Việt Nam sẵn sàng nguồn lực vốn để xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế

“Hệ điều hành” nâng cấp thị trường vốn

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số giai đoạn 2026-2030, câu chuyện về vốn tiếp tục trở thành tâm điểm của các thảo luận chính sách. Tuy nhiên, theo ông Dương Thanh Tùng, Phó Tổng Giám đốc, Dịch vụ Tư vấn Chiến lược, Rủi ro và Giao dịch, Deloitte Việt Nam, cách tiếp cận vấn đề cần được nhìn nhận lại theo hướng bản chất hơn.

Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi “đón vốn”, mà cần được thiết kế như một “hệ điều hành” cho thị trường vốn quốc tế.

Ông Tùng nhấn mạnh, Việt Nam không thiếu vốn, mà đang thiếu một cấu trúc đủ hiệu quả để hấp thụ và phân bổ dòng vốn, đặc biệt là vốn dài hạn. Đây là điểm nghẽn mang tính hệ thống, khiến nhiều cơ hội đầu tư chưa thể chuyển hóa thành dòng vốn thực chất phục vụ tăng trưởng.

Phân tích về đặc điểm của vốn dài hạn, ông Tùng cho biết, dòng vốn này gắn với khả năng tạo dòng tiền bền vững, ít chịu tác động bởi biến động ngắn hạn, chủ yếu đến từ khu vực tư nhân thông qua các hoạt động như mua cổ phần chiến lược, M&A hay công cụ nợ. Đáng chú ý, nhà đầu tư luôn yêu cầu một “cửa ra” rõ ràng, thông qua IPO, chuyển nhượng hoặc tái cấu trúc trên thị trường vốn.

Trong khi đó, thị trường vốn Việt Nam hiện vẫn chưa đủ “độ sâu” và độ tin cậy để đáp ứng yêu cầu này, từ đó hạn chế khả năng kéo dài kỳ hạn vốn và nâng cao định giá tài sản.

Trong bối cảnh đó, Trung tâm tài chính quốc tế được nhìn nhận như một giải pháp mang tính nền tảng. Theo đại diện Deloitte Việt Nam, trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi “đón vốn”, mà cần được thiết kế như một “hệ điều hành” cho thị trường vốn quốc tế, nơi thiết lập các chuẩn mực, luật chơi và cơ chế vận hành hiện đại.

Việc vận hành hiệu quả trung tâm tài chính quốc tế sẽ góp phần nâng cao niềm tin của nhà đầu tư, tăng cường sự hiện diện của Việt Nam trong chuỗi giao dịch tài chính toàn cầu, đồng thời hỗ trợ quản trị rủi ro về tỷ giá, pháp lý và thuế.

Xây dựng nền tảng thể chế để thu hút vốn dài hạn

Từ kinh nghiệm quốc tế, các trung tâm tài chính thành công như Dubai, Abu Dhabi hay Astana đều cho thấy yếu tố cốt lõi không nằm ở hạ tầng vật lý hay ưu đãi thuế, mà là một hệ sinh thái thể chế đồng bộ .

Theo đó, nền tảng quan trọng nhất là khung pháp lý minh bạch, khả năng thực thi hợp đồng dự đoán được và cơ chế giải quyết tranh chấp đáng tin cậy. Quyền và nghĩa vụ của nhà đầu tư phải được xác định rõ ràng, đi kèm với cơ chế công bố thông tin chuẩn mực và kỷ luật thị trường đủ nghiêm.

Bên cạnh đó, chất lượng thị trường vốn cần được nâng lên cả về chiều rộng và chiều sâu, với hàng hóa đầu tư đạt chuẩn, thanh khoản cao và sự tham gia ngày càng lớn của các nhà đầu tư tổ chức. Công tác quản trị cũng cần hướng tới mở cửa có kiểm soát, đi kèm với các công cụ phòng chống rửa tiền, quản lý dòng vốn và bảo đảm an ninh dữ liệu.

Một yếu tố không thể thiếu là hệ sinh thái dịch vụ tài chính đồng bộ, bao gồm pháp lý, kiểm toán, định giá, ngân hàng đầu tư, tư vấn M&A, công nghệ và dữ liệu. Đây được xem là “chuỗi cung ứng vô hình” giúp trung tâm tài chính quốc tế vận hành hiệu quả.

Về lộ trình triển khai, ông Dương Thanh Tùng đề xuất phát triển trung tâm tài chính quốc tế theo 3 giai đoạn. Giai đoạn đầu tập trung vào thiết lập nền tảng pháp lý, cơ chế giám sát và giải quyết tranh chấp, đồng thời thu hút các đối tác “hạt giống” để tạo lực kéo ban đầu. Giai đoạn tiếp theo hướng tới mở rộng sản phẩm thị trường vốn, chuẩn hóa thị trường trái phiếu và gia tăng vai trò của nhà đầu tư tổ chức. Ở giai đoạn tăng tốc, trung tâm tài chính quốc tế sẽ kết nối sâu hơn với khu vực và toàn cầu, thu hút các định chế tài chính lớn và đa dạng hóa sản phẩm quản trị tài sản.

Xuyên suốt quá trình này, “nền tảng” được xem là từ khóa then chốt, vừa là bệ đỡ, vừa là hàng rào bảo vệ cho sự phát triển bền vững của trung tâm tài chính.

Theo ông Tùng, tăng trưởng cao đòi hỏi vốn dài hạn, nhưng vốn dài hạn chỉ đến khi thị trường tạo dựng được niềm tin. Trung tâm tài chính quốc tế chính là công cụ để thể chế hóa niềm tin đó thành luật chơi, hạ tầng và kỷ luật thực thi.

“Tăng trưởng cao cần vốn dài hạn, vốn dài hạn cần niềm tin. Trung tâm tài chính quốc tế chính là cách để ‘đóng gói’ niềm tin thành luật chơi, hạ tầng và kỷ luật thực thi, trong đó việc xây dựng những nền tảng cơ bản luôn cần được quan tâm và tập trung đầu tư”, ông Tùng chia sẻ.