Bộ Tài chính đẩy mạnh chuyển đổi số làm động lực cải cách hành chính

Tái cấu trúc và đơn giản hóa thủ tục hành chính

Thực hiện Nghị quyết số 66.7/2025/NQ-CP ngày 15/11/2025 của Chính phủ về việc cắt giảm, đơn giản hóa TTHC dựa trên dữ liệu, Bộ Tài chính đã triển khai hàng loạt giải pháp đồng bộ. Ngày 30/12/2025, Bộ đã gửi văn bản số 20446/BTC-VP tới Bộ Tư pháp để báo cáo về việc sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật và tái cấu trúc quy trình giải quyết TTHC. Đến nay, 22 TTHC trọng tâm đã hoàn thành việc tái cấu trúc và xây dựng quy trình nội bộ điện tử, đảm bảo dữ liệu được cập nhật chính xác, nhất quán và sẵn sàng chia sẻ.

100% các đơn vị thuộc Bộ Tài chính đã hoàn thành việc tích hợp các dịch vụ công đủ điều kiện lên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Ảnh TL

Một dấu mốc quan trọng khác là việc ban hành Quyết định số 4517/QĐ-BTC ngày 31/12/2025, công bố tái cấu trúc đối với 90 TTHC có thành phần hồ sơ thay thế dựa trên dữ liệu. Việc này không chỉ giúp cơ quan quản lý giảm bớt giấy tờ lưu trữ mà còn mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp cho người dân và doanh nghiệp thông qua việc giảm chi phí tuân thủ, đặc biệt là chi phí công chứng, chứng thực các loại giấy tờ vốn đã có sẵn kết quả trong hệ thống dữ liệu điện tử.

Nhằm hiện thực hóa việc thay thế giấy tờ truyền thống, Bộ Tài chính đã liên tiếp ban hành các hướng dẫn kỹ thuật quan trọng như Quyết định số 50/QĐ-BTC (14/1/2026) hướng dẫn kết nối và sử dụng dữ liệu đăng ký doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh; Quyết định số 241/QĐ-BTC (5/2/2026) công bố và hướng dẫn khai thác dữ liệu quốc gia về bảo hiểm; Quyết định số 92/QĐ-BTC (19/1/2026) sửa đổi, bổ sung 13/22 TTHC trong lĩnh vực hoạt động doanh nghiệp theo yêu cầu của Chính phủ.

Về mặt pháp lý, Bộ Tài chính đã hoàn thành thực thi hai thông tư then chốt để thay thế thành phần hồ sơ bằng dữ liệu điện tử là Thông tư số 121/2025/TT-BTC (18/12/2025) điều chỉnh các quy định về hải quan, thuế xuất nhập khẩu (thay thế Thông tư số 38/2025/TT-BTC) và Thông tư số 151/2025/TT-BTC (31/12/2025) quy định về các loại chứng chỉ trong lĩnh vực bảo hiểm.

Xây dựng "xương sống" dữ liệu

Song song với cải cách thủ tục, Bộ Tài chính đang tập trung phát triển hạ tầng dữ liệu số. Theo Quyết định số 1839/QĐ-TTg ngày 26/8/2025 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính đang tích cực xây dựng Cơ sở dữ liệu (CSDL) quốc gia về Tài chính giai đoạn 2. Đây được coi là nền tảng cốt lõi phục vụ công tác hoạch định chính sách và quản lý vĩ mô. Tính đến hiện tại, đã có 14/16 CSDL chuyên ngành hoàn thành việc tích hợp và đồng bộ dữ liệu vào hệ thống trung tâm.

Điểm nhấn trong công tác quản lý hiện đại là việc xây dựng Trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC) ngành Tài chính. Tận dụng kho dữ liệu từ giai đoạn 1, hệ thống IOC hiện nay có khả năng tổng hợp đa dạng các loại báo cáo từ tĩnh đến động, báo cáo giải ngân và các biểu đồ phân tích chuyên sâu. Lãnh đạo Bộ có thể theo dõi các chỉ số KPIs bám sát các nghị quyết của Trung ương thông qua các màn hình dashboard trên web hoặc thiết bị di động, giúp việc chỉ đạo, điều hành trở nên linh hoạt và dựa trên bằng chứng thực tế.

Kết nối xuyên suốt và nâng tầm dịch vụ công trực tuyến

Sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương là yếu tố then chốt để chuyển đổi số thành công. Theo đó, Bộ Tài chính tích cực, chủ động phối hợp với các bộ, ngành, địa phương để triển khai các nhiệm vụ liên quan. Bộ Tài chính có Công văn số 37/CNTT-DVC ngày 9/1/2026 và Công văn số 218/CNTT-DVC ngày 2/2/2026 về việc thực hiện xây dựng và cung cấp các dịch vụ công trực tuyến (DVCTT) thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp tỉnh, cấp xã theo mô hình tập trung gửi Sở Tài chính các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương để tổng hợp danh sách cán bộ tham gia giải quyết TTHC thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính tại cấp tỉnh, xã.

Phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức triển khai tập huấn, hướng dẫn cho các cán bộ ở tỉnh/xã thực hiện việc tiếp nhận, xem xét (xử lý) và phê duyệt kết quả giải quyết TTHC thuộc phạm vi quản lý/giải quyết của đơn vị trên Hệ thống thông tin giải quyết TTHC của Bộ Tài chính.

Ảnh minh họa

Bên cạnh đó, để triển khai kết nối Hệ thống thông tin giải quyết TTHC của Bộ Tài chính với Cổng Dịch vụ công quốc gia (DVCQG) tại Trung tâm dữ liệu quốc gia, ngày 13/2/2026, Bộ Tài chính có Văn bản số 311/CNTT-DVC gửi Trung tâm Dữ liệu quốc gia C12 - Bộ Công an để trao đổi và kiến nghị các nội dung cụ thể và cử cán bộ đầu mối phối hợp trực tiếp để hoàn thành thiết lập cấu hình kết nối Agent Node trên môi trường chính thức, bảo đảm mốc thời gian hoàn thành trước ngày 1/3/2026.

Đến thời điểm hiện tại, Bộ Tài chính đã hoàn thành kết nối kỹ thuật và đang tiếp tục tục phối hợp với các đơn vị liên quan thuộc Bộ Công an, các đơn vị thuộc Bộ để triển khai các nhiệm vụ theo yêu cầu.

Đối với việc kết nối với CSDL quốc gia về dân cư, Bộ Tài chính đã hoàn thành thử nghiệm và đang phối hợp với các đơn vị chuyên trách (C06 và A05) để quét bảo mật, sẵn sàng đưa vào vận hành chính thức.

Việc triển khai đồng bộ từ hạ tầng dữ liệu, khung pháp lý đến hệ thống điều hành thông minh khẳng định quyết tâm của Bộ Tài chính trong việc thực hiện các chỉ đạo của Chính phủ. Đồng thời, tạo tiền đề vững chắc cho một nền tài chính số hiện đại, minh bạch và hiệu quả trong tương lai.