 |
| Bộ Tài chính có 3 đồng chí được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV. |
Củng cố nền tảng vững chắc
Nhiệm kỳ 2020-2025 ghi dấu một chặng đường đặc biệt của đất nước nói chung và của ngành Tài chính nói riêng - một nhiệm kỳ diễn ra trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, phức tạp, khó lường; trong nước phải đồng thời ứng phó với những cú sốc chưa từng có tiền lệ và triển khai những quyết sách chiến lược mang tầm dài hạn. Trong bối cảnh đó, Đảng bộ Bộ Tài chính đã phát huy rõ nét vai trò hạt nhân lãnh đạo, dẫn dắt toàn Ngành giữ vững bản lĩnh, vượt qua khó khăn, hoàn thành toàn diện các nhiệm vụ chính trị được giao.
Đảng ủy, Lãnh đạo Bộ Tài chính đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các cấp ủy, tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên trong toàn Đảng bộ phát huy truyền thống đoàn kết, thống nhất, chủ động, sáng tạo, kiên trì thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, cùng các nghị quyết đại hội Đảng bộ của 4 cơ quan trước khi hợp nhất, gồm Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp và Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Đây là nhiệm kỳ vừa thực hiện khối lượng nhiệm vụ chuyên môn rất lớn, vừa tiến hành hợp nhất, sắp xếp tổ chức bộ máy quy mô lớn, đòi hỏi năng lực lãnh đạo toàn diện, bản lĩnh chính trị vững vàng và sự đồng thuận cao trong toàn Đảng bộ.
Nhiệm vụ tài chính - ngân sách nhà nước trong 5 năm qua được triển khai chủ động, linh hoạt, hiệu quả toàn diện, hoàn thành toàn bộ các chỉ tiêu chủ yếu của giai đoạn 2021-2025. Nguồn lực tài chính - ngân sách nhà nước được quản lý, huy động và sử dụng ngày càng hiệu quả, góp phần quan trọng thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Trong suốt nhiệm kỳ, ngành Tài chính đã kịp thời tham mưu và triển khai các quy hoạch, kế hoạch, cơ chế, chính sách và giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Bội chi ngân sách nhà nước bình quân giai đoạn 2021-2025 khoảng 3,1-3,2% GDP; nợ công ước khoảng 35-36% GDP, được kiểm soát tốt, góp phần củng cố xếp hạng tín nhiệm quốc gia, nâng cao niềm tin của nhà đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Hệ thống pháp luật về tài chính - ngân sách nhà nước tiếp tục được tập trung hoàn thiện, tạo nền tảng pháp lý ngày càng đồng bộ, minh bạch cho phát triển. Giai đoạn 2021-2025, Bộ Tài chính đã trình ban hành 32 luật, nghị quyết của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội; 168 nghị định và ban hành theo thẩm quyền 436 thông tư, tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Quản lý thu ngân sách được tăng cường, cơ cấu thu ngân sách nhà nước được định hướng theo hướng bền vững; tỷ lệ huy động ngân sách nhà nước bình quân 5 năm đạt khoảng 18,3% GDP. Trong bối cảnh nhiều khó khăn, ngành Tài chính vẫn chủ động thực hiện miễn, giảm, gia hạn thuế, phí khoảng 1,1 triệu tỷ đồng, qua đó kịp thời hỗ trợ người dân, doanh nghiệp vượt qua tác động của đại dịch, thúc đẩy phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh.
 |
| Nhiệm kỳ 2020-2025 ghi dấu một chặng đường đặc biệt của đất nước nói chung và của ngành Tài chính nói riêng. |
Song song với đó, ngành Tài chính đã thực hiện tăng thu, tiết kiệm chi khoảng 1,5 triệu tỷ đồng để bổ sung nguồn lực cho đầu tư phát triển, quốc phòng, an ninh, khoa học - công nghệ, cải cách tiền lương, an sinh xã hội, xóa nhà dột nát và xây dựng trường học tại các vùng biên giới. Tỷ lệ chi đầu tư phát triển của cả nước tăng lên khoảng 32% tổng chi ngân sách nhà nước, được bố trí có trọng tâm, trọng điểm, bảo đảm nguồn lực cho các dự án hạ tầng chiến lược, có sức lan tỏa lớn, tạo động lực cho tăng trưởng dài hạn.
Môi trường đầu tư, kinh doanh tiếp tục được cải thiện, khuyến khích mạnh mẽ các thành phần kinh tế phát triển. Đến nay, cả nước có trên 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, tăng trên 46% so với năm 2020; tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2021-2025 đạt khoảng 32,2% GDP, trong đó khu vực tư nhân và doanh nghiệp nhà nước chiếm trên 65%. Việt Nam tiếp tục là điểm sáng trong thu hút đầu tư nước ngoài, thuộc nhóm 15 quốc gia đang phát triển thu hút FDI lớn nhất thế giới, với vốn FDI đóng góp khoảng 16% tổng vốn đầu tư toàn xã hội.
Các thị trường vốn phát triển theo hướng an toàn, bền vững và hội nhập, từng bước trở thành kênh huy động vốn quan trọng cho nền kinh tế. Đến cuối năm 2025, quy mô thị trường trái phiếu đạt khoảng 3,93 triệu tỷ đồng, tương đương 30,7% GDP; vốn hóa thị trường chứng khoán đạt gần 10 triệu tỷ đồng, tương đương 77,9% GDP. Đặc biệt, năm 2025, thị trường chứng khoán Việt Nam đã được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi, khẳng định bước tiến quan trọng trong quá trình hội nhập tài chính quốc tế.
