Dòng tiền tuần qua: Vốn rẻ hơn, ngân hàng tăng vốn và đẩy mạnh số hóa

Nhiều ngân hàng tăng vốn và đẩy mạnh số hóa nhằm hỗ trợ doanh nghiệp. Ảnh: SHB

Giảm lãi suất, đưa vốn vào đúng nơi cần vốn

Một trong những vấn đề nổi bật nhất tuần qua việc thực hiện yêu cầu tiếp tục giảm chi phí vốn và đưa tín dụng vào sản xuất, kinh doanh.

Thực hiện định hướng của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước, nhiều ngân hàng tiếp tục công bố các gói tín dụng ưu đãi. SHB bổ sung 2.000 tỷ đồng cho khách hàng mới thuộc các lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, nông nghiệp, đổi mới sáng tạo..., với mức giảm lãi suất 0,5 - 0,7%/năm. Cùng với các chương trình trước đó, tổng quy mô tín dụng ưu đãi của ngân hàng này đạt 47.000 tỷ đồng.

Sacombank triển khai chương trình dành cho khách hàng xuất nhập khẩu trên nền danh mục gần 100.000 tỷ đồng, với mức giảm lãi suất 2%. ACB dành 5.000 tỷ đồng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, lãi suất thấp hơn 1%/năm so với mức hiện hữu.

Trước đó, Agribank dành 70.000 tỷ đồng với mức giảm 1 - 2%/năm; BIDV, Vietcombank và VietinBank mỗi ngân hàng triển khai khoảng 50.000 tỷ đồng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng. Nhiều ngân hàng thương mại cổ phần như MSB, KienlongBank, BVBank, LPBank, Nam A Bank, NCB cũng đã công bố giảm lãi suất hoặc bổ sung các gói ưu đãi...

Tuy nhiên, vấn đề được đặt ra không chỉ là lãi suất công bố, mà còn là chi phí vốn thực tế và khả năng tiếp cận khoản vay. Doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh vẫn gặp khó khi thiếu tài sản bảo đảm, dữ liệu tài chính hoặc chưa đáp ứng được yêu cầu thẩm định.

Vì vậy, hướng đi đang được các ngân hàng đẩy mạnh là sử dụng dữ liệu về dòng tiền, hóa đơn điện tử, tài khoản thanh toán, lịch sử tín dụng và nghĩa vụ thuế để đánh giá khách hàng đầy đủ hơn, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào tài sản thế chấp.

Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu vốn phải đến “đúng lĩnh vực, đúng thời điểm, đúng đối tượng, đúng mục đích với chi phí hợp lý”, đồng thời vẫn bảo đảm chất lượng tín dụng và an toàn hệ thống.

Hộ kinh doanh được kéo sâu hơn vào hệ sinh thái tài chính số

Chính phủ đang đề xuất giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp trong năm 2026 và 2027 đối với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu không quá 10 tỷ đồng/năm, đồng thời giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng/năm.

Song song với việc giảm trực tiếp nghĩa vụ tài chính, các ngân hàng đang phát triển những nền tảng giúp hộ kinh doanh quản lý doanh thu, thanh toán, dòng tiền, hóa đơn và nghĩa vụ thuế trên cùng một hệ sinh thái.

BIDV phát triển MyShop Pro, tích hợp bán hàng, nhận thanh toán, theo dõi thu - chi, xuất hóa đơn và nộp thuế. Techcombank triển khai T-Shop, kết nối quản lý đơn hàng, doanh thu, hóa đơn điện tử với tài khoản và các phương thức thanh toán QR, POS, SoftPOS. SHB phát triển SAHA Shop, hỗ trợ quản lý doanh thu, tài khoản, giao dịch và thanh toán QR.

Đáng chú ý, dữ liệu phát sinh trong quá trình kinh doanh đang dần trở thành đầu vào cho hoạt động tín dụng. Khi doanh thu, dòng tiền, lịch sử thanh toán và nghĩa vụ thuế được ghi nhận rõ hơn, ngân hàng có thêm cơ sở đánh giá khả năng trả nợ và xem xét cho vay tín chấp.

Như vậy, số hóa không chỉ phục vụ quản lý thuế hay thanh toán mà còn có thể tạo một “hồ sơ tài chính” liên tục cho hộ kinh doanh, qua đó giảm bớt một trong những rào cản lớn nhất khi tiếp cận vốn.

Làn sóng tăng vốn ngân hàng tiếp tục nóng

Trong khi các ngân hàng tìm cách giảm giá vốn cho khách hàng, phía sau bảng cân đối, cuộc đua củng cố vốn tự có cũng tiếp tục diễn ra mạnh.

NCB vừa trình phương án phát hành riêng lẻ 3,3 tỷ cổ phiếu trong năm 2027, dự kiến tăng vốn điều lệ thêm 33.000 tỷ đồng. Nếu hoàn tất, vốn điều lệ của ngân hàng sẽ tăng từ 29.280 tỷ đồng lên gần 62.280 tỷ đồng.

Kế hoạch này nối dài làn sóng tăng vốn đang diễn ra trên toàn hệ thống. MB dự kiến đồng thời trả cổ tức bằng cổ phiếu và chào bán cho cổ đông hiện hữu, có thể đưa vốn điều lệ vượt 100.000 tỷ đồng.

Techcombank dự kiến phát hành hơn 4,28 tỷ cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu, đưa vốn điều lệ lên khoảng 113.738 tỷ đồng. VPBank cũng hướng tới mức trên 100.000 tỷ đồng; HDBank dự kiến phát hành cổ phiếu với tổng tỷ lệ 30%, trong khi TPBank, MSB, VIB, VietABank và VietBank đều đang triển khai các phương án tăng vốn khác nhau.

