Dòng tiền tuần qua: Vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn còn khoảng cách lớn

Dòng vốn ngoại vào ngành Ngân hàng cũng trở thành tâm điểm chú ý trong tuần.

Gần 80% doanh nghiệp nhỏ và vừa chưa tiếp cận vốn vay

Câu chuyện vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp tục là điểm đáng chú ý nhất trong tuần qua. Theo Báo cáo “Doanh nghiệp SME tại Việt Nam: Mức độ trưởng thành và khả năng tiếp cận tín dụng” do FiinGroup công bố tháng 8/2026, Việt Nam hiện có khoảng 914.000 doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, chiếm 94% tổng số doanh nghiệp. Tuy nhiên, chỉ khoảng 20,5% doanh nghiệp trong nhóm này đang tiếp cận vốn vay.

Khoảng cách đặc biệt lớn ở nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ, khi tỷ lệ tiếp cận vốn chỉ đạt 8,8%; trong khi doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa cùng ở mức khoảng 30,9%.

Đáng chú ý, không phải toàn bộ nhóm chưa vay đều có chất lượng thấp. Trong 162.000 doanh nghiệp hoạt động trên 5 năm nhưng chưa ghi nhận nợ vay, gần một nửa có dòng tiền từ hoạt động kinh doanh dương và 58% ghi nhận tăng trưởng doanh thu; khoảng 51.000 doanh nghiệp đồng thời đáp ứng cả hai tiêu chí.

Những số liệu này xuất hiện trong bối cảnh Ngân hàng Nhà nước đang thúc đẩy mạnh tín dụng vào doanh nghiệp nhỏ và vừa và các động lực tăng trưởng. Tính đến ngày 24/8/2026, 12 ngân hàng thương mại đã đăng ký, thông báo hoặc triển khai các chương trình với tổng quy mô khoảng 408.000 tỷ đồng.

Trong đó, Agribank đăng ký 70.000 tỷ đồng; BIDV, Vietcombank và VietinBank mỗi ngân hàng 50.000 tỷ đồng. Tám ngân hàng thương mại cổ phần gồm SHB, MSB, Sacombank, BVBank, Nam A Bank, NCB, Saigonbank và TPBank tham gia với tổng quy mô khoảng 188.000 tỷ đồng.

Không chỉ tín dụng, doanh nghiệp tìm thêm “cửa” vốn

Khoảng cách tiếp cận tín dụng cũng khiến câu chuyện đa dạng hóa nguồn vốn được đề cập nhiều hơn trong tuần.

Tại Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ II, các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp nhỏ và vừa không nên chỉ phụ thuộc vào vốn vay ngắn hạn từ ngân hàng, mà cần chuẩn bị để tiếp cận thêm vốn cổ phần, quỹ đầu tư, quỹ đầu tư vốn cổ phần tư nhân, trái phiếu, thị trường chứng khoán, các tổ chức tài chính phát triển, nhà đầu tư chiến lược và mua bán, sáp nhập.

Tuy nhiên, điều kiện để tiếp cận những nguồn vốn này cao hơn đáng kể. Doanh nghiệp phải chuẩn hóa báo cáo tài chính, xử lý công nợ và giao dịch với bên liên quan, tách bạch tài sản cá nhân với tài sản doanh nghiệp, xây dựng kế hoạch kinh doanh và chứng minh được nguồn vốn mới sẽ tạo ra tăng trưởng như thế nào.

Mua bán và sáp nhập (M&A) cũng đang được nhìn nhận theo hướng bổ sung nguồn lực thay vì đơn thuần là “bán doanh nghiệp”. Một nhà đầu tư phù hợp có thể mang lại không chỉ vốn mà còn công nghệ, năng lực quản trị, thị trường và mạng lưới khách hàng.

Điểm chung giữa tín dụng ngân hàng và các kênh vốn khác vì vậy vẫn nằm ở mức độ “sẵn sàng” của doanh nghiệp. Doanh nghiệp càng minh bạch dữ liệu, dòng tiền và chiến lược phát triển, khả năng tiếp cận nguồn vốn càng được cải thiện.

Techcombank trước câu chuyện đối tác chiến lược ngoại

Dòng vốn ngoại vào ngành Ngân hàng cũng trở thành tâm điểm chú ý trong tuần. Ngày 26/8, Reuters dẫn các nguồn tin cho biết, BNP Paribas của Pháp và KB Kookmin Bank của Hàn Quốc đang có các cuộc trao đổi riêng liên quan tới khả năng mua ít nhất 15% cổ phần Techcombank với tư cách nhà đầu tư chiến lược.