Bên cạnh việc thực hiện tốt vai trò trụ cột tài chính - ngân sách, ngành Tài chính còn tích cực thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, các ngành, lĩnh vực và mô hình kinh tế mới; tham gia xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do; đồng thời phối hợp chặt chẽ trong công tác an sinh xã hội, bảo đảm tăng trưởng kinh tế gắn với tiến bộ và công bằng xã hội.
Quyết liệt ngay từ đầu nhiệm kỳ
Bước sang nhiệm kỳ mới, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã mở ra giai đoạn phát triển với yêu cầu cao hơn, quyết tâm lớn hơn và tầm nhìn dài hạn hơn đối với nền kinh tế đất nước. Đại hội XIV xác lập mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Để đạt được mục tiêu đó, Đại hội nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực trung tâm cho phát triển nhanh và bền vững.
Đại hội cũng xác định các mục tiêu, chỉ tiêu phát triển chủ yếu trong giai đoạn 2026-2030, trong đó phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD; tỷ trọng kinh tế số đạt khoảng 30% GDP; đóng góp của TFP trên 55%; tổng vốn đầu tư toàn xã hội bình quân 5 năm khoảng 40% GDP...
Một điểm mới nổi bật của Đại hội XIV là việc ban hành đồng thời nghị quyết và chương trình hành động với các nhiệm vụ, đề án cụ thể, có thể triển khai ngay. Điều này đòi hỏi các bộ, ngành, trong đó có Bộ Tài chính, phải vào cuộc khẩn trương, quyết liệt ngay từ đầu nhiệm kỳ để bảo đảm hiệu quả thực hiện.
Để cụ thể hóa và triển khai kịp thời Nghị quyết Đại hội XIV tại Đảng bộ Bộ Tài chính, Bí thư Đảng uỷ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã giao Đảng ủy Bộ khẩn trương tổ chức triển khai Chỉ thị số 01-CT/TW ngày 23/1/2026 của Bộ Chính trị về nghiên cứu, học tập, quán triệt, tuyên truyền và triển khai thực hiện Nghị quyết tới toàn thể cán bộ, đảng viên, người lao động trong toàn Ngành; đồng thời giao Viện Chiến lược và Chính sách Tài chính chủ trì, phối hợp với các đơn vị tham mưu xây dựng chương trình, kế hoạch hành động của Đảng ủy Bộ; các đảng bộ, chi bộ ban hành kế hoạch của đơn vị, quyết tâm cao nhất để hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao.
| Giai đoạn 2021-2025, quản lý thu ngân sách được tăng cường, cơ cấu thu ngân sách nhà nước được định hướng theo hướng bền vững; tỷ lệ huy động ngân sách nhà nước bình quân 5 năm đạt khoảng 18,3% GDP. Trong bối cảnh nhiều khó khăn, ngành Tài chính vẫn chủ động thực hiện miễn, giảm, gia hạn thuế, phí khoảng 1,1 triệu tỷ đồng, qua đó kịp thời hỗ trợ người dân, doanh nghiệp vượt qua tác động của đại dịch, thúc đẩy phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh. |
Bộ Tài chính xác định năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng: là năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng; đồng thời là năm đầu triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Theo đó, ngành Tài chính sẽ triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp then chốt, trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện thể chế, pháp luật; đổi mới mạnh mẽ tư duy quản lý theo hướng kiến tạo phát triển; xây dựng cơ chế phát triển đặc khu kinh tế, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế; hoàn thiện khung pháp lý để các loại thị trường vận hành minh bạch, an toàn, hiệu quả.
Cùng với đó, ngành Tài chính quyết liệt thực hiện nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước, phấn đấu tăng ít nhất 10% so với ước thực hiện năm 2025; tiếp tục hiện đại hóa hệ thống thu, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý thuế, hải quan; tăng cường phối hợp liên ngành chống thất thu, chống chuyển giá, quản lý hiệu quả các nguồn thu mới phát sinh từ thương mại điện tử, kinh tế số. Ở chiều chi, kỷ luật, kỷ cương tài chính tiếp tục được tăng cường; phân bổ và sử dụng ngân sách gắn chặt với tái cơ cấu nền kinh tế, ưu tiên nguồn lực cho các công trình, dự án trọng điểm quốc gia và các nhiệm vụ tại Văn kiện Đại hội XIV của Đảng.
Với nền tảng vững chắc từ kết quả nhiệm kỳ 2020-2025 và hệ thống giải pháp toàn diện cho giai đoạn mới, ngành Tài chính đang từng bước tạo đà cho phát triển nhanh, bền vững, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa đất nước tiến vào Kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Phát biểu tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Bí thư Đảng uỷ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng khẳng định quyết tâm chính trị cao nhất của Đảng bộ Bộ Tài chính: “Ngành Tài chính không chỉ quản lý tốt những gì đang có, mà sẽ chủ động sáng tạo, kiến tạo không gian cho những động lực tăng trưởng mới bứt phá, góp phần đưa đất nước tiến vào Kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội”.
