Ngoại lực tạo đà - Nội lực dẫn dắt
Nửa đầu năm 2025, ngành bán lẻ Việt Nam ghi nhận đà phục hồi ổn định dù vẫn có sự phân hóa giữa các mảng kinh doanh. Theo Cục Thống kê, tiêu dùng cuối cùng nửa đầu năm tăng 7,95% so với cùng kỳ năm 2024, đóng góp 84,2% vào tăng trưởng GDP. Tính chung 8 tháng đầu năm, doanh thu bán lẻ hàng hóa ước đạt 3.495,8 nghìn tỷ đồng, tăng 8,1% so với cùng kỳ năm trước.
Kết quả khảo sát của Vietnam Report cũng ghi nhận gần 70% số doanh nghiệp bán lẻ có kết quả kinh doanh khởi sắc, với động lực tăng trưởng chính là sự cộng hưởng từ nỗ lực tái cấu trúc chiến lược bên trong doanh nghiệp và chính sách hỗ trợ môi trường vĩ mô. Tuy nhiên, quá trình phục hồi phân hóa rõ rệt giữa các phân khúc bán lẻ và từng nhóm doanh nghiệp, tùy thuộc vào danh mục sản phẩm, năng lực quản trị, mức độ sẵn sàng và nhạy bén trước thay đổi. Sự phân hóa còn thể hiện rõ giữa các danh mục hàng hóa.
Nâng cao ưu thế cạnh tranh nhờ minh bạch trong truy xuất nguồn gốc
Tuy đang phục hồi và ổn định nhưng thị trường vẫn còn nhiều khó khăn, nổi bật là Biến động thuế quan / dòng chảy thương mại quốc tế, Biến động tỷ giá và Áp lực chi phí vận hành.
Trước bối cảnh đó, để xây dựng uy tín thương hiệu bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh, doanh nghiệp phải kiểm soát chặt chẽ toàn bộ chuỗi cung ứng, bảo đảm chất lượng ổn định và nguồn gốc rõ ràng. Trong đó, vấn đề minh bạch không chỉ dừng ở việc thực hiện đúng quy định, mà còn cần được truyền thông một cách bài bản.
Khảo sát mới nhất của Vietnam Report ghi nhận sự dịch chuyển trong ưu tiên tiêu dùng: hai yếu tố “Thương hiệu uy tín, nổi tiếng” và “Nguồn gốc hàng hóa rõ ràng, chất lượng sản phẩm tốt” vươn lên dẫn đầu (từ vị trí 3 và 6 trong năm trước). Trong bối cảnh hàng loạt vấn đề nhức nhối như hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng liên tục xuất hiện, niềm tin trở thành “hàng rào bảo vệ” giúp doanh nghiệp duy trì vị thế trên thị trường.
Gia tăng “điểm chạm” trên nền tảng số
Trước xu thế thời đại, đẩy mạnh đầu tư công nghệ đã vươn lên dẫn đầu trong top 3 chiến lược trọng tâm của doanh nghiệp bán lẻ tham gia khảo sát của Vietnam Report, với tỷ lệ lựa chọn là 88,9% (tăng 43,1% so với cùng kỳ năm trước). Chiến lược “Nâng cao hình ảnh thương hiệu, đẩy mạnh marketing” cũng ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể, từ 41,7% lên 55,6%.
Sự bùng nổ của công nghệ và mạng xã hội đã làm thay đổi hoàn toàn cách người tiêu dùng tìm kiếm, tiếp nhận và đánh giá thông tin về sản phẩm, dịch vụ, khiến các thương hiệu buộc phải tăng tốc đẩy mạnh marketing số, đặc biệt là trên mạng xã hội - nền tảng có tính tương tác cao, cập nhật liên tục, nội dung đa dạng, sáng tạo và cá nhân hóa. Đây cũng là nguồn thông tin ảnh hưởng lớn nhất đến quyết định lựa chọn nơi mua hàng của người tiêu dùng trong các ngành hàng theo khảo sát của Vietnam Report.
Các điểm chạm số trong hành trình khách hàng đang được tăng tốc mạnh mẽ bởi làn sóng AI tạo sinh (Gen AI). Ghi nhận từ khảo sát của Vietnam Report, phần lớn người tiêu dùng sẵn sàng đón nhận các quảng cáo do AI tạo ra, miễn là phù hợp với nhu cầu và sở thích cá nhân.
Tuy nhiên, mức độ chấp nhận khác nhau giữa các thế hệ. Cụ thể, 53,4% người tiêu dùng thế hệ Y thể hiện thái độ tích cực và 13,5% đánh giá rất tích cực. Trong khi đó, thế hệ Z lại thận trọng hơn: 23,4% có phản ứng tiêu cực hoặc rất tiêu cực.
Xu hướng truyền thông của doanh nghiệp bán lẻ
Theo kết quả phân tích Media Coding của Vietnam Report, nhóm chủ đề Sản phẩm/ Dịch vụ vẫn là trọng điểm truyền thông của các doanh nghiệp bán lẻ. Nhóm chủ đề Hình ảnh/ PR/ Scandals vươn lên vị trí thứ hai, phản ánh môi trường truyền thông ngày càng nhạy cảm với vấn đề danh tiếng.
Đặc biệt, nhóm chủ đề Xã hội/ CSR/ Tài trợ lần đầu góp mặt trong top 5. Sự nổi lên của chủ đề này không chỉ cho thấy xu hướng PR nhằm nâng cao hình ảnh thương hiệu, mà còn xuất phát từ những kỳ vọng ngày càng cao của công chúng, rằng doanh nghiệp không chỉ mang lại giá trị thương mại mà còn phải đóng góp cho xã hội.
Cùng với đó, người tiêu dùng cũng trở nên cảnh giác hơn trước hiện tượng “tẩy xanh” (greenwashing) - khi doanh nghiệp đưa ra các thông điệp về tính bền vững nhưng thiếu cơ sở thực tiễn. Trong môi trường truyền thông số, bất kỳ sự thiếu minh bạch nào cũng dễ bị phát hiện, có thể dẫn đến khủng hoảng. Các cam kết về phát triển bền vững phải được chứng minh bằng hành động cụ thể và số liệu rõ ràng. Do đó, doanh nghiệp cần công bố minh bạch tác động thực tế của các hoạt động CSR như kết quả giảm phát thải, số lượng người lao động được hưởng lợi, giá trị kinh tế mang lại cho cộng đồng…
Bức tranh bán lẻ Việt Nam năm 2025 vừa phản ánh áp lực cạnh tranh khốc liệt, vừa cho thấy cơ hội rộng mở cho những doanh nghiệp dám tiên phong và kiên định với giá trị cốt lõi. Trong hành trình ấy, uy tín – được gây dựng từ minh bạch, công nghệ và trách nhiệm xã hội – sẽ là chìa khóa để doanh nghiệp bứt phá, không chỉ giữ vững thị phần nội địa mà còn từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ bán lẻ khu vực. Khi những chuẩn mực mới về minh bạch thông tin và phát triển bền vững ngày càng định hình, câu hỏi đặt ra không phải là doanh nghiệp có tham gia hay không, mà là ai sẽ đi trước, tạo dấu ấn và dẫn dắt cuộc chơi trong giai đoạn bản lề sắp tới.
