Trụ sở dôi dư: Ưu tiên điều chuyển, chỉ đấu giá khi không còn nhu cầu

Nguyên tắc xử lý đối với nhà, đất và trụ sở dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính là ưu tiên điều chuyển cho các cơ quan, tổ chức, đơn vị đang thiếu hoặc chưa có trụ sở làm việc.

Bộ Tài chính vừa có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Vĩnh liên quan đến việc xử lý trụ sở làm việc, nhà đất công dôi dư sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Theo phản ánh của cử tri, sau quá trình sáp nhập đơn vị hành chính, nhiều trụ sở làm việc và quỹ đất công rơi vào tình trạng dôi dư, chưa được khai thác hiệu quả. Trong khi đó, ở nhiều địa phương vẫn còn tình trạng thiếu trụ sở làm việc do biên chế tăng, một số cơ quan phải bố trí phân tán như Hội đồng Nhân dân, công an, xã đội; nhiều ấp, khu phố và chi bộ cũng chưa có địa điểm làm việc, sinh hoạt ổn định.

Từ thực tế này, cử tri đề nghị xem xét phương án xử lý phù hợp đối với quỹ đất công dôi dư, trong đó cho phép chuyển đổi để xây dựng trụ sở làm việc cho cấp tỉnh và cơ sở hoặc tổ chức bán đấu giá nhằm tạo nguồn kinh phí đầu tư các công trình thiết yếu như trường học, bệnh viện, trạm y tế và các công trình phúc lợi xã hội, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Trả lời kiến nghị, Bộ Tài chính cho biết thời gian qua đã chủ động tham mưu, trình cấp có thẩm quyền hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công nhằm phục vụ việc sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Từ ngày 1/6/2025 đến nay, Chính phủ đã ban hành 1 nghị quyết và 12 nghị định; Thủ tướng Chính phủ ban hành 2 quyết định; Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành 10 thông tư trong lĩnh vực quản lý, sử dụng tài sản công. Các quy định mới được xây dựng theo hướng phân cấp, phân quyền mạnh cho các bộ, cơ quan trung ương và chính quyền địa phương trong quản lý, sử dụng, khai thác và xử lý tài sản công thuộc phạm vi quản lý.

Theo Bộ Tài chính, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành đã quy định đầy đủ các hình thức xử lý tài sản công, bao gồm cả các trụ sở làm việc dôi dư, cùng với thẩm quyền và trình tự thực hiện. Song song với đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 6 công điện; Bộ Tài chính cũng ban hành 2 công điện và 25 văn bản hướng dẫn, đôn đốc các bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện.

Đáng chú ý, Bộ Tài chính nhấn mạnh: nguyên tắc xử lý đối với nhà, đất và trụ sở dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính là ưu tiên điều chuyển cho các cơ quan, tổ chức, đơn vị đang thiếu hoặc chưa có trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp theo đúng tiêu chuẩn, định mức.

Bên cạnh đó, các cơ sở nhà, đất dôi dư cũng được ưu tiên bố trí phục vụ các lĩnh vực y tế, giáo dục và đào tạo, văn hóa, thể thao cùng các mục đích công cộng khác nhằm nâng cao chất lượng phục vụ đời sống Nhân dân.

Đối với những cơ sở nhà, đất vẫn còn dôi dư sau khi đã đáp ứng các nhu cầu ưu tiên nêu trên, Bộ Tài chính cho biết, có thể thực hiện thu hồi hoặc chuyển giao về địa phương để quản lý, xử lý theo quy định. Trên cơ sở đó, địa phương được thực hiện giao đất hoặc cho thuê đất theo quy định của pháp luật về đất đai, tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước để đầu tư phát triển kinh tế - xã hội, trong đó có các công trình thiết yếu như trường học, bệnh viện, trạm y tế và các công trình phúc lợi xã hội.

Theo Bộ Tài chính, các quy định hiện hành đã tạo đầy đủ cơ sở pháp lý cũng như phân cấp thẩm quyền rõ ràng để địa phương chủ động xử lý hiệu quả quỹ nhà, đất công dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính, vừa đáp ứng yêu cầu bố trí trụ sở làm việc, vừa khai thác hiệu quả nguồn lực tài sản công phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.