Thị trường vàng giằng co, khi địa chính trị không còn đủ sức nâng giá

Giá vàng đang có những biến động khó lường. Ảnh: H.D

Tính đến 16 giờ 30 ngày 24/3/2026, giá vàng miếng SJC tăng thêm 1,2 triệu đồng/lượng so với đầu giờ chiều, lên 167,2-170,2 triệu đồng/lượng (mua vào – bán ra), nâng tổng mức tăng trong ngày lên 4,2 triệu đồng mỗi lượng. Vàng nhẫn SJC loại 1-5 chỉ cũng tăng tương tự, lên 167–170 triệu đồng/lượng.

Tuy nhiên, nếu so với vùng đỉnh gần 191 triệu đồng/lượng thiết lập đầu tháng 3/2026, mức giá hiện tại vẫn thấp hơn khoảng 24 triệu đồng mỗi lượng, tương đương mức lỗ khoảng 12,5% đối với nhà đầu tư mua ở đỉnh.

Trên thị trường quốc tế, giá vàng đang giao dịch quanh 4.412 USD/ounce, phục hồi sau khi có thời điểm rơi xuống dưới 4.100 USD/ounce trong phiên trước đó. Diễn biến này phản ánh rõ trạng thái giằng co của thị trường trước những thông tin trái chiều liên quan đến căng thẳng tại Iran.

Dù vậy, bức tranh tổng thể vẫn cho thấy xu hướng điều chỉnh mạnh. Trong phiên trước, giá vàng đã trải qua 8 phiên giảm liên tiếp và ghi nhận mức giảm theo tuần lớn nhất kể từ năm 1983. Tính từ đầu tháng 3 đến nay, vàng đã mất gần 980 USD/ounce, tương đương giảm khoảng 22%.

Theo ông Shaokai Fan, Giám đốc khu vực châu Á – Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu tại Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), nguyên nhân cốt lõi của đợt giảm sâu này nằm ở sự thay đổi trọng tâm của thị trường. Những kỳ vọng về lãi suất đang cho thấy mức độ chi phối đối với giá vàng lớn hơn so với dự kiến ban đầu. Quyết định của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) duy trì lập trường lãi suất cao trong thời gian dài đã củng cố sức mạnh của đồng USD và đẩy lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng lên, qua đó tạo áp lực đáng kể lên giá vàng.

Cũng theo ông Shaokai Fan, lạm phát do giá năng lượng tăng cao, xuất phát từ xung đột liên quan đến Iran, đã làm giảm khả năng cắt giảm lãi suất trong ngắn hạn và tiếp tục duy trì lợi suất thực ở mức cao, vốn là trở ngại lớn đối với các tài sản không sinh lợi suất như vàng.

“Trong bối cảnh hiện tại, căng thẳng địa chính trị kéo dài cùng với giá năng lượng gia tăng có xu hướng thúc đẩy dòng vốn chảy vào các tài sản định giá bằng đồng USD, từ đó phần nào làm suy yếu vai trò trú ẩn an toàn truyền thống của vàng”, ông Shaokai Fan nhận định.

Diễn biến thực tế của thị trường đang phản ánh rõ nhận định này. Báo cáo mới đây của Công ty Chứng khoán VCBS cho biết, ngay sau khi thông tin về xung đột được công bố, chỉ số USD Index (DXY) đã tăng 0,8% lên 98,42 điểm, trong khi dòng vốn toàn cầu có xu hướng dịch chuyển sang các tài sản trú ẩn như USD và trái phiếu Kho bạc Mỹ. Trạng thái này cho thấy vàng không còn là lựa chọn duy nhất trong bối cảnh bất định.

Không chỉ chịu áp lực từ yếu tố vĩ mô, vàng còn bị tác động bởi yếu tố kỹ thuật và hành vi thị trường. Ông Shaokai Fan cho rằng, trong các đợt điều chỉnh mạnh, nhà đầu tư có thể bán bớt vàng nhờ tính thanh khoản cao để đáp ứng các yêu cầu ký quỹ hoặc gia tăng lượng tiền mặt nắm giữ, qua đó khiến giá vàng tạm thời suy yếu dù vẫn giữ vai trò trú ẩn an toàn. Vàng không hoàn toàn tránh khỏi các biến động trong ngắn hạn, đồng thời các yếu tố như lợi suất thực gia tăng, đồng USD mạnh lên và hoạt động tái cơ cấu danh mục đang gây áp lực lên giá vàng nhưng nhiều khả năng chỉ mang tính tạm thời hơn là xuất phát từ các yếu tố nền tảng dài hạn. Vì thế, vai trò trú ẩn an toàn cốt lõi của vàng vẫn được duy trì.

Nguồn: VCBS

Ở góc độ dòng vốn, dữ liệu từ WGC cho thấy bức tranh không hoàn toàn tiêu cực. Tính đến tháng 2/2026, các quỹ ETF vàng toàn cầu đã ghi nhận dòng vốn vào ròng liên tiếp trong 9 tháng, với tổng tài sản quản lý đạt mức kỷ lục 701 tỷ USD. Bắc Mỹ tiếp tục dẫn đầu nhờ nhu cầu trú ẩn an toàn, trong khi châu Âu ghi nhận dòng vốn rút ròng trong tháng 2 nhưng chủ yếu mang tính ngắn hạn, liên quan đến đợt bán tháo cuối tháng 1.

Đối với nhà đầu tư cá nhân, theo ông Shaokai Fan, nhu cầu tại châu Á vẫn duy trì ổn định và vững chắc. Tại Singapore, nhu cầu đầu tư vàng năm 2025 đạt mức kỷ lục 9,6 tấn, tăng 48% so với cùng kỳ. Các quỹ ETF vàng tại châu Á cũng ghi nhận dòng vốn vào ròng trong 6 tháng liên tiếp, với Nhật Bản dẫn đầu trong tháng 2 nhờ đồng Yên suy yếu.

Đáng chú ý, ông Shaokai Fan cho rằng còn quá sớm để khẳng định nhà đầu tư châu Á có đang mua vào khi giá giảm hay không, nhưng các đợt điều chỉnh gần đây “đã tạo cơ hội mua vào.

Nhìn rộng hơn, năm 2025 được WGC ghi nhận là năm kỷ lục về nhu cầu vàng toàn cầu khi lần đầu tiên vượt mốc 5.000 tấn, chủ yếu nhờ các quỹ ETF và thị trường bán lẻ. “Trong tương lai, chúng tôi kỳ vọng nhu cầu đầu tư sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao, được thúc đẩy bởi bối cảnh địa chính trị khó lường, triển vọng tăng trưởng thấp hơn và các chính sách tiền tệ mang tính hỗ trợ”, ông Shaokai Fan cho biết.

Ở góc nhìn trong nước, ông Huỳnh Trung Khánh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam nhận định, đà giảm vừa qua mang tính điều chỉnh sau giai đoạn tăng nóng.

Về dài hạn, ông Khánh cho rằng các yếu tố hỗ trợ như lạm phát, bất ổn kinh tế và căng thẳng địa chính trị vẫn chưa hạ nhiệt, trong khi việc các ngân hàng trung ương tiếp tục gia tăng dự trữ vàng là bệ đỡ quan trọng. Nhiều tổ chức quốc tế như JP Morgan hay UBS dự báo giá vàng có thể đạt 5.500-6.000 USD/ounce, qua đó mở ra khả năng giá vàng trong nước tiến sát mốc 200 triệu đồng/lượng.

Tuy nhiên, thị trường trong nước đang đối mặt với một vấn đề riêng biệt là chênh lệch giá lớn so với thế giới. Theo ông Huỳnh Trung Khánh, dù khung pháp lý mới đã có hiệu lực nhưng nguồn cung vàng vẫn chưa được cải thiện đáng kể, khiến chênh lệch duy trì ở mức khoảng 25 triệu đồng/lượng. Điều này không chỉ làm gia tăng rủi ro cho nhà đầu tư mà còn tiềm ẩn nguy cơ buôn lậu vàng.

Trong bối cảnh thị trường biến động mạnh, ông Khánh khuyến nghị nhà đầu tư cần hết sức thận trọng, đặc biệt là với các quyết định ngắn hạn. “Rủi ro hiện tại là rất lớn do biên độ mua – bán rộng và chênh lệch cao với thế giới. Nhà đầu tư nên tránh tâm lý "bắt đáy" khi xu hướng chưa rõ ràng”, ông Huỳnh Trung Khánh nhấn mạnh.