Ba dự án cảng biển lớn cần sớm hoàn thiện pháp lý để khởi công dịp 30/4

Phối cảnh Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ. Ảnh: NĐT

Ba dự án cảng biển quan trọng của TP. Hồ Chí Minh

Sở Xây dựng vừa có báo cáo trình UBND TP. Hồ Chí Minh về tình hình triển khai các dự án cảng biển chuẩn bị khởi công, động thổ nhân dịp 30/4/2026.

Trong đó, dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ có quy mô khoảng 571 ha; công suất thiết kế 21 triệu TEU/năm. Có thể tiếp nhận tàu container trên 250.000 DWT (>24.000 TEU). Tổng vốn đầu tư dự án khoảng 128.872,7 tỷ đồng (gần 5 tỷ USD).

Nhà đầu tư (dự kiến) là Liên danh Tổng công ty Hàng hải Việt Nam - Công ty cổ phần; Công ty cổ phần Cảng Sài Gòn và Terminal Investment Limited Holding S.A.

Dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương tại Quyết định số 148/QĐ-TTg ngày 16/1/2025. Liên danh nhà đầu tư đã nộp hồ sơ đăng ký thực hiện dự án ngày 4/3/2026 và Sở Tài chính đang trong quá trình thẩm định.

Theo Sở Xây dựng, khi đi vào hoạt động, Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ sẽ góp phần nâng cao năng lực logistics, thu hút đầu tư và gia tăng vị thế hàng hải quốc tế của TP. Hồ Chí Minh cũng như của Việt Nam. Dự kiến, cảng sẽ đóng góp trực tiếp cho ngân sách Nhà nước khoảng 34.000 - 40.000 tỷ đồng mỗi năm, đồng thời tạo việc làm cho khoảng 6.000 - 8.000 lao động.

Trong khi đó, dự án đầu tư xây dựng Cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ (giai đoạn 1) có quy mô hơn 351 ha; cỡ tàu tiếp nhận 250.000 tấn. Tổng mức đầu tư dự án là 50.200 tỷ đồng.

Giai đoạn 1 của dự án sẽ đầu tư xây dựng 2 cầu cảng, 9 bến sà lan trên diện tích khu đất 97,3 ha, diện tích khu nước 16,2 ha. Tổng mức đầu tư giai đoạn 1 hơn 14.800 tỷ đồng.

Dự án được UBND Thành phố chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư tại Quyết định số 703/QĐ-UBND ngày 30/1/2026. Chủ đầu tư là Liên danh Tập đoàn Geleximco - Công ty cổ phần; Công ty cổ phần Vận tải và Thương mại Quốc tế (ITC), Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước - Công ty TNHH (SCIC).

Đối với dự án Cảng Cái Mép Gemadept - Terminal Link (giai đoạn 2). Dự án có tổng diện tích 93 ha (gồm 71,6 ha diện tích đất và 21,4 ha diện tích đất mặt nước), được chia làm 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 đã thi công hoàn thành và đưa vào sử dụng; có thể tiếp nhận tàu trọng tải 232.000 tấn.

Giai đoạn 2 sẽ đầu tư xây dựng bổ sung cầu cảng chính, cầu cảng thượng lưu, cầu cảng sà lan. Tổng mức đầu tư giai đoạn 2 trên 8.300 tỷ đồng.

Dự án được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư lần đầu ngày 20/3/2008, chứng nhận điều chỉnh ngày 30/12/2025. Chủ đầu tư là Công ty cổ phần Cảng Cái Mép Gemadept - Terminal Link.

Cần sớm hoàn thiện pháp lý

Trong báo cáo gửi ngành chức năng, các chủ đầu tư đề xuất tổ chức khởi công, động thổ dịp 30/4. Trong đó, Cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ (giai đoạn 1) dự kiến tổ chức Lễ khởi công trước ngày 30/4; dự án Cảng Cái Mép Gemadept - Terminal Link (giai đoạn 2) dự kiến tổ chức Lễ động thổ ngày 17/4; trong khi đó dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ dự kiến tổ chức buổi Lễ khởi động và công bố đối tác chiến lược vào ngày 30/4.

