Công ước khung về Kiểm soát thuốc lá của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) là “điều ước quốc tế mang tính pháp lý cưỡng bức toàn cầu đầu tiên được đàm phán dưới sự hỗ trợ của WHO với mục tiêu chính là bảo vệ các thế hệ hiện tại và tương lai khỏi hậu quả tàn bạo về sức khỏe, xã hội, môi trường và kinh tế tiêu thụ thuốc lá và phơi nhiễm khói thuốc gây ra”.
Bên cạnh thuốc lá điếu thông thường, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cũng gây hại. Nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ rõ:
Thuốc lá điện tử là “các thiết bị điện tử sử dụng pin để làm nóng dung dịch có chứa nicotine và các chất hóa học khác, đựng trong ống/bình chứa dùng một lần hoặc có thể tái nạp, tạo ra sol khí (khói) cho người sử dụng hít vào”;
Thuốc lá nung nóng là “sự kết hợp thiết bị điện tử và sản phẩm thuốc lá chuyên dùng làm sản sinh ra sol khí (khói) chứa nicotine và các hóa chất khác cho người sử dụng hít vào”.
Thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đều chứa nicotine là chất gây nghiện cao, gây hại đến sức khỏe, làm tăng nguy cơ dẫn tới sử dụng thuốc lá điếu thông thường. Trong khi đó, theo Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế), hiện việc sử dụng các sản phẩm này đang có xu hướng gia tăng nhanh chóng trong đối tượng trẻ em/thanh thiếu niên và nữ giới. Nhiều trường hợp phải cấp cứu vì bị ngộ độc nicotine và các dung dịch có trong thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cũng chưa được phép nhập khẩu, kinh doanh và lưu hành hợp pháp tại Việt Nam. Bên cạnh đó, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng còn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tệ nạn xã hội, gây tác hại lâu dài về an ninh, kinh tế - xã hội.
Là một trong những quốc gia phê chuẩn sớm nhất Công ước khung về Kiểm soát thuốc lá vào ngày 11/11/2004 (có hiệu lực từ ngày 17/3/2005), Việt Nam thể hiện rõ quan điểm của mình về chủ động hội nhập quốc tế và coi trọng công tác bảo vệ sức khỏe Nhân dân. Trong những năm qua, Việt Nam luôn nỗ lực trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá. Mở rộng ra các sản phẩm liên quan đến thuốc lá, tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV đã ban hành Nghị quyết số 173/2024/QH15; trong đó có nội dung: “Quốc hội thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các loại khí, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người từ năm 2025”.
Sau đó, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1665/QĐ-TTg ngày 5/8/2025 về Kế hoạch Triển khai thi hành Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội, mạnh mẽ thể hiện chủ trương nhất quán của Quốc hội, Chính phủ Việt Nam trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá. Và việc đề xuất, kiến nghị xem xét đưa thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng vào Danh mục Hàng hóa cấm kinh doanh trong Luật Đầu tư (sửa đổi) là bảo đảm tính đồng bộ, chặt chẽ và khả thi trong thực thi các chính sách pháp luật.
