Bổ sung tiểu mục hạch toán thuế thu nhập từ giao dịch tài sản mã hóa

Thông tư số 123/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính bổ sung các tiểu mục riêng để hạch toán thuế thu nhập từ hoạt động giao dịch, chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hóa. Ảnh minh hoạ có sự hỗ trợ của AI.

Bổ sung tiểu mục thuế từ tài sản mã hóa

Theo Thông tư số 123/2026/TT-BTC, Bộ Tài chính bổ sung Tiểu mục 1016 “Thuế thu nhập cá nhân từ hoạt động giao dịch, chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hoá” thuộc Mục 1000 “Thuế thu nhập cá nhân”. Đồng thời, bổ sung Tiểu mục 1059 “Thuế thu nhập doanh nghiệp từ hoạt động giao dịch, chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hoá” thuộc Mục 1050 “Thuế thu nhập doanh nghiệp”.

Không chỉ bổ sung các tiểu mục đối với khoản thu thuế, Thông tư còn bổ sung các khoản liên quan đến tiền chậm nộp. Cụ thể, Tiểu mục 4954 được bổ sung để hạch toán “Tiền chậm nộp thuế thu nhập cá nhân từ hoạt động giao dịch, chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hoá”; Tiểu mục 4955 là “Tiền chậm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp từ hoạt động giao dịch, chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hoá”.

Các điều chỉnh này được thực hiện trong hệ thống mục lục ngân sách nhằm phản ánh, phân loại và hạch toán riêng các khoản thu liên quan đến hoạt động giao dịch, chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hóa.

Thông tư cũng bổ sung Tiểu mục 4956 “Tiền chậm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định về thuế tối thiểu toàn cầu”.

Cùng với đó, Tiểu mục 4254 về phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế được sửa đổi tên để loại trừ thêm trường hợp phạt vi phạm hành chính về thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định về thuế tối thiểu toàn cầu. Bộ Tài chính đồng thời bổ sung Tiểu mục 4255 về khoản phạt này và Tiểu mục 4256 về tiền nộp do chậm thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính liên quan.

Tách rõ các khoản chi cho chuyển đổi số

Một nội dung đáng chú ý khác của Thông tư 123/2026/TT-BTC là điều chỉnh Hệ thống Mục lục ngân sách nhà nước theo yêu cầu quản lý các hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Thông tư sửa đổi “Loại Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”, ký hiệu 100, để phản ánh, hạch toán các khoản chi đầu tư và chi thường xuyên cho các hoạt động trong lĩnh vực này. Các khoản chi đầu tư và chi thường xuyên cho hoạt động chuyển đổi số phải đáp ứng các nguyên tắc theo quy định của pháp luật về chuyển đổi số.

Đáng chú ý, Loại 100 được cụ thể hóa thành nhiều khoản chi. Trong đó, bổ sung Khoản 122 về nền tảng số dùng chung quốc gia, cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành trọng yếu, trọng điểm. Khoản 123 được bổ sung để phản ánh chi cho hệ thống số, nền tảng số, hệ thống thông tin, hệ thống phần cứng, hệ thống phần mềm, cơ sở dữ liệu phục vụ chuyển đổi số.

Khoản 124 phản ánh chi cho trang thiết bị công nghệ số, dịch vụ số phục vụ chuyển đổi số, trong đó bao gồm cả phần mềm thương mại, cơ sở dữ liệu, công cụ, sản phẩm, dịch vụ số và trí tuệ nhân tạo (AI). Khoản 125 phản ánh chi quản trị, vận hành, bảo trì, duy trì hạ tầng số, nền tảng số, hệ thống thông tin, hệ thống phần cứng, hệ thống phần mềm, cơ sở dữ liệu đã được đầu tư, mua sắm phục vụ chuyển đổi số.

Ngoài ra, Khoản 126 được bổ sung để hạch toán các hoạt động chuyển đổi số khác không thuộc các nhóm trên. Đồng thời, Bộ Tài chính bãi bỏ Khoản 121 “Chuyển đổi số”.

Thông tư cũng làm rõ nguyên tắc hạch toán trong trường hợp nhiệm vụ chi không thuộc các nguyên tắc theo pháp luật về chuyển đổi số mà phục vụ chức năng, nhiệm vụ chuyên môn riêng của từng lĩnh vực.

Theo đó, trường học mua máy tính phục vụ đào tạo, dạy nghề được hạch toán theo khoản tương ứng thuộc Loại 070 “Giáo dục - đào tạo và dạy nghề”; mua sắm máy tính theo tiêu chuẩn, định mức phục vụ công tác của các chức danh thì hạch toán vào khoản tương ứng của Loại 340.

Thêm tiểu mục thu, chi mới trong mục lục ngân sách

Thông tư 123/2026/TT-BTC cũng cập nhật nhiều nội dung của Hệ thống Mục lục ngân sách nhà nước để phù hợp với các quy định pháp luật và yêu cầu quản lý mới.

Trong lĩnh vực đất đai, Bộ Tài chính bổ sung Tiểu mục 4948 về tiền chậm nộp thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; Tiểu mục 4951 về tiền nộp bổ sung đối với thời gian chưa tính tiền sử dụng đất và Tiểu mục 4952 về tiền nộp bổ sung đối với thời gian chưa tính tiền thuê đất.

Thông tư cũng bổ sung Tiểu mục 3904 “Tiền thu từ khai thác quỹ đất khu vực TOD” thuộc Mục 3900 “Thu khác từ quỹ đất”. Đáng chú ý, tên Mục 3600 được sửa từ “Tiền cho thuê mặt đất, mặt nước” thành “Tiền cho thuê đất, đất có mặt nước”, đồng thời sửa đổi tên nhiều tiểu mục liên quan để thống nhất với cách gọi mới.

Đối với nguồn thu từ đấu giá biển số, Thông tư bổ sung Tiểu mục 1262 “Thu tiền đấu giá biển số xe mô tô, xe gắn máy”.

Một số nội dung cũng được cập nhật theo yêu cầu quản lý tài sản nhà nước, trong đó bổ sung Tiểu mục 3657 “Thu từ chênh lệch vốn chủ sở hữu lớn hơn vốn điều lệ tại doanh nghiệp”.

Ở phía chi ngân sách, Thông tư bổ sung các tiểu mục liên quan đến bảo đảm an ninh mạng, xây dựng và phát triển hệ thống số, nền tảng số, hệ thống thông tin, phần cứng, phần mềm và cơ sở dữ liệu.

Cụ thể, Tiểu mục 9304 phản ánh chi xây dựng, phát triển, thuê dịch vụ hệ thống số, nền tảng số, hệ thống thông tin, phần cứng, phần mềm, cơ sở dữ liệu; Tiểu mục 9305 dành cho các hệ thống phục vụ an ninh mạng.

Thông tư cũng bổ sung Tiểu mục 6961 về trang thiết bị, phần cứng, máy móc bảo đảm an ninh mạng; đồng thời điều chỉnh các tiểu mục liên quan đến mua sắm, bảo trì, sửa chữa và gia hạn bản quyền phần mềm công nghệ thông tin, công nghệ số.

Hệ thống Mục lục ngân sách nhà nước cũng được cập nhật theo sự thay đổi về tổ chức bộ máy. Thông tư số 123/2026/TT-BTC cũng bổ sung mã số chương trình, mục tiêu và dự án quốc gia chi tiết tại Phụ lục IV.