Tư duy mới về quản trị công nghệ, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Toàn cảnh hội thảo.

Phát biểu tại Hội thảo, Nhà giáo ưu tú, PGS. TS. Trần Trọng Nguyên, Giám đốc Học viện Chính sách và Phát triển cho biết, xuất phát từ yêu cầu cấp thiết về việc hoàn thiện thể chế và tạo bước đột phá trong phát triển khoa học, công nghệ theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Học viện Chính sách và Phát triển phối hợp với Viện Nghiên cứu Công nghệ vì Cộng đồng (Viện TFGI) - Singapore tổ chức hội thảo quốc tế "Xu hướng quản trị công nghệ tại Đông Nam Á: Chính sách phát triển công nghệ tiên phong".

Hội thảo là diễn đàn quan trọng để các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia quốc tế và các nhà khoa học cùng chia sẻ thông tin, phân tích những chuyển biến mới nhất trong chính sách quản trị công nghệ tại các nước ASEAN như Singapore, Malaysia, Indonesia...

Đồng quan điểm trên, bà Arifah Sharifuddin, Viện trưởng Viện Nghiên cứu công nghệ vì cộng đồng (TFGI), cho rằng, Đông Nam Á đang đứng trước những cơ hội lớn từ sự phát triển nhanh chóng của kinh tế số, song cũng đối mặt với không ít thách thức liên quan đến quản trị dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng và sự khác biệt về năng lực thể chế giữa các quốc gia.

"Việc tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và xây dựng các cơ chế điều phối khu vực là yếu tố then chốt để bảo đảm sự phát triển bền vững, bao trùm và có trách nhiệm", bà Arifah Sharifuddin nhấn mạnh.

Tại Hội thảo, các nhà khoa học, chuyên gia nghiên cứu cùng trao đổi, phân tích sâu các xu hướng chính về quản trị công nghệ. Báo cáo của Viện TFGI cho thấy sự dịch chuyển trong quản trị công nghệ của các quốc gia ASEAN; nhiều nước đang cụ thể hóa các khung pháp lý thành những hệ thống có thể thực thi và kiểm soát hiệu quả.

Tại Việt Nam, theo TS. Nguyễn Minh Thảo, Viện Chiến lược và chính sách kinh tế - tài chính, chính sách quản trị công nghệ cũng đã có những bước chuyển đáng kể. Thể chế quản trị công nghệ đã được hoàn thiện rất tích cực trong năm 2025 vừa qua, thể hiện qua Luật Trí tuệ nhân tạo; Luật Thương mại điện tử;

Tác động của những văn bản luật này là rất rõ. Chẳng hạn như với Luật Trí tuệ Nhân tạo (có hiệu lực từ 1/3/2026), lần đầu tiên đã xây dựng bộ khung định nghĩa pháp lý thống nhất về trí tuệ nhân tạo (AI); xác lập nguyên tắc hoạt động AI; phân loại và quản lý AI theo rủi ro; phát triển thị trường AI; quy định về Quỹ phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia;

Với Luật Thương mại điện tử, tư duy quản trị mới cũng được thể hiện rõ qua các quy định về phân loại nền tảng thương mại điện tử (bao gồm: nền tảng kinh doanh trực tiếp; trung gian, mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử; nền tảng thương mại điện tử tích hợp). Bên cạnh đó là quy định yêu cầu định danh người bán trên sàn thương mại điện tử; bổ sung quy định về livestream và tiếp thị liên kết...

Báo cáo từ nhóm nghiên cứu của Học viện Chính sách và Phát triển cũng đã cho thấy bức tranh thực trạng phát triển khoa học công nghệ, kinh tế số trong giai đoạn vừa qua, nhận diện những thành tựu, thách thức và triển vọng cùng với những đột phá về cơ chế, chính sách để sẵn sàng vượt qua các "điểm nghẽn", từ hạ tầng số đến năng lực hấp thụ công nghệ của doanh nghiệp Việt, nhằm hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045.

Để hướng tới xác lập mô hình tăng trưởng mới với mục tiêu nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nền kinh tế; lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, nhóm nghiên cứu của Học viện Chính sách và Phát triển cũng đã đưa ra một số khuyến nghị.

Theo đó, cần tạo sự đột phá trong phát triển nhân lực công nghệ cao tại Việt Nam; hiện đại hóa hạ tầng số và quản trị dữ liệu minh bạch; thúc đẩy chuyển đổi số kép và nâng cao năng lực doanh nghiệp nội địa; thúc đẩy hợp tác quốc tế về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; thúc đẩy việc triển khai Hiệp định khung Kinh tế số ASEAN (DEFA).

TS. Nguyễn Thế Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính sách và Phát triển nhấn mạnh: trong bối cảnh các công nghệ đột phá như AI và dữ liệu lớn đang định hình lại nền kinh tế, yêu cầu cấp thiết là phải tăng cường sự phối hợp liên ngành và gắn kết chặt chẽ "ba nhà": Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp. Đây chính là chìa khóa để bảo đảm các chính sách công nghệ vừa mang tính kiến tạo, vừa có tính khả thi cao, phù hợp với đặc thù phát triển của Việt Nam.