 |
| VN-Index biến động trong những phiên giao dịch cuối tháng 9/2026. |
Sau hai tuần liên tiếp đi xuống, điều đáng chú ý không chỉ là VN-Index mất điểm, mà là cách dòng tiền đang vận động. Chỉ số lùi về sát 1.730 điểm sau khi không giữ được vùng 1.800 điểm, trong khi một số cổ phiếu vốn hóa lớn vẫn nâng đỡ chỉ số. Nhiều cổ phiếu khác điều chỉnh sâu hơn, cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở điểm số mà ở sức cầu phía dưới mặt chỉ số.
Vùng 1.700 - 1.730 điểm vì thế trở thành khu vực thử lửa trong tuần 5-9/10. Theo các chuyên gia phân tích, đây là vùng từng hình thành nền tích lũy trước nhịp tăng mạnh hồi tháng 8, nên có cơ sở để kỳ vọng lực cầu xuất hiện. Nhưng hỗ trợ chỉ thực sự có ý nghĩa khi bên mua đủ sức hấp thụ lượng cung, thay vì chỉ số được giữ nhờ một vài mã trụ.
Nếu lực mua trở lại trên diện rộng, vùng này có thể tạo nền cho một nhịp hồi. Ngược lại, nếu 1.700 điểm bị xuyên thủng cùng thanh khoản bán tăng mạnh, vùng 1.650 - 1.680 điểm, tương ứng khu vực đáy tháng 7, sẽ được đặt vào diện kiểm định. Điều đáng chờ đợi không phải một phiên tăng điểm đơn lẻ, mà là sự trở lại của sức mua trên diện rộng, đi cùng thanh khoản và độ rộng thị trường được cải thiện.
Hai tuần giảm chưa đủ để khẳng định xu hướng trung hạn đã đảo chiều, nhưng đã đặt thị trường vào một trạng thái khác: giá cổ phiếu phải được kiểm chứng bằng sức cầu thực. Câu hỏi của tuần mới vì thế không chỉ là VN-Index có giữ 1.700 điểm hay không, mà là dòng tiền có tìm được lý do đủ thuyết phục để quay lại hay vẫn tiếp tục đứng ngoài.
Tháng 9 ghi nhận thanh khoản thấp nhất kể từ tháng 1/2025. Hai tuần gần đây, giá trị khớp lệnh trên HoSE và HNX quanh 11.000 - 12.000 tỷ đồng mỗi phiên; riêng HoSE tháng 9 bình quân khoảng 16.459 tỷ đồng, tương đương 60% mức bình quân năm 2025. Giá trị giao dịch bình quân quý III giảm 23,2% so với quý II. Những con số này cho thấy sức mua đang thận trọng rõ rệt.
Tuy vậy, thanh khoản thấp chưa đồng nghĩa một cuộc tháo chạy. Giá giảm mà chưa xuất hiện những phiên bán tháo với thanh khoản đột biến cho thấy nhiều nhà đầu tư đang chọn đứng ngoài, chờ mức giá hấp dẫn hơn. Trọng tâm của tuần mới nằm ở khả năng khơi thông sức cầu và tạo thêm động lực để dòng tiền quay trở lại.
Trong khi dòng tiền thận trọng, nền tảng kinh tế lại đang cho tín hiệu tích cực. GDP 9 tháng năm 2026 tăng 9,01%, tạo cơ sở cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp. Nhưng với thị trường chứng khoán, tăng trưởng kinh tế mới là điểm xuất phát; dòng tiền chỉ có lý do quay lại khi tăng trưởng được phản ánh vào doanh thu, lợi nhuận và dòng tiền của doanh nghiệp.
Đó là lý do kết quả kinh doanh quý III cần được đặt ở trung tâm của tuần mới. Đây là lúc thị trường chuyển từ kỳ vọng sang kiểm chứng. Nếu lợi nhuận cho thấy tăng trưởng kinh tế đang lan tỏa vào doanh nghiệp, những cổ phiếu có nền tảng tốt và định giá hợp lý sau điều chỉnh sẽ có cơ sở thu hút dòng tiền. Ngược lại, kỳ vọng thiếu lợi nhuận thực sẽ khó duy trì sức hấp dẫn.
