.
Những nỗ lực cải thiện khả năng tiếp cận vốn cũng được phản ánh qua đánh giá của Ngân hàng Thế giới. Theo Báo cáo Chỉ số Sẵn sàng kinh doanh (B-READY) năm 2025, lĩnh vực dịch vụ tài chính của Việt Nam đạt 80,32 điểm - một trong những nhóm chỉ số có kết quả cao, phản ánh năng lực tiếp cận vốn và độ phủ của hệ thống tài chính ở mức tương đối tốt.
Cùng với vốn, đất đai tiếp tục được xác định là nguồn lực quan trọng cần được khơi thông nhằm giảm chi phí và tạo điều kiện mở rộng đầu tư cho doanh nghiệp.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang tập trung hoàn thiện Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai với mục tiêu hoàn thành số hóa, làm sạch dữ liệu trên phạm vi cả nước vào cuối năm 2026, phục vụ giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến toàn trình. Đồng thời, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 178/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, góp phần rút ngắn quy trình thẩm định quy hoạch đô thị và nông thôn, tăng khả năng tiếp cận thông tin, dữ liệu đất đai của doanh nghiệp.
Đối với mặt bằng sản xuất, Nghị định số 20/2026/NĐ-CP quy định các chủ đầu tư hạ tầng khu, cụm công nghiệp phải dành tối thiểu 5% diện tích đất hoặc quỹ đất 20 ha để cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thuê lại với giá ưu đãi. Theo đánh giá, quy định này góp phần tăng cơ hội tiếp cận đất đai và mặt bằng sản xuất cho doanh nghiệp, nhất là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Bên cạnh đó, các bộ như Quốc phòng, Tài chính và Xây dựng cũng chủ động rà soát, đề xuất phương án xử lý các cơ sở nhà, đất là tài sản công chưa sử dụng hiệu quả để bố trí mặt bằng hoạt động cho doanh nghiệp và đơn vị dịch vụ công.
Nhiều địa phương đồng thời tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn trong bồi thường, giải phóng mặt bằng, đầu tư hoàn thiện hạ tầng khu, cụm công nghiệp, công khai quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và đẩy mạnh giải quyết thủ tục hành chính đất đai trên nền tảng chuyển đổi số nhằm tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp tiếp cận mặt bằng sản xuất, kinh doanh.
Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao tiếp tục được xác định là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, ngày 31/3/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 525/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Chương trình đào tạo 10.000 giám đốc điều hành (CEO) tầm nhìn đến năm 2030, hướng tới nâng cao năng lực quản trị hiện đại cho khu vực kinh tế tư nhân. Cùng với đó, các bộ, ngành và địa phương đã ban hành, triển khai nhiều đề án phát triển nguồn nhân lực gắn với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp, đặc biệt là nhân lực số và nhân lực công nghệ cao.
Công tác giáo dục nghề nghiệp cũng được đổi mới theo hướng tăng cường liên kết giữa Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp, thực hiện đào tạo theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp đối với các ngành kỹ thuật, công nghệ thông tin và logistics. Báo cáo cho biết, nhiều địa phương đã chủ động triển khai mô hình này, trong đó tỉnh Thái Nguyên đạt tỷ lệ lao động qua đào tạo 71,9%, vượt chỉ tiêu kế hoạch nhờ cơ chế đào tạo theo nhu cầu của doanh nghiệp.
Bên cạnh công tác đào tạo, nhiều bộ, ngành và địa phương cũng đang xây dựng các chính sách đãi ngộ đặc thù nhằm thu hút nhân tài, chuyên gia và nhà khoa học trình độ cao. Đáng chú ý, các chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài trong khu vực công cũng như các lĩnh vực chiến lược như quốc phòng, công nghệ cao tiếp tục được hoàn thiện nhằm xây dựng đội ngũ chuyên gia đầu ngành phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Không chỉ tập trung vào các nguồn lực truyền thống, việc hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số cũng được triển khai đồng bộ. Theo báo cáo, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) thuộc Bộ Tài chính đã hợp tác với nhiều tập đoàn công nghệ và tổ chức quốc tế như Google, Meta, NVIDIA, UNDP, JICA, NIPA và Arup Ventures để triển khai các chương trình ươm tạo, hỗ trợ tăng tốc cho hơn 1.000 doanh nghiệp khởi nghiệp và kết nối trên 1.500 doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Qua đó, các doanh nghiệp được hỗ trợ hoàn thiện công nghệ, mô hình kinh doanh, triển khai thử nghiệm sản phẩm, tiếp cận khách hàng và nhà đầu tư.
Theo Bộ Tài chính, việc triển khai đồng bộ các giải pháp về vốn, đất đai, nguồn nhân lực, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang góp phần từng bước cải thiện khả năng tiếp cận các nguồn lực phục vụ sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Đây cũng là một trong những nhóm nhiệm vụ trọng tâm được Chính phủ xác định trong Nghị quyết số 02/NQ-CP nhằm tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2026-2030.
Trong thời gian tới, việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về tiếp cận vốn, đất đai và các nguồn lực phát triển sẽ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững.