Giá trị thương vụ, nếu đạt được mức định giá khoảng hai lần giá trị sổ sách, có thể vào khoảng 2 tỷ USD. Tuy nhiên, chưa có thỏa thuận chính thức nào được ký kết.

Thông tin này khiến cổ phiếu TCB tăng mạnh trong phiên 26/8. Tuy nhiên, Reuters sau đó cập nhật BNP Paribas cho biết không có kế hoạch mua cổ phần Techcombank, trong khi KB Kookmin không bình luận về suy đoán thị trường. Vì vậy, khả năng xuất hiện một thương vụ vẫn ở giai đoạn đàm phán và chưa thể coi là đã hình thành giao dịch.

Nếu diễn ra, đây sẽ là một trong những thương vụ đầu tư chiến lược nước ngoài đáng chú ý trong ngành ngân hàng thời gian gần đây. Techcombank hiện là một trong số ít ngân hàng tư nhân lớn chưa có đối tác chiến lược nước ngoài, trong khi tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại ngân hàng đang khoảng 20,5%.

Tài sản mã hóa vào diện giám sát chặt hơn

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng được Quốc hội thông qua đã bổ sung nhiều quy định liên quan tới tài sản mã hóa.

Từ ngày 1/12/2026, tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa được đưa vào nhóm đối tượng báo cáo theo pháp luật phòng, chống rửa tiền.

Luật đồng thời bổ sung các dấu hiệu giao dịch đáng ngờ, như chia nhỏ giao dịch để tránh ngưỡng nhận biết khách hàng hoặc báo cáo; chuyển đổi qua nhiều loại tài sản mã hóa không có mục đích kinh tế rõ ràng; nhiều ví cùng chuyển về một địa chỉ; sử dụng công nghệ làm tăng tính ẩn danh hoặc giao dịch với các địa chỉ đã được cảnh báo liên quan đến hoạt động bất hợp pháp.

Một điểm khác là ngân hàng thương mại được bổ sung quyền làm đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp. Tuy nhiên, quy định đi kèm yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế về trách nhiệm, điều kiện hoạt động và kiểm soát xung đột lợi ích.

Lãi suất ngắn hạn giảm mạnh, tỷ giá ổn định hơn, vàng SJC tăng theo tuần

Diễn biến của tỷ giá trung tâm. Nguồn: Ngân hàng Nhà nước

Trên thị trường tiền tệ, thanh khoản ngắn hạn có dấu hiệu cải thiện rõ trong tuần 24 - 28/8. Ngân hàng Nhà nước bơm ròng gần 54.900 tỷ đồng qua kênh thị trường mở, đưa lãi suất liên ngân hàng qua đêm ngày 27/8 xuống 1,19%/năm, giảm hơn 2 điểm phần trăm so với cuối tuần trước. Tuy vậy, lãi suất kỳ hạn dài vẫn ở mức cao, với kỳ hạn một tuần 6,41%/năm, một tháng 6,7%/năm và ba tháng 7,11%/năm.

Trên thị trường dân cư, cạnh tranh huy động vẫn khá mạnh. Một số ngân hàng lựa chọn cộng thêm lãi suất theo sản phẩm, thời điểm hoặc đối tượng khách hàng thay vì nâng đồng loạt biểu niêm yết. Chẳng hạn, các chương trình ưu đãi tại MB có thể đưa mức thực nhận kỳ hạn 6 tháng lên khoảng 8%/năm, trong khi một số sản phẩm hoặc khoản tiền gửi đặc biệt tại các ngân hàng khác tiếp tục xuất hiện mức cao hơn.

Tỷ giá USD/VND diễn biến khá ổn định. Tỷ giá trung tâm kết tuần ở mức 25.610 VND/USD, tăng 10 đồng so với cuối tuần trước. Trong khi đó, giá USD tại Vietcombank giảm 20 đồng, xuống 25.850 - 26.260 VND/USD (mua vào - bán ra); thị trường tự do giảm tuần thứ 9 liên tiếp, còn 25.860 - 25.890 VND/USD.

Thị trường vàng trong nước tiếp tục đi ngược một phần với thế giới. Chốt tuần, vàng miếng SJC phổ biến ở mức 145,7 - 148,7 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), tăng khoảng 1,1 triệu đồng/lượng ở cả hai chiều so với cuối tuần trước.

Tuy nhiên, giá vàng thế giới đóng cửa quanh 4.454 USD/ounce, giảm khoảng 148 USD/ounce trong tuần sau khi từng tăng lên vùng gần 4.700 USD/ounce. Sáng 30/8, một số đơn vị tiếp tục điều chỉnh nhẹ giá mua vào trong nước.