Lãi suất và giá cả lại tạo thêm một lực cản. CPI tháng 9 tăng 0,62% so với tháng trước và 5,08% so với cùng kỳ, trong khi CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52%. Lãi suất huy động vẫn cao, có ngân hàng quanh 9% một năm. Khi tiền gửi trở nên hấp dẫn hơn, cổ phiếu phải cạnh tranh bằng triển vọng tăng giá và khả năng tăng trưởng lợi nhuận. Vì vậy, nền kinh tế tăng trưởng tốt chưa đủ tạo thanh khoản cao ngay lập tức.
Ở góc độ điều hành, việc khơi thông các nguồn lực đang tạo thêm động lực cho hoạt động đầu tư và sản xuất, kinh doanh. Vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội trong 9 tháng tăng 15,1%, trong khi vốn FDI thực hiện đạt 21,07 tỷ USD, tăng 12,1%. Dòng vốn được duy trì tích cực không chỉ củng cố nền tảng tăng trưởng mà còn tạo thêm dư địa cho lợi nhuận doanh nghiệp và thị trường vốn.
Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên Secondary Emerging Market từ ngày 21/9/2026. Đây là bước tiến quan trọng trong quá trình hoàn thiện thị trường và mở rộng khả năng tiếp cận của nhà đầu tư quốc tế. Tuy nhiên, nâng hạng là nền tảng dài hạn, không thay thế được thanh khoản, lãi suất và kết quả kinh doanh trong từng tuần giao dịch.
Khoảng cách giữa tăng trưởng kinh tế và thanh khoản chứng khoán vì thế không phải nghịch lý khó lý giải. Tăng trưởng đang tạo nền, điều hành tạo điều kiện, nhưng dòng tiền vẫn cần thêm một lý do đủ thuyết phục để chuyển từ chờ đợi sang hành động. Kết quả quý III là mắt xích gần nhất có thể thu hẹp khoảng cách đó. Điều này đặt yêu cầu cao hơn với chất lượng dòng tiền: không chỉ quay lại, dòng tiền còn phải tìm đến doanh nghiệp có khả năng chuyển tăng trưởng thành lợi nhuận thực và tạo giá trị lâu dài.
Bước vào tuần mới, VN-Index nhiều khả năng tiếp tục giằng co và kiểm định vùng 1.700 - 1.730 điểm. Theo các chuyên gia phân tích, vùng điểm này vẫn có cơ sở hỗ trợ trong ngắn hạn, nhưng độ tin cậy cần được củng cố bằng sự cải thiện của lực cầu và thanh khoản. Một nhịp hồi chỉ đáng tin hơn khi đi cùng lực cầu lan tỏa, thanh khoản cải thiện và độ rộng thị trường mở rộng. Khi đó, vùng hỗ trợ mới có thể chuyển từ một mốc kỹ thuật thành nền cân bằng có cơ sở.
Ngược lại, nếu 1.700 điểm bị xuyên thủng và áp lực bán đi kèm thanh khoản tăng mạnh, vùng 1.650 - 1.680 điểm sẽ được đặt vào diện kiểm định. Đây không chỉ là câu chuyện điểm số, mà là bài kiểm tra đối với sức chịu đựng của dòng tiền sau một giai đoạn thanh khoản suy giảm kéo dài.
Sự phân hóa cũng đòi hỏi cách nhìn danh mục khác trước. VN-Index được nâng đỡ bởi nhóm vốn hóa lớn có thể tạo cảm giác ổn định hơn thực tế. Nhà đầu tư vì vậy cần đánh giá từng doanh nghiệp dựa trên nền tảng tài chính, triển vọng lợi nhuận quý III, xu hướng giá và dòng tiền, thay vì coi việc chỉ số giữ hỗ trợ là tín hiệu cổ phiếu đã tạo đáy.
Với những doanh nghiệp có triển vọng lợi nhuận tích cực, chưa phá nền giá và định giá đã điều chỉnh, việc tiếp tục theo dõi có cơ sở hơn so với bán ra chỉ vì biến động ngắn hạn. Ngược lại, cổ phiếu đã gãy hỗ trợ, dòng tiền suy yếu hoặc tăng trưởng không còn được lợi nhuận củng cố cần được xem xét cơ cấu khi thị trường hồi phục.
Với tiền mặt, vùng hỗ trợ nên được xem là nơi chuẩn bị hơn là tín hiệu giải ngân lớn. Với dòng tiền đứng ngoài, sự kiên nhẫn lúc này không đồng nghĩa bỏ lỡ cơ hội. Điều quan trọng là chờ thị trường xác nhận sức cầu thay vì phản ứng với một nhịp hồi kỹ thuật, qua đó bảo toàn dư địa khi cơ hội thực sự xuất hiện.