Phối cảnh Trung tâm Logistics Cái Mép Hạ. Ảnh: Portcoast

Tuy nhiên, Sở Xây dựng cho rằng, mới chỉ có dự án Cảng Cái Mép Gemadept - Terminal Link (giai đoạn 2) đủ điều kiện động thổ. Bởi, chủ đầu tư này đề xuất tổ chức buổi Lễ động thổ dự án nằm hoàn toàn trong ranh đất của dự án đã được giao, cho thuê.

Trong khi đó, dự án đầu tư xây dựng Cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ (giai đoạn 1) hiện vẫn chưa thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng rừng, chuyển mục đích sử dụng đất, giao đất, giao khu vực biển. Dự án cũng đang thực hiện báo cáo đánh giá tác động môi trường tại Bộ Nông nghiệp và Môi trường (hồ sơ nộp ngày 23/3/2026).

Về thủ tục xây dựng, ngày 25/3/2026, chủ đầu tư có Tờ trình số 370/2026/CV-GELE đề nghị thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng dự án. Sở Xây dựng đã tiếp nhận hồ sơ, hẹn trả kết quả ngày 11/5/2026. Tuy nhiên, qua xem xét, hồ sơ chưa đủ điều kiện để thẩm định. Vì vậy, Sở Xây dựng đã đề nghị chủ đầu tư bổ sung thành phần hồ sơ trình thẩm định, cũng như tài liệu phục vụ công tác thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng dự án. Hiện, Sở Xây dựng đang tiếp tục chủ động làm việc với chủ đầu tư để rà soát, đồng thời tham vấn ý kiến của Bộ Xây dựng.

Ngoài ra, chủ đầu tư đã liên hệ Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam để thực hiện công tác thỏa thuận thông số kỹ thuật chi tiết cảng biển. Riêng các nội dung liên quan đến quy hoạch chung, quy hoạch phân khu, chủ đầu tư chưa được hướng dẫn thực hiện.

Phối cảnh Cảng Cái Mép Gemadept - Terminal Link. Ảnh: Portcoast

Như vậy, theo Sở Xây dựng, với khối lượng công việc còn lại rất lớn, việc khởi công dự án đầu tư xây dựng Cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ (giai đoạn 1) để chào mừng Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước vào ngày 30/4 là chưa bảo đảm về cơ sở pháp lý và tiến độ thực hiện.

Như vậy, để có thể kịp thời tổ chức Lễ khởi công, khởi động như kế hoạch, Sở Xây dựng kiến nghị UBND Thành phố yêu cầu chủ đầu tư dự án Cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ (giai đoạn 1) cần làm việc với Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND phường Tân Phước và các cơ quan liên quan. Mục đích, để xác định ranh giới thực hiện dự án, hoàn thành thủ tục chuyển mục đích sử dụng rừng, chuyển mục đích sử dụng đất và thủ tục giao đất, cho thuê đất một phần hoặc toàn bộ dự án trước ngày 25/4/2026.

Chủ đầu tư cũng cần liên hệ Sở Quy hoạch - Kiến trúc; Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam; Bộ Nông nghiệp và Môi trường để thực hiện các thủ tục khác.

Đối với dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, theo Sở Xây dựng, tới thời điểm hiện tại, Liên danh Tổng công ty Hàng hải Việt Nam - Công ty cổ phần; Công ty cổ phần Cảng Sài Gòn và Terminal Investment Limited Holding S.A chưa được chấp thuận chủ trương thực hiện dự án. Do đó, buổi Lễ “Khởi động và công bố đối tác chiến lược Dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ” chỉ đủ điều kiện triển khai sau khi được cơ quan cấp thẩm quyền chấp thuận chủ trương cho Liên danh thực hiện dự án.

Sở Xây dựng đề xuất về nguyên tắc, chấp thuận chủ trương tổ chức sự kiện “Lễ khởi động và Công bố đối tác chiến lược Dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ” theo đề nghị của Liên danh Tổng công ty Hàng hải Việt Nam - CTCP, Công ty cổ phần Cảng Sài Gòn và Terminal Investment Limited Holding S.A trong trường hợp Liên danh được chấp thuận chủ trương thực hiện dự án.

Song song đó, kiến nghị UBND Thành phố giao Sở Tài chính sớm thẩm định hồ sơ đề xuất và trình phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư đối với Liên danh nhà đầu tư thực hiện dự án này.