Thu ngân sách vượt 1,34 triệu tỷ đồng: Động lực từ sản xuất kinh doanh

Khoảng 72.800 tỷ đồng miễn giảm thuế, phí, lệ phí đã được thực hiện trong 5 tháng đầu năm 2026 để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp.

Khu vực sản xuất kinh doanh tiếp tục là điểm sáng

Theo Bộ Tài chính, riêng tháng 5/2026, thu ngân sách nhà nước ước đạt gần 216.300 tỷ đồng. Lũy kế 5 tháng đầu năm đạt khoảng 1,341 triệu tỷ đồng, tương đương 53% dự toán năm và tăng 15,4% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong cơ cấu thu, thu nội địa tiếp tục giữ vai trò chủ đạo với số thực hiện khoảng 1,168 triệu tỷ đồng, bằng 53,1% dự toán và tăng 15,8% so với cùng kỳ. Kết quả này phản ánh khá rõ sự cải thiện của hoạt động sản xuất, kinh doanh trong nền kinh tế.

Đáng chú ý, thu từ 3 khu vực kinh tế quan trọng gồm doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và khu vực kinh tế ngoài quốc doanh đạt khoảng 646.400 tỷ đồng, bằng 63,4% dự toán và tăng tới 37,3% so với cùng kỳ.

Trong đó, khu vực kinh tế ngoài quốc doanh tiếp tục là động lực tăng trưởng nổi bật khi số thu đạt 67,9% dự toán, tăng 43,6%; khu vực FDI đạt 61,1% dự toán, tăng 36,3%; khu vực doanh nghiệp nhà nước đạt 55,6% dự toán, tăng 22%.

Các sắc thuế gắn trực tiếp với hoạt động sản xuất kinh doanh cũng ghi nhận kết quả tích cực. Thuế thu nhập doanh nghiệp đạt 78,3% dự toán, tăng 34,8%; thuế giá trị gia tăng đạt 52% dự toán, tăng 39,6%; thuế tiêu thụ đặc biệt đạt 44,3% dự toán, tăng 27,1% so với cùng kỳ.

Những con số này cho thấy tăng trưởng thu ngân sách đang được hỗ trợ chủ yếu từ sự phục hồi của khu vực doanh nghiệp và mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh, thay vì dựa vào các khoản thu mang tính đột biến.

Hỗ trợ doanh nghiệp đi kèm với chống thất thu

Một điểm đáng chú ý là kết quả thu ngân sách đạt tích cực trong bối cảnh Chính phủ tiếp tục thực hiện nhiều chính sách hỗ trợ sản xuất kinh doanh, phát triển kinh tế - xã hội thông qua miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và lệ phí.

Theo ước tính của Bộ Tài chính, lũy kế tổng số tiền đã miễn giảm trong 5 tháng đầu năm 2026 khoảng 72.800 tỷ đồng. Trong đó có các chính sách giảm thuế giá trị gia tăng, giảm thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu và nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, người dân khác.

Bên cạnh nguồn thu nội địa, thu từ dầu thô 5 tháng đạt khoảng 24.800 tỷ đồng, bằng 57,7% dự toán và tăng 15,4% so với cùng kỳ nhờ giá dầu thanh toán bình quân đạt khoảng 91,4 USD/thùng, cao hơn mức dự toán.

Thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt khoảng 147.200 tỷ đồng, bằng 52,9% dự toán và tăng 15,3% so với cùng kỳ. Kim ngạch xuất nhập khẩu đến giữa tháng 5/2026 đạt khoảng 394 tỷ USD, tăng 25,8%, tạo thêm nguồn thu cho ngân sách từ nhiều nhóm hàng nhập khẩu chủ lực như máy móc thiết bị, ô tô nguyên chiếc, dầu thô và kim loại quý.

Song song với đó, công tác quản lý thu tiếp tục được tăng cường, góp phần chống thất thu và nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách. Ngành Thuế đã thực hiện gần 15.000 cuộc kiểm tra, kiến nghị xử lý tài chính hơn 23.000 tỷ đồng; ngành Hải quan triển khai hơn 530 cuộc kiểm tra sau thông quan, xử lý thu vào ngân sách khoảng 652,3 tỷ đồng; phối hợp với các lực lượng chức năng đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, bắt giữ khoảng 8.900 vụ vi phạm với giá trị hàng hóa 8.400 tỷ đồng...

Với tiến độ thực hiện đạt 53% dự toán ngay trong 5 tháng đầu năm, thu ngân sách đang tạo nền tảng thuận lợi cho điều hành tài khóa năm 2026. Tuy nhiên, những biến động của kinh tế thế giới, thương mại quốc tế và giá hàng hóa cơ bản vẫn là các yếu tố cần tiếp tục theo dõi để bảo đảm hoàn thành các mục tiêu thu ngân sách đã đề ra.