 |
| Bộ Tài chính ban hành Từ điển dữ liệu chuyên ngành phiên bản 1.0. |
Một “ngôn ngữ chung” cho dữ liệu tài chính
Từ điển dữ liệu chuyên ngành được xây dựng trước hết để chuẩn hóa cách mô tả các khái niệm nghiệp vụ, thuật ngữ pháp lý và các thực thể thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tài chính. Đây là cơ sở để các đơn vị trong toàn ngành sử dụng thống nhất khi xây dựng và vận hành các hệ thống thông tin.
Việc chuẩn hóa cũng giúp hạn chế tình trạng cùng một khái niệm nhưng được gọi bằng nhiều tên khác nhau hoặc sử dụng các mã định danh không thống nhất. Khi dữ liệu được chuẩn hóa ngay từ đầu, việc trao đổi giữa các cơ sở dữ liệu sẽ thuận lợi hơn, giảm thời gian xử lý và hạn chế sai sót trong quá trình tổng hợp.Một mục tiêu quan trọng khác là tạo nền tảng cho hạ tầng dữ liệu và Đồ thị tri thức (Knowledge Graph). Có thể hiểu đơn giản, đây là cách tổ chức dữ liệu để máy tính nhận biết được mối quan hệ giữa các thông tin, từ đó hỗ trợ tìm kiếm, phân tích và khai thác dữ liệu hiệu quả hơn.
Từ điển dữ liệu cũng trở thành căn cứ kỹ thuật khi các đơn vị xây dựng mới hoặc nâng cấp hệ thống thông tin. Các hệ thống này phải có khả năng ánh xạ dữ liệu với Từ điển dữ liệu chuyên ngành của Bộ Tài chính và Từ điển dữ liệu dùng chung quốc gia, tạo điều kiện cho thông tin được đồng bộ.
Khi các hệ thống cùng sử dụng một chuẩn dữ liệu, việc kết nối sẽ bớt phụ thuộc vào từng phần mềm riêng lẻ. Dữ liệu được tạo ra ở một hệ thống có thể được đối chiếu và sử dụng tại hệ thống khác với cách hiểu thống nhất. Đây là điều kiện quan trọng để hình thành hạ tầng dữ liệu dùng chung trong ngành Tài chính.
Việc chuẩn hóa còn phục vụ trực tiếp cho công tác quản lý tài chính - ngân sách. Dữ liệu chính xác, thống nhất và có khả năng liên thông sẽ giúp cơ quan quản lý có thêm cơ sở để theo dõi tình hình, nhận diện xu hướng, phân tích tác động chính sách và đưa ra quyết định kịp thời.
Dữ liệu phải được cập nhật như một “tài sản sống”
Bộ Tài chính yêu cầu các đơn vị thuộc và trực thuộc chủ trì xây dựng, rà soát, cập nhật các thuật ngữ nghiệp vụ thuộc lĩnh vực quản lý; chịu trách nhiệm về nội dung, định nghĩa, phạm vi áp dụng, căn cứ pháp lý và tính chính xác của các thuật ngữ nghiệp vụ trước khi đưa vào Từ điển dữ liệu chuyên ngành của Bộ Tài chính.
Đồng thời, chủ động rà soát, làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu chủ (Master Data) theo lĩnh vực quản lý; chủ trì rà soát, đề xuất bổ sung, sửa đổi, thay thế hoặc bãi bỏ các thuật ngữ nghiệp vụ thuộc lĩnh vực quản lý; chịu trách nhiệm về nội dung, định nghĩa, căn cứ pháp lý và tính chính xác của các thuật ngữ nghiệp vụ.
Cùng với đó, phối hợp với đơn vị quản lý vận hành hệ thống chuẩn hóa siêu dữ liệu, thực hiện ánh xạ dữ liệu với Từ điển dữ liệu chuyên ngành của Bộ Tài chính và Từ điển dữ liệu dùng chung quốc gia, bảo đảm mỗi thuật ngữ, cấu trúc dữ liệu và mã định danh trong Hệ thống Từ điển dữ liệu chuyên ngành của Bộ Tài chính có một định nghĩa thống nhất và một mã định danh duy nhất; ưu tiên tham chiếu, sử dụng các thuật ngữ chuẩn quốc gia đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, hạn chế tối đa việc tự định nghĩa lại.
Các đơn vị thực hiện khai thác, sử dụng ứng dụng công nghệ thông tin theo phân cấp, phân quyền; phản hồi, báo cáo định kỳ hoặc đột xuất về các vướng mắc kỹ thuật hoặc nhu cầu phát sinh thuật ngữ mới trong thực tiễn tác nghiệp, bảo đảm Từ điển dữ liệu luôn được cập nhật, bổ sung liên tục và vận hành linh hoạt, phù hợp với thực tế.
Bộ Tài chính cũng yêu cầu các đơn vị thuộc Bộ có trách nhiệm rà soát, cập nhật cấu trúc dữ liệu tại các hệ thống thông tin chuyên ngành do đơn vị quản lý, đảm bảo tuân thủ phiên bản mới nhất của Từ điển dữ liệu. Việc cập nhật phải đảm bảo tính thống nhất, tập trung dưới sự quản lý chuyên trách; quá trình thay đổi phải được lưu vết lịch sử đầy đủ, rõ ràng.
Từ điển dữ liệu chuyên ngành phiên bản 1.0 vì thế có thể xem là một bước đặt nền cho quá trình quản trị dữ liệu hiện đại trong ngành Tài chính. Khi các lĩnh vực thuế, hải quan, đầu tư, thống kê, bảo hiểm xã hội, đấu thầu và phát triển doanh nghiệp từng bước sử dụng chung một chuẩn, dữ liệu sẽ có khả năng kết nối và phát huy giá trị lớn hơn.
| Trong phiên bản 1.0, phạm vi Từ điển chuyên ngành dữ liệu của Bộ Tài chính tập trung ưu tiên chuẩn hóa và xây dựng đối với các lĩnh vực nghiệp vụ có hoạt động kết nối, chia sẻ và trao đổi dữ liệu trực tiếp với Trung tâm dữ liệu quốc gia, cụ thể bao gồm các nhóm dữ liệu cốt lõi của các lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tài chính, bao gồm: bảo hiểm xã hội, thuế, hải quan, đầu tư nước ngoài, thống kê, đầu tư công, phát triển doanh nghiệp và đấu thầu. |