Khối ngân hàng có vốn nhà nước cũng không đứng ngoài xu hướng này. BIDV, Vietcombank và VietinBank đều đang có các phương án bổ sung vốn thông qua phát hành cổ phiếu, chia cổ tức hoặc sử dụng nguồn lợi nhuận giữ lại.

Việc tăng vốn giúp các ngân hàng bổ sung năng lực tài chính, đáp ứng các yêu cầu về an toàn vốn, đầu tư công nghệ và có thêm nền tảng để mở rộng tín dụng. Tuy nhiên, cùng với quy mô vốn lớn hơn là yêu cầu sử dụng nguồn vốn hiệu quả, bởi lượng cổ phiếu lưu hành tăng nhanh cũng có thể gây áp lực lên thu nhập trên mỗi cổ phiếu và tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu nếu lợi nhuận không tăng tương ứng.

Cổ phiếu ngân hàng đón thêm dòng tiền từ câu chuyện nâng hạng

Thị trường chứng khoán tuần qua cũng ghi nhận thông tin đáng chú ý khi FTSE Russell công bố kết quả rà soát bán niên tháng 9/2026 của bộ chỉ số FTSE Global Equity Index Series (GEIS).

Trong 27 cổ phiếu Việt Nam được bổ sung vào FTSE Global All Cap, nhóm ngân hàng chiếm tỷ trọng đáng kể. Vietcombank (VCB) được xếp vào nhóm vốn hóa lớn, trong khi BIDV (BID) và VPBank (VPB) thuộc nhóm vốn hóa vừa; các cổ phiếu ngân hàng khác như HDBank (HDB), SHB, Sacombank (STB), SeABank (SSB) và MSB cũng có mặt trong nhóm vốn hóa nhỏ.

Riêng VCB, BID và VPB đồng thời được bổ sung vào FTSE All-World, một trong những chỉ số toàn cầu quan trọng của FTSE Russell.

Đáng chú ý, SHB chính thức trở thành một trong những cổ phiếu ngân hàng Việt Nam có mặt trong FTSE Global All Cap. Theo SHB, việc được đưa vào các chỉ số thuộc FTSE GEIS có thể giúp cổ phiếu tăng khả năng tiếp cận dòng vốn từ các quỹ và danh mục đầu tư lấy chỉ số FTSE làm tham chiếu; dòng vốn thực tế còn phụ thuộc tỷ trọng cổ phiếu, quy mô các quỹ và tiến độ cơ cấu danh mục.

Tài sản bảo đảm trái phiếu: Mở thêm vai trò cho ngân hàng nhưng phải kiểm soát rủi ro

Ở thị trường vốn, dự thảo sửa đổi Luật Các tổ chức tín dụng tiếp tục nhận được sự quan tâm khi đề xuất cho phép ngân hàng thương mại làm đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp.

Tại phiên họp ngày 17/8, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý cần quy định rõ quyền hạn, nghĩa vụ của các bên và cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích; đặc biệt không để việc ngân hàng tham gia quản lý tài sản bảo đảm trở thành “giấy chứng nhận an toàn” cho trái phiếu doanh nghiệp.

Theo giải trình của Ngân hàng Nhà nước, dự thảo Luật mới xác định quyền của ngân hàng thương mại được thực hiện thêm hoạt động này. Các quy định cụ thể về cách thức thực hiện, tách bạch hoạt động, kiểm soát xung đột lợi ích và bảo đảm minh bạch sẽ tiếp tục được quy định trong pháp luật về chứng khoán.

Việc bổ sung cơ chế này được đặt trong mục tiêu rộng hơn là phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp và thị trường vốn dài hạn, qua đó giảm áp lực cung ứng vốn trung và dài hạn lên hệ thống ngân hàng.

Vàng tăng mạnh, tỷ giá hạ nhiệt, lãi suất ngắn hạn giảm

Trên các thị trường tài chính, tuần từ 17 - 23/8 ghi nhận diễn biến khá rõ nét ở cả vàng, tỷ giá và lãi suất.

Giá vàng miếng SJC khép tuần ở mức khoảng 144,6 - 147,6 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), tăng khoảng 3,6 triệu đồng/lượng so với cuối tuần trước. Vàng thế giới cũng có tuần tăng mạnh, vượt 4.600 USD/ounce, cao nhất khoảng 3 tháng, trong bối cảnh đồng USD suy yếu và kỳ vọng chính sách tiền tệ của Mỹ thay đổi.

Ở thị trường ngoại hối, tỷ giá trung tâm kết tuần ở 25.600 VND/USD. Tại Vietcombank, giá bán USD cuối tuần quanh 26.280 - 26.310 VND/USD (mua vào - bán ra), trong khi chỉ số DXY đo lường sức mạnh của đồng USD lùi về vùng thấp nhất khoảng 3 tháng.

Trên thị trường tiền gửi dân cư, mặt bằng lãi suất vẫn phân hóa. Một số chương trình cộng thêm ưu đãi đưa lãi suất thực nhận lên trên 9%/năm, trong khi SCB vừa điều chỉnh lãi suất kỳ hạn 13 tháng lên 8,7%/năm. Diễn biến này cho thấy dù các ngân hàng đang giảm lãi suất cho vay ở nhiều chương trình ưu tiên, cạnh tranh huy động vốn vẫn chưa hạ nhiệt hoàn toàn